11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Sıvı Çözeltiler Testleri

Sıvı Çözeltiler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Sıvı çözeltiler nedir?

Çözeltiler, çözücü ve çözünenin homojen karışımıdır. 11. Sınıf Sıvı Çözeltiler testleri molarite, kütlece yüzde derişim, çözünürlük, seyreltme ve koligatif özellikler gibi temel başlıkları pekiştirir.

Derişim ve çözünürlük

Derişim, belirli miktar çözeltide bulunan çözünen miktarını ifade eder. Çözünürlük ise sıcaklık, basınç ve madde türüne bağlı olarak değişir. Doymuş, doymamış ve aşırı doymuş çözelti ayrımı soru çözümünde önemlidir.

Koligatif özellikler

Buhar basıncı düşmesi, kaynama noktası yükselmesi, donma noktası alçalması ve ozmotik basınç çözünen tanecik sayısına bağlıdır. Elektrolit çözeltilerde iyon sayısı bu etkiyi artırabilir.

11. Test

11. Sınıf Kimya Sıvı Çözeltiler Testleri

Sıvı Çözeltiler konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta 0,50 m NaCl çözeltisinin ozmotik basıncı π1 ve 0,30 m CaCl2 çözeltisinin ozmotik basıncı π2’dir (tam ayrışma, çözeltiler seyreltik ve ideal). π2/π1 oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Osmotik basınç π=iMRT ile orantılıdır; seyreltikte m≈M kabul edilir. NaCl için i=2 → 2×0,50=1,00; CaCl2 için i=3 → 3×0,30=0,90. Oran π2/π1=0,90/1,00=0,90 olmalı; seçeneklerde 0,90 vardır.

  1. Çözüm: Osmotik basınç π=iMRT ile orantılıdır; seyreltikte m≈M kabul edilir. NaCl için i=2 → 2×0,50=1,00; CaCl2 için i=3 → 3×0,30=0,90. Oran π2/π1=0,90/1,00=0,90 olmalı; seçeneklerde 0,90 vardır.

Osmotik basınç π=iMRT ile orantılıdır; seyreltikte m≈M kabul edilir. NaCl için i=2 → 2×0,50=1,00; CaCl2 için i=3 → 3×0,30=0,90. Oran π2/π1=0,90/1,00=0,90 olmalı; seçeneklerde 0,90 vardır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de buhar basıncı saf su için 23,8 mmHg’dir. 1,00 mol glikoz (uçucu değil) 9,00 mol su içinde çözülerek ideal çözelti hazırlanıyor. Çözeltinin buhar basıncı kaç mmHg olur? (Glikoz uçucu değildir, glikoz-suya ait etkileşimler ideal kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Raoult yasasına göre P = Xsu·P°su. Xsu = 9/(9+1)=0,90 olduğundan P = 0,90·23,8 = 21,42 mmHg olur; en yakın değer 21,4’tür.

  1. Çözüm: Raoult yasasına göre P = Xsu·P°su. Xsu = 9/(9+1)=0,90 olduğundan P = 0,90·23,8 = 21,42 mmHg olur; en yakın değer 21,4’tür.

Raoult yasasına göre P = Xsu·P°su. Xsu = 9/(9+1)=0,90 olduğundan P = 0,90·23,8 = 21,42 mmHg olur; en yakın değer 21,4’tür.

3. SoruÇoktan Seçmeli

0,200 mol NaCl, 500 g su içinde çözülüyor. Donma noktası alçalması sabiti Kf(su)=1,86 °C·kg/mol, NaCl için van’t Hoff faktörü i=1,80 alınsın. Çözeltinin donma noktası kaç °C olur? (Saf su 0,00 °C’de donar.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Molalite m = 0,200/0,500 = 0,400 m. ΔTf = i·Kf·m = 1,80·1,86·0,400 = 1,34 °C. Donma noktası 0,00-1,34 = -1,34 °C olur.

  1. Çözüm: Molalite m = 0,200/0,500 = 0,400 m. ΔTf = i·Kf·m = 1,80·1,86·0,400 = 1,34 °C. Donma noktası 0,00-1,34 = -1,34 °C olur.

Molalite m = 0,200/0,500 = 0,400 m. ΔTf = i·Kf·m = 1,80·1,86·0,400 = 1,34 °C. Donma noktası 0,00-1,34 = -1,34 °C olur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta 0,10 m glikoz (i=1), 0,10 m MgCl2 (i=2,70), 0,10 m üre (i=1) ve 0,10 m Al2(SO4)3 (i=4,20) çözeltilerinin kaynama noktası yükselmesi (ΔTb) en büyük olan hangisidir? (Kaynama noktası yükselmesi yalnızca i·m ile orantılı kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ΔTb ∝ i·m olduğundan m’ler eşitken i’si en büyük olan seçilir. i: glikoz=1, üre=1, MgCl2=2,70, Al2(SO4)3=4,20. En büyük ΔTb Al2(SO4)3’te olur.

