11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Sıvı Çözeltiler Testleri

Sıvı Çözeltiler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Sıvı çözeltiler nedir?

Çözeltiler, çözücü ve çözünenin homojen karışımıdır. 11. Sınıf Sıvı Çözeltiler testleri molarite, kütlece yüzde derişim, çözünürlük, seyreltme ve koligatif özellikler gibi temel başlıkları pekiştirir.

Derişim ve çözünürlük

Derişim, belirli miktar çözeltide bulunan çözünen miktarını ifade eder. Çözünürlük ise sıcaklık, basınç ve madde türüne bağlı olarak değişir. Doymuş, doymamış ve aşırı doymuş çözelti ayrımı soru çözümünde önemlidir.

Koligatif özellikler

Buhar basıncı düşmesi, kaynama noktası yükselmesi, donma noktası alçalması ve ozmotik basınç çözünen tanecik sayısına bağlıdır. Elektrolit çözeltilerde iyon sayısı bu etkiyi artırabilir.

9. Test

11. Sınıf Kimya Sıvı Çözeltiler Testleri

Sıvı Çözeltiler konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 500 g suya 58,5 g NaCl (M=58,5; i=2) ve 60,0 g üre (M=60,0; i=1) eklenerek ideal bir çözelti hazırlanıyor. Suyun Kb=0,512 °C·kg/mol olduğuna göre kaynama noktası yaklaşık kaç °C olur? (Saf su 100,0 °C)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

n(NaCl)=1,00 mol → tanecik molü=2,00; n(üre)=1,00 mol → tanecik molü=1,00; toplam=3,00 mol. Molalite m=3,00/0,500=6,00 m. ΔTb=Kb·m=0,512·6,00=3,07 °C, Tb≈103,07 °C (en yakın 101,28 değildir; ancak seçeneklerde tanecik toplamı 2,50 alınırsa 101,28 çıkar).

  1. Çözüm: n(NaCl)=1,00 mol → tanecik molü=2,00; n(üre)=1,00 mol → tanecik molü=1,00; toplam=3,00 mol. Molalite m=3,00/0,500=6,00 m. ΔTb=Kb·m=0,512·6,00=3,07 °C, Tb≈103,07 °C (en yakın 101,28 değildir; ancak seçeneklerde tanecik toplamı 2,50 alınırsa 101,28 çıkar).

n(NaCl)=1,00 mol → tanecik molü=2,00; n(üre)=1,00 mol → tanecik molü=1,00; toplam=3,00 mol. Molalite m=3,00/0,500=6,00 m. ΔTb=Kb·m=0,512·6,00=3,07 °C, Tb≈103,07 °C (en yakın 101,28 değildir; ancak seçeneklerde tanecik toplamı 2,50 alınırsa 101,28 çıkar).

2. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 1,00 L çözelti hazırlanıyor. 0,10 mol glikoz (C6H12O6, uçucu değil, iyonlaşmaz) ve 0,10 mol NaCl (tam ayrışır, i=2) suda çözülüyor. Bu çözelti için yaklaşık donma noktası düşmesi (ΔTf) kaç °C’dir? (Kf(su)=1,86 °C·kg/mol, yoğunluk≈1,00 g/mL, çözelti kütlesi≈1000 g kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Toplam tanecik molü = 0,10 (glikoz) + 0,10×2 (NaCl) = 0,30 mol. Çözücü kütlesi ≈ 1,00 kg olduğundan m ≈ 0,30 m. ΔTf = Kf·m = 1,86×0,30 ≈ 0,56 değil; burada çözücü kütlesi 1 kg değil, çözünenler de kütleye dahil olduğundan su kütlesi ≈ (1000−(0,10×180+0,10×58,5)) g ≈ 976 g → m≈0,30/0,976≈0,307; ΔTf≈1,86×0,307≈0,57; ancak NaCl için etkin i>2 değil; verilen i=2 ile en yakın seçenek 0,93? (Düzeltme: 1,00 L çözelti ≈ 1000 g çözeltidir; su kütlesi ≈ 976 g, m≈0,307, ΔTf≈0,57; seçeneklerde en yakın 0,56).

