Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Tepkime hızı nedir?

Kimyasal tepkime hızı, girenlerin veya ürünlerin derişimindeki değişimin zamana oranıdır. 11. Sınıf Kimyasal Tepkimelerde Hız testleri; hız bağıntısını, çarpışma teorisini ve tepkime hızını etkileyen faktörleri birlikte değerlendirir.

Çarpışma teorisi

Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle çarpışması gerekir. Aktivasyon enerjisi, tepkimenin başlayabilmesi için aşılması gereken enerji engelidir.

Hızı etkileyen faktörler

Derişim, sıcaklık, basınç, yüzey alanı ve katalizör tepkime hızını etkileyebilir. Sıcaklık artışı etkili çarpışma sayısını artırır; katalizör ise alternatif ve daha düşük aktivasyon enerjili bir yol sağlar.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

8. Test

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Katı haldeki CaCO3(s) ile HCl(aq) tepkimesinde (CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O) aşağıdakilerden hangisi tepkime hızını artırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Katıların yüzey alanı arttıkça temas eden tanecik sayısı artar. Bu da etkin çarpışmaları artırarak hızı yükseltir.

  1. Çözüm: Katıların yüzey alanı arttıkça temas eden tanecik sayısı artar. Bu da etkin çarpışmaları artırarak hızı yükseltir.

Katıların yüzey alanı arttıkça temas eden tanecik sayısı artar. Bu da etkin çarpışmaları artırarak hızı yükseltir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürünler tepkimesi için başlangıç hızları aşağıdaki gibidir: I) [A]=0,10 M, [B]=0,10 M → v=2,0×10^-3 M/s II) [A]=0,20 M, [B]=0,10 M → v=8,0×10^-3 M/s III) [A]=0,20 M, [B]=0,20 M → v=1,6×10^-2 M/s Buna göre hız bağıntısı ve hız sabitinin birimi hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkar, A’ya göre derece 2’dir. II→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkar, B’ye göre derece 1’dir. Toplam derece 3 olduğundan k birimi M^(1-3)s^-1 = M^-2 s^-1 olur.

  1. Çözüm: I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkar, A’ya göre derece 2’dir. II→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkar, B’ye göre derece 1’dir. Toplam derece 3 olduğundan k birimi M^(1-3)s^-1 = M^-2 s^-1 olur.

I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkar, A’ya göre derece 2’dir. II→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkar, B’ye göre derece 1’dir. Toplam derece 3 olduğundan k birimi M^(1-3)s^-1 = M^-2 s^-1 olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g) tepkimesinin hız bağıntısı v = k[NO]^2[O2]’dir. 300 K’de k = 0,50 M^-2 s^-1 olduğuna göre [NO]=0,20 M ve [O2]=0,10 M iken NO2 oluşum hızı (d[NO2]/dt) kaç M/s’tir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Tepkime hızı v = 0,50×(0,20)^2×0,10 = 2,0×10^-3 M/s bulunur. NO2’nin katsayısı 2 olduğundan d[NO2]/dt = 2v = 4,0×10^-3 M/s’tir.

  1. Çözüm: Tepkime hızı v = 0,50×(0,20)^2×0,10 = 2,0×10^-3 M/s bulunur. NO2’nin katsayısı 2 olduğundan d[NO2]/dt = 2v = 4,0×10^-3 M/s’tir.

Tepkime hızı v = 0,50×(0,20)^2×0,10 = 2,0×10^-3 M/s bulunur. NO2’nin katsayısı 2 olduğundan d[NO2]/dt = 2v = 4,0×10^-3 M/s’tir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A → ürünler tepkimesi birinci derecedendir. Başlangıçta [A]0 = 0,80 M iken 10 dakikada [A]=0,20 M oluyor. Buna göre yarı ömür (t1/2) kaç dakikadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

0,80’den 0,20’ye düşüş iki yarılanma demektir (0,80→0,40→0,20). Birinci derecede her yarılanma süresi eşit olduğundan 10 dakika = 2 t1/2. Buradan t1/2 = 5 dakikadır.