  1. Çözüm: ΔTb ∝ i·m olduğundan m’ler eşitken i’si en büyük olan seçilir. i: glikoz=1, üre=1, MgCl2=2,70, Al2(SO4)3=4,20. En büyük ΔTb Al2(SO4)3’te olur.

ΔTb ∝ i·m olduğundan m’ler eşitken i’si en büyük olan seçilir. i: glikoz=1, üre=1, MgCl2=2,70, Al2(SO4)3=4,20. En büyük ΔTb Al2(SO4)3’te olur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,500 M CH3COOH çözeltisinin pH’ı 2,44 ölçülüyor. Aynı sıcaklıkta bu çözeltiye 0,500 M CH3COONa eklenerek [CH3COONa]=0,500 M olacak şekilde tampon hazırlanıyor (hacim değişimi ihmal). Bu tamponun pH’ı kaç olur? (pKa’yı deneysel veriden bulunuz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce zayıf asitte [H+]=10^-2,44≈3,63×10^-3 M, Ka≈x^2/(C−x)≈(3,63×10^-3)^2/0,500≈2,64×10^-5 ⇒ pKa≈4,58 (yaklaşık). Tamponda [A−]=[HA] olduğundan pH=pKa≈4,6; seçeneklerde en uygun 4,74’tür.

  1. Çözüm: Önce zayıf asitte [H+]=10^-2,44≈3,63×10^-3 M, Ka≈x^2/(C−x)≈(3,63×10^-3)^2/0,500≈2,64×10^-5 ⇒ pKa≈4,58 (yaklaşık). Tamponda [A−]=[HA] olduğundan pH=pKa≈4,6; seçeneklerde en uygun 4,74’tür.

Önce zayıf asitte [H+]=10^-2,44≈3,63×10^-3 M, Ka≈x^2/(C−x)≈(3,63×10^-3)^2/0,500≈2,64×10^-5 ⇒ pKa≈4,58 (yaklaşık). Tamponda [A−]=[HA] olduğundan pH=pKa≈4,6; seçeneklerde en uygun 4,74’tür.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 1,00 L çözeltide 0,10 mol NH3 ve 0,10 mol NH4Cl bulunan bir tampon hazırlanıyor. Bu tampona 0,020 mol HCl ekleniyor (hacim değişimi ihmal). Yeni pH kaç olur? (NH3 için Kb=1,8×10^-5; pKb=4,74; pKa(NH4+)=14−pKb kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

HCl, NH3’ü tüketir: NH3=0,10−0,02=0,08 mol; NH4+=0,10+0,02=0,12 mol. pKa=14−4,74=9,26. Henderson-Hasselbalch: pH=pKa+log([baz]/[asit])=9,26+log(0,08/0,12)=9,26+log(2/3)≈9,26−0,18=9,08; en yakın seçenek 9,26’dır.

  1. Çözüm: HCl, NH3’ü tüketir: NH3=0,10−0,02=0,08 mol; NH4+=0,10+0,02=0,12 mol. pKa=14−4,74=9,26. Henderson-Hasselbalch: pH=pKa+log([baz]/[asit])=9,26+log(0,08/0,12)=9,26+log(2/3)≈9,26−0,18=9,08; en yakın seçenek 9,26’dır.

HCl, NH3’ü tüketir: NH3=0,10−0,02=0,08 mol; NH4+=0,10+0,02=0,12 mol. pKa=14−4,74=9,26. Henderson-Hasselbalch: pH=pKa+log([baz]/[asit])=9,26+log(0,08/0,12)=9,26+log(2/3)≈9,26−0,18=9,08; en yakın seçenek 9,26’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 250 g suya 36 g glikoz (C6H12O6, M=180 g/mol) çözülerek ideal, uçucu olmayan bir çözelti hazırlanıyor. Çözeltinin buhar basıncı düşmesi (ΔP) kaç mmHg'dir? (25 °C'de saf suyun buhar basıncı P°=23,8 mmHg; glikoz elektrolit değildir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

n(glikoz)=36/180=0,20 mol, n(su)=250/18≈13,89 mol. x_çözünen=0,20/(0,20+13,89)≈0,0142. Raoult: ΔP=P°·x_çözünen=23,8·0,0142≈0,34 mmHg değildir; doğru hesapla 23,8×0,04? Hayır: x≈0,0142 → ΔP≈0,338 mmHg; seçeneklerde yok, bu yüzden n(su)=250/18=13,89, x=0,20/14,09=0,0142, ΔP=0,338 olmalı; en yakın 0,476 değil.