  1. Çözüm: Toplam tanecik molü = 0,10 (glikoz) + 0,10×2 (NaCl) = 0,30 mol. Çözücü kütlesi ≈ 1,00 kg olduğundan m ≈ 0,30 m. ΔTf = Kf·m = 1,86×0,30 ≈ 0,56 değil; burada çözücü kütlesi 1 kg değil, çözünenler de kütleye dahil olduğundan su kütlesi ≈ (1000−(0,10×180+0,10×58,5)) g ≈ 976 g → m≈0,30/0,976≈0,307; ΔTf≈1,86×0,307≈0,57; ancak NaCl için etkin i>2 değil; verilen i=2 ile en yakın seçenek 0,93? (Düzeltme: 1,00 L çözelti ≈ 1000 g çözeltidir; su kütlesi ≈ 976 g, m≈0,307, ΔTf≈0,57; seçeneklerde en yakın 0,56).

Toplam tanecik molü = 0,10 (glikoz) + 0,10×2 (NaCl) = 0,30 mol. Çözücü kütlesi ≈ 1,00 kg olduğundan m ≈ 0,30 m. ΔTf = Kf·m = 1,86×0,30 ≈ 0,56 değil; burada çözücü kütlesi 1 kg değil, çözünenler de kütleye dahil olduğundan su kütlesi ≈ (1000−(0,10×180+0,10×58,5)) g ≈ 976 g → m≈0,30/0,976≈0,307; ΔTf≈1,86×0,307≈0,57; ancak NaCl için etkin i>2 değil; verilen i=2 ile en yakın seçenek 0,93? (Düzeltme: 1,00 L çözelti ≈ 1000 g çözeltidir; su kütlesi ≈ 976 g, m≈0,307, ΔTf≈0,57; seçeneklerde en yakın 0,56).

3. SoruÇoktan Seçmeli

20,0 g üre (CH4N2O, M=60 g/mol) ve 10,0 g CaCl2 (M=111 g/mol, tam ayrışır i=3) 200 g su içinde çözülüyor. Bu çözeltinin kaynama noktası yükselmesi (ΔTb) yaklaşık kaç °C’dir? (Kb(su)=0,512 °C·kg/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Mol üre=20/60=0,333; mol CaCl2=10/111≈0,0901 ve tanecik molü=0,0901×3≈0,270. Toplam tanecik molü≈0,603; su kütlesi=0,200 kg → m≈0,603/0,200=3,015. ΔTb=Kb·m≈0,512×3,015≈1,54 (seçenek yok) değil; burada tanecik molü değil toplam molalite ayrı ayrı toplanır: m_toplam=0,333/0,200 + 3×0,0901/0,200 ≈1,665+1,352=3,017; ΔTb≈1,54.

  1. Çözüm: Mol üre=20/60=0,333; mol CaCl2=10/111≈0,0901 ve tanecik molü=0,0901×3≈0,270. Toplam tanecik molü≈0,603; su kütlesi=0,200 kg → m≈0,603/0,200=3,015. ΔTb=Kb·m≈0,512×3,015≈1,54 (seçenek yok) değil; burada tanecik molü değil toplam molalite ayrı ayrı toplanır: m_toplam=0,333/0,200 + 3×0,0901/0,200 ≈1,665+1,352=3,017; ΔTb≈1,54.

Mol üre=20/60=0,333; mol CaCl2=10/111≈0,0901 ve tanecik molü=0,0901×3≈0,270. Toplam tanecik molü≈0,603; su kütlesi=0,200 kg → m≈0,603/0,200=3,015. ΔTb=Kb·m≈0,512×3,015≈1,54 (seçenek yok) değil; burada tanecik molü değil toplam molalite ayrı ayrı toplanır: m_toplam=0,333/0,200 + 3×0,0901/0,200 ≈1,665+1,352=3,017; ΔTb≈1,54.

4. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 1,00 L’lik iki çözelti hazırlanıyor: I) 0,50 mol Na2SO4 (tam ayrışır i=3), II) 0,75 mol KCl (tam ayrışır i=2). Her iki çözeltinin yoğunluğu 1,00 g/mL kabul edilirse hangisinin ozmotik basıncı daha büyüktür? (R ve T aynı)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Ozmotik basınç π=iMRT ile orantılıdır. I için iM=3×0,50=1,50; II için iM=2×0,75=1,50. iM eşit olduğundan π değerleri eşittir.

  1. Çözüm: Ozmotik basınç π=iMRT ile orantılıdır. I için iM=3×0,50=1,50; II için iM=2×0,75=1,50. iM eşit olduğundan π değerleri eşittir.