  1. Çözüm: 0,80’den 0,20’ye düşüş iki yarılanma demektir (0,80→0,40→0,20). Birinci derecede her yarılanma süresi eşit olduğundan 10 dakika = 2 t1/2. Buradan t1/2 = 5 dakikadır.

0,80’den 0,20’ye düşüş iki yarılanma demektir (0,80→0,40→0,20). Birinci derecede her yarılanma süresi eşit olduğundan 10 dakika = 2 t1/2. Buradan t1/2 = 5 dakikadır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A → ürünler tepkimesi sıfırıncı derecedendir. [A]0 = 0,60 M iken 20 s sonra [A]=0,20 M ölçülüyor. Buna göre tepkimenin yarı ömrü kaç saniyedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Sıfırıncı derecede [A]=[A]0−kt olduğundan k=(0,60−0,20)/20=0,02 M/s. Yarı ömür t1/2 = [A]0/(2k)=0,60/(0,04)=15 s bulunur.

  1. Çözüm: Sıfırıncı derecede [A]=[A]0−kt olduğundan k=(0,60−0,20)/20=0,02 M/s. Yarı ömür t1/2 = [A]0/(2k)=0,60/(0,04)=15 s bulunur.

Sıfırıncı derecede [A]=[A]0−kt olduğundan k=(0,60−0,20)/20=0,02 M/s. Yarı ömür t1/2 = [A]0/(2k)=0,60/(0,04)=15 s bulunur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkimenin hız sabiti 300 K’de k1=2,0×10^-3 s^-1, 310 K’de k2=4,0×10^-3 s^-1 ölçülüyor. Arrhenius eşitliğine göre bu tepkimenin etkinleşme enerjisi (Ea) yaklaşık kaç kJ/mol’dür? (R=8,314 J/mol·K, ln2≈0,693)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ln(k2/k1)=ln2=Ea/R(1/T1−1/T2) bağıntısı kullanılır. 1/300−1/310≈1,075×10^-4 K^-1 olduğundan Ea≈(8,314×0,693)/(1,075×10^-4)≈5,36×10^4 J/mol≈54 kJ/mol. Yaklaşık 55 kJ/mol seçilir.

  1. Çözüm: ln(k2/k1)=ln2=Ea/R(1/T1−1/T2) bağıntısı kullanılır. 1/300−1/310≈1,075×10^-4 K^-1 olduğundan Ea≈(8,314×0,693)/(1,075×10^-4)≈5,36×10^4 J/mol≈54 kJ/mol. Yaklaşık 55 kJ/mol seçilir.

ln(k2/k1)=ln2=Ea/R(1/T1−1/T2) bağıntısı kullanılır. 1/300−1/310≈1,075×10^-4 K^-1 olduğundan Ea≈(8,314×0,693)/(1,075×10^-4)≈5,36×10^4 J/mol≈54 kJ/mol. Yaklaşık 55 kJ/mol seçilir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g) tepkimesi için hız bağıntısı v = k[NO]^2[O2] bulunmuştur. 25 °C'de [NO]=0,10 M ve [O2]=0,20 M iken hız v0'dır. [NO] %50 azaltılıp [O2] 2 katına çıkarılırsa yeni hız kaç v0 olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Hız oranı = (0,5)^2·(2) = 0,25·2 = 0,50 değil; dikkat: [O2] başlangıca göre 2 katına çıkınca çarpan 2 olur. (0,5)^2·2 = 0,5 v0 olur; ancak [NO] %50 azaltma 0,10→0,05 olduğundan (0,05/0,10)^2=0,25 ve (0,40/0,20)=2, çarpım 0,50 v0.

  1. Çözüm: Hız oranı = (0,5)^2·(2) = 0,25·2 = 0,50 değil; dikkat: [O2] başlangıca göre 2 katına çıkınca çarpan 2 olur. (0,5)^2·2 = 0,5 v0 olur; ancak [NO] %50 azaltma 0,10→0,05 olduğundan (0,05/0,10)^2=0,25 ve (0,40/0,20)=2, çarpım 0,50 v0.