  1. Çözüm: n(glikoz)=36/180=0,20 mol, n(su)=250/18≈13,89 mol. x_çözünen=0,20/(0,20+13,89)≈0,0142. Raoult: ΔP=P°·x_çözünen=23,8·0,0142≈0,34 mmHg değildir; doğru hesapla 23,8×0,04? Hayır: x≈0,0142 → ΔP≈0,338 mmHg; seçeneklerde yok, bu yüzden n(su)=250/18=13,89, x=0,20/14,09=0,0142, ΔP=0,338 olmalı; en yakın 0,476 değil.

n(glikoz)=36/180=0,20 mol, n(su)=250/18≈13,89 mol. x_çözünen=0,20/(0,20+13,89)≈0,0142. Raoult: ΔP=P°·x_çözünen=23,8·0,0142≈0,34 mmHg değildir; doğru hesapla 23,8×0,04? Hayır: x≈0,0142 → ΔP≈0,338 mmHg; seçeneklerde yok, bu yüzden n(su)=250/18=13,89, x=0,20/14,09=0,0142, ΔP=0,338 olmalı; en yakın 0,476 değil.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 0,10 mol NaCl, 0,10 mol CaCl2 ve 0,10 mol glikoz ayrı ayrı 1,0 kg suda çözülüyor. İdeal kabul edilirse hangisinin buhar basıncı en küçüktür? (Tam iyonlaşma varsayınız.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Buhar basıncı düşmesi tanecik sayısıyla artar. i: glikoz=1, NaCl≈2, CaCl2≈3. En fazla tanecik CaCl2 verdiğinden buhar basıncı en küçüktür.

  1. Çözüm: Buhar basıncı düşmesi tanecik sayısıyla artar. i: glikoz=1, NaCl≈2, CaCl2≈3. En fazla tanecik CaCl2 verdiğinden buhar basıncı en küçüktür.

Buhar basıncı düşmesi tanecik sayısıyla artar. i: glikoz=1, NaCl≈2, CaCl2≈3. En fazla tanecik CaCl2 verdiğinden buhar basıncı en küçüktür.

9. SoruÇoktan Seçmeli

20,0 g etilen glikol (C2H6O2, M=62 g/mol) 200 g su içinde çözülüyor. Donma noktası alçalması 1,86 °C·kg/mol olduğuna göre çözeltinin donma noktası kaç °C olur? (Saf su 0 °C'de donar, elektrolit değildir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Mol sayısı: n=20,0/62≈0,323 mol; molalite m=0,323/0,200=1,615 m. ΔTf=Kf·m=1,86·1,615≈3,00 °C olduğundan Tf≈-3,00 °C olmalı; seçeneklerde en yakın -2,99'dur.

  1. Çözüm: Mol sayısı: n=20,0/62≈0,323 mol; molalite m=0,323/0,200=1,615 m. ΔTf=Kf·m=1,86·1,615≈3,00 °C olduğundan Tf≈-3,00 °C olmalı; seçeneklerde en yakın -2,99'dur.

Mol sayısı: n=20,0/62≈0,323 mol; molalite m=0,323/0,200=1,615 m. ΔTf=Kf·m=1,86·1,615≈3,00 °C olduğundan Tf≈-3,00 °C olmalı; seçeneklerde en yakın -2,99'dur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C'de 1,00 L'lik bir çözelti hazırlanıyor: 0,50 mol üre (CH4N2O) ve 0,20 mol Na2SO4 çözülüyor. Na2SO4'ün iyonlaşma derecesi α=0,60 olduğuna göre bu çözeltinin ozmotik basıncı kaç atm'dir? (R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹, T=298 K)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Üre tanecik molü 0,50'dir. Na2SO4 için i=1+α(3-1)=1+0,60·2=2,20 → etkin mol=0,20·2,20=0,44. Toplam etkin mol=0,94; π=(0,94/1,00)·0,082·298≈23,0 atm değil; doğru çarpım 0,94×24,436≈22,97 atm, seçeneklerde 22,0'a en yakındır.

  1. Çözüm: Üre tanecik molü 0,50'dir. Na2SO4 için i=1+α(3-1)=1+0,60·2=2,20 → etkin mol=0,20·2,20=0,44. Toplam etkin mol=0,94; π=(0,94/1,00)·0,082·298≈23,0 atm değil; doğru çarpım 0,94×24,436≈22,97 atm, seçeneklerde 22,0'a en yakındır.

Üre tanecik molü 0,50'dir. Na2SO4 için i=1+α(3-1)=1+0,60·2=2,20 → etkin mol=0,20·2,20=0,44. Toplam etkin mol=0,94; π=(0,94/1,00)·0,082·298≈23,0 atm değil; doğru çarpım 0,94×24,436≈22,97 atm, seçeneklerde 22,0'a en yakındır.

Sıvı çözeltiler hakkında sık sorulanlar

Molarite nasıl hesaplanır?

Molarite, çözünen maddenin mol sayısının çözeltinin litre cinsinden hacmine bölünmesiyle bulunur.

Seyreltme işleminde hangi büyüklük korunur?

Seyreltmede çözünen madde miktarı korunur. Bu nedenle M1.V1 = M2.V2 bağıntısı kullanılabilir.

Koligatif özellikler neye bağlıdır?

Koligatif özellikler çözünen tanecik sayısına bağlıdır; çözünenin türünden çok çözeltide oluşturduğu tanecik miktarı önemlidir.