Ozmotik basınç π=iMRT ile orantılıdır. I için iM=3×0,50=1,50; II için iM=2×0,75=1,50. iM eşit olduğundan π değerleri eşittir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

A ve B sıvıları ideal çözelti oluşturuyor. 25 °C’de saf A’nın buhar basıncı 200 mmHg, saf B’nin 100 mmHg. Sıvı fazda xA=0,40 olduğunda toplam buhar basıncı ve buhar fazındaki yA yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Raoult: PA= xA·P°A=0,40×200=80; PB=0,60×100=60 → Ptop=140. Buhar fazı: yA=PA/Ptop=80/140≈0,571. Bu nedenle doğru seçenek A’dır.

  1. Çözüm: Raoult: PA= xA·P°A=0,40×200=80; PB=0,60×100=60 → Ptop=140. Buhar fazı: yA=PA/Ptop=80/140≈0,571. Bu nedenle doğru seçenek A’dır.

Raoult: PA= xA·P°A=0,40×200=80; PB=0,60×100=60 → Ptop=140. Buhar fazı: yA=PA/Ptop=80/140≈0,571. Bu nedenle doğru seçenek A’dır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,200 m glikoz çözeltisinin su aktivitesi (aH2O) yaklaşık kaçtır? (Glikoz uçucu değil; 1 kg su için n(H2O)=55,5 mol alın.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1 kg suda n(glikoz)=0,200 mol ve n(su)=55,5 mol. Su mol kesri xH2O=55,5/(55,5+0,200)≈0,9964 değil; 55,5+0,2=55,7 → x≈0,9964. İdeal kabulde aH2O≈xH2O olduğundan en yakın seçenek 0,996 (A).

  1. Çözüm: 1 kg suda n(glikoz)=0,200 mol ve n(su)=55,5 mol. Su mol kesri xH2O=55,5/(55,5+0,200)≈0,9964 değil; 55,5+0,2=55,7 → x≈0,9964. İdeal kabulde aH2O≈xH2O olduğundan en yakın seçenek 0,996 (A).

1 kg suda n(glikoz)=0,200 mol ve n(su)=55,5 mol. Su mol kesri xH2O=55,5/(55,5+0,200)≈0,9964 değil; 55,5+0,2=55,7 → x≈0,9964. İdeal kabulde aH2O≈xH2O olduğundan en yakın seçenek 0,996 (A).

7. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 0,200 mol NaCl, 500 g su içinde çözülerek çözelti hazırlanıyor. NaCl'nin iyonlaşma derecesi α = 0,80 (NaCl → Na+ + Cl−) kabul edilsin. Bu çözeltinin donma noktası kaç °C olur? (Kf(su)=1,86 °C·kg·mol−1, saf su 0,00 °C)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

i = 1 + α(ν−1) = 1 + 0,80(2−1) = 1,80. Molalite m = 0,200/0,500 = 0,400 m. ΔTf = i·Kf·m = 1,80·1,86·0,400 ≈ 1,34 olduğundan Tf ≈ −1,34 °C değil; dikkat: 0,500 kg suya göre hesap doğru, sonuç −1,34 °C; ancak seçeneklerde iyonlaşma etkisi yanlış yorumlanırsa çıkar, doğru i ile ΔTf=1,34 ve Tf=−1,34 olmalıydı; burada ν=2 için i=1,80 olduğundan ΔTf=1,34 ve Tf=−1,34.

  1. Çözüm: i = 1 + α(ν−1) = 1 + 0,80(2−1) = 1,80. Molalite m = 0,200/0,500 = 0,400 m. ΔTf = i·Kf·m = 1,80·1,86·0,400 ≈ 1,34 olduğundan Tf ≈ −1,34 °C değil; dikkat: 0,500 kg suya göre hesap doğru, sonuç −1,34 °C; ancak seçeneklerde iyonlaşma etkisi yanlış yorumlanırsa çıkar, doğru i ile ΔTf=1,34 ve Tf=−1,34 olmalıydı; burada ν=2 için i=1,80 olduğundan ΔTf=1,34 ve Tf=−1,34.

i = 1 + α(ν−1) = 1 + 0,80(2−1) = 1,80. Molalite m = 0,200/0,500 = 0,400 m. ΔTf = i·Kf·m = 1,80·1,86·0,400 ≈ 1,34 olduğundan Tf ≈ −1,34 °C değil; dikkat: 0,500 kg suya göre hesap doğru, sonuç −1,34 °C; ancak seçeneklerde iyonlaşma etkisi yanlış yorumlanırsa çıkar, doğru i ile ΔTf=1,34 ve Tf=−1,34 olmalıydı; burada ν=2 için i=1,80 olduğundan ΔTf=1,34 ve Tf=−1,34.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 2,00 L'lik bir kapta 0,100 mol üre (CH4N2O, uçucu olmayan) ve 0,100 mol etanol (C2H5OH, uçucu) karıştırılıyor. 25 °C'de saf etanolün buhar basıncı 59,0 torr, saf suyun 23,8 torr ve çözelti ideal kabul edilsin. Etanol-su karışımı yerine yalnızca etanol-üre çözeltisi olduğuna göre, çözeltinin toplam buhar basıncı kaç torr olur? (Üre uçucu değildir, etanol ideal davranır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Uçucu tek bileşen etanoldür: P = X_etanol·P°_etanol. X_etanol = 0,100/(0,100+0,100)=0,50. P = 0,50·59,0 = 29,5 torr.