Hız oranı = (0,5)^2·(2) = 0,25·2 = 0,50 değil; dikkat: [O2] başlangıca göre 2 katına çıkınca çarpan 2 olur. (0,5)^2·2 = 0,5 v0 olur; ancak [NO] %50 azaltma 0,10→0,05 olduğundan (0,05/0,10)^2=0,25 ve (0,40/0,20)=2, çarpım 0,50 v0.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürünler tepkimesi için başlangıç hızları ölçülmüştür: I) [A]=0,10 M, [B]=0,10 M → v=2,0×10^-3 M/s; II) [A]=0,20 M, [B]=0,10 M → v=8,0×10^-3 M/s; III) [A]=0,20 M, [B]=0,20 M → v=1,6×10^-2 M/s. Buna göre hız bağıntısı v = k[A]^m[B]^n için m ve n kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkmış: m=2. II→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkmış: n=1. Dolayısıyla v=k[A]^2[B].

  1. Çözüm: I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkmış: m=2. II→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkmış: n=1. Dolayısıyla v=k[A]^2[B].

I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıkmış: m=2. II→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıkmış: n=1. Dolayısıyla v=k[A]^2[B].

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkime birinci dereceden olup 20 °C'de yarı ömrü 10 dakikadır. Aynı tepkimenin 40 °C'de hızı 4 katına çıkıyorsa (k40 = 4k20), 40 °C'deki yarı ömrü kaç dakikadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Birinci derecede t1/2 = ln2/k olduğundan k 4 kat artarsa yarı ömür 4 kat azalır. 10/4 = 2,5 dakikadır.

  1. Çözüm: Birinci derecede t1/2 = ln2/k olduğundan k 4 kat artarsa yarı ömür 4 kat azalır. 10/4 = 2,5 dakikadır.

Birinci derecede t1/2 = ln2/k olduğundan k 4 kat artarsa yarı ömür 4 kat azalır. 10/4 = 2,5 dakikadır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: X2(g) → 2X(g) ayrışması için hız bağıntısı v = k[X2] verilmiştir (birinci dereceden). 1,0 L kapta başlangıçta 0,80 mol X2 vardır. 30 dakikada X2'nin %75'i tepkimeye giriyorsa, k (dk^-1) kaçtır? (ln4 ≈ 1,386)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

%75 tüketim demek [X2]t = 0,25[X2]0. Birinci derecede ln([X2]0/[X2]t)=kt ⇒ ln4 = k·30. k = 1,386/30 ≈ 0,0462 dk^-1.

  1. Çözüm: %75 tüketim demek [X2]t = 0,25[X2]0. Birinci derecede ln([X2]0/[X2]t)=kt ⇒ ln4 = k·30. k = 1,386/30 ≈ 0,0462 dk^-1.

%75 tüketim demek [X2]t = 0,25[X2]0. Birinci derecede ln([X2]0/[X2]t)=kt ⇒ ln4 = k·30. k = 1,386/30 ≈ 0,0462 dk^-1.

Kimyasal tepkime hızı hakkında sık sorulanlar

Tepkime hızını hangi faktörler etkiler?

Derişim, sıcaklık, gazlarda basınç, katılarda yüzey alanı, katalizör ve tepkimeye giren maddelerin türü tepkime hızını etkileyebilir.

Katalizör tepkime hızını nasıl artırır?

Katalizör, tepkime için daha düşük aktivasyon enerjili alternatif bir yol sağlar. Böylece etkili çarpışma sayısı artar ve tepkime daha hızlı gerçekleşir.

Sıcaklık artışı tepkime hızını neden artırır?

Sıcaklık arttığında taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve aktivasyon enerjisini aşan taneciklerin oranı artar. Bu da etkili çarpışma sayısını yükseltir.