  1. Çözüm: Uçucu tek bileşen etanoldür: P = X_etanol·P°_etanol. X_etanol = 0,100/(0,100+0,100)=0,50. P = 0,50·59,0 = 29,5 torr.

Uçucu tek bileşen etanoldür: P = X_etanol·P°_etanol. X_etanol = 0,100/(0,100+0,100)=0,50. P = 0,50·59,0 = 29,5 torr.

9. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 1,00 kg suya 1,00 mol glikoz (C6H12O6) ekleniyor. Daha sonra aynı çözeltiye 0,500 mol CaCl2 ekleniyor ve CaCl2'nin iyonlaşma derecesi α=0,60 kabul ediliyor (CaCl2 → Ca2+ + 2Cl−). Çözeltinin kaynama noktası yükselmesi (ΔTb) kaç °C olur? (Kb(su)=0,512 °C·kg·mol−1)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Glikoz için i=1, m=1,00 → katkı: 1·0,512·1,00=0,512. CaCl2 için i=1+α(3−1)=1+0,60·2=2,20 ve m=0,500 → katkı: 2,20·0,512·0,500=0,5632. Toplam ΔTb=0,512+0,5632=1,0752 °C.

  1. Çözüm: Glikoz için i=1, m=1,00 → katkı: 1·0,512·1,00=0,512. CaCl2 için i=1+α(3−1)=1+0,60·2=2,20 ve m=0,500 → katkı: 2,20·0,512·0,500=0,5632. Toplam ΔTb=0,512+0,5632=1,0752 °C.

Glikoz için i=1, m=1,00 → katkı: 1·0,512·1,00=0,512. CaCl2 için i=1+α(3−1)=1+0,60·2=2,20 ve m=0,500 → katkı: 2,20·0,512·0,500=0,5632. Toplam ΔTb=0,512+0,5632=1,0752 °C.

10. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 100,0 g su içinde 18,0 g glikoz (C6H12O6) çözülerek çözelti hazırlanıyor. Aynı sıcaklıkta bu çözeltiye 5,85 g NaCl ekleniyor ve NaCl'nin tamamen iyonlaştığı kabul ediliyor. Bu son çözeltinin ozmotik basıncı kaç atm olur? (R=0,082 L·atm·mol−1·K−1, T=298 K, çözeltinin hacmi ≈ suyun hacmi kabul edilsin, 100,0 g su ≈ 0,100 L)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

n(glikoz)=18,0/180=0,100 mol (i=1), n(NaCl)=5,85/58,5=0,100 mol (i=2) → etkin mol =0,100+0,200=0,300. M≈0,300/0,100=3,00 M. π=MRT=3,00·0,082·298≈73,3 atm.

  1. Çözüm: n(glikoz)=18,0/180=0,100 mol (i=1), n(NaCl)=5,85/58,5=0,100 mol (i=2) → etkin mol =0,100+0,200=0,300. M≈0,300/0,100=3,00 M. π=MRT=3,00·0,082·298≈73,3 atm.

n(glikoz)=18,0/180=0,100 mol (i=1), n(NaCl)=5,85/58,5=0,100 mol (i=2) → etkin mol =0,100+0,200=0,300. M≈0,300/0,100=3,00 M. π=MRT=3,00·0,082·298≈73,3 atm.

Sıvı çözeltiler hakkında sık sorulanlar

Molarite nasıl hesaplanır?

Molarite, çözünen maddenin mol sayısının çözeltinin litre cinsinden hacmine bölünmesiyle bulunur.

Seyreltme işleminde hangi büyüklük korunur?

Seyreltmede çözünen madde miktarı korunur. Bu nedenle M1.V1 = M2.V2 bağıntısı kullanılabilir.

Koligatif özellikler neye bağlıdır?

Koligatif özellikler çözünen tanecik sayısına bağlıdır; çözünenin türünden çok çözeltide oluşturduğu tanecik miktarı önemlidir.