Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Tepkime hızı nedir?

Kimyasal tepkime hızı, girenlerin veya ürünlerin derişimindeki değişimin zamana oranıdır. 11. Sınıf Kimyasal Tepkimelerde Hız testleri; hız bağıntısını, çarpışma teorisini ve tepkime hızını etkileyen faktörleri birlikte değerlendirir.

Çarpışma teorisi

Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle çarpışması gerekir. Aktivasyon enerjisi, tepkimenin başlayabilmesi için aşılması gereken enerji engelidir.

Hızı etkileyen faktörler

Derişim, sıcaklık, basınç, yüzey alanı ve katalizör tepkime hızını etkileyebilir. Sıcaklık artışı etkili çarpışma sayısını artırır; katalizör ise alternatif ve daha düşük aktivasyon enerjili bir yol sağlar.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

11. Test

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(aq) + B(aq) → ürün tepkimesi için deneysel hız bağıntısı v = k[A]^0[B]^2’dir. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

[A]^0=1 olduğundan hız A derişiminden bağımsızdır. Hızın değişmesi yalnızca [B]^2 terimiyle olur. Toplam derece 0+2=2’dir.

  1. Çözüm: [A]^0=1 olduğundan hız A derişiminden bağımsızdır. Hızın değişmesi yalnızca [B]^2 terimiyle olur. Toplam derece 0+2=2’dir.

[A]^0=1 olduğundan hız A derişiminden bağımsızdır. Hızın değişmesi yalnızca [B]^2 terimiyle olur. Toplam derece 0+2=2’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Tepkime: 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g). Deneysel hız bağıntısı v = k[NO]^2[O2] olduğuna göre, başlangıçta [NO]=0,20 M ve [O2]=0,10 M iken O2 derişimi sabit tutulup NO derişimi 0,30 M yapılırsa hız kaç katına çıkar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

O2 sabitken hız NO'nun karesiyle orantılıdır. Hız oranı (0,30/0,20)^2 = (1,5)^2 = 2,25 olur.

  1. Çözüm: O2 sabitken hız NO'nun karesiyle orantılıdır. Hız oranı (0,30/0,20)^2 = (1,5)^2 = 2,25 olur.

O2 sabitken hız NO'nun karesiyle orantılıdır. Hız oranı (0,30/0,20)^2 = (1,5)^2 = 2,25 olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürünler tepkimesinde, [B] sabit tutulurken [A] iki katına çıkarıldığında hız 8 katına çıkıyor. [A] sabit tutulup [B] iki katına çıkarıldığında hız 2 katına çıkıyor. Buna göre hız bağıntısı ve toplam tepkime derecesi hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

[A] iki katına çıkınca hız 8 kat → 2^m=8 ⇒ m=3. [B] iki katına çıkınca hız 2 kat → 2^n=2 ⇒ n=1; toplam derece 4.

  1. Çözüm: [A] iki katına çıkınca hız 8 kat → 2^m=8 ⇒ m=3. [B] iki katına çıkınca hız 2 kat → 2^n=2 ⇒ n=1; toplam derece 4.

[A] iki katına çıkınca hız 8 kat → 2^m=8 ⇒ m=3. [B] iki katına çıkınca hız 2 kat → 2^n=2 ⇒ n=1; toplam derece 4.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Tepkime: 2N2O5(g) → 4NO2(g) + O2(g). Tepkime hızı, -d[N2O5]/dt = 0,060 M/s olduğuna göre aynı anda O2'nin oluşma hızı (d[O2]/dt) kaç M/s'dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Stokiyometriye göre 2 mol N2O5 tüketilince 1 mol O2 oluşur. Bu yüzden d[O2]/dt = (1/2)·0,060 = 0,030 değil, dikkat: verilen -d[N2O5]/dt zaten N2O5 tüketim hızıdır; 2'ye bölünür → 0,030? Ancak tepkime denklemi 2N2O5 olduğundan O2 oluşum hızı tüketimin yarısıdır: 0,060/2 = 0,030.

  1. Çözüm: Stokiyometriye göre 2 mol N2O5 tüketilince 1 mol O2 oluşur. Bu yüzden d[O2]/dt = (1/2)·0,060 = 0,030 değil, dikkat: verilen -d[N2O5]/dt zaten N2O5 tüketim hızıdır; 2'ye bölünür → 0,030? Ancak tepkime denklemi 2N2O5 olduğundan O2 oluşum hızı tüketimin yarısıdır: 0,060/2 = 0,030.

Stokiyometriye göre 2 mol N2O5 tüketilince 1 mol O2 oluşur. Bu yüzden d[O2]/dt = (1/2)·0,060 = 0,030 değil, dikkat: verilen -d[N2O5]/dt zaten N2O5 tüketim hızıdır; 2'ye bölünür → 0,030? Ancak tepkime denklemi 2N2O5 olduğundan O2 oluşum hızı tüketimin yarısıdır: 0,060/2 = 0,030.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkime için Arrhenius davranışı geçerlidir. Sıcaklık 300 K'den 330 K'ye çıkarıldığında hız sabiti 4 katına çıkıyor. Buna göre aktivasyon enerjisi yaklaşık kaç kJ/mol'dür? (R=8,314 J/mol·K, ln4=1,386)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2). Ea= (R·ln4)/(1/300−1/330) ≈ (8,314·1,386)/(0,000303) ≈ 3,8×10^4 J/mol ≈ 52 kJ/mol.

  1. Çözüm: ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2). Ea= (R·ln4)/(1/300−1/330) ≈ (8,314·1,386)/(0,000303) ≈ 3,8×10^4 J/mol ≈ 52 kJ/mol.

ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2). Ea= (R·ln4)/(1/300−1/330) ≈ (8,314·1,386)/(0,000303) ≈ 3,8×10^4 J/mol ≈ 52 kJ/mol.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A → ürünler tepkimesi birinci derecedendir. Başlangıç derişimi 0,80 M iken 10 dakikada 0,20 M'ye düşüyor. Aynı koşullarda başlangıç derişimi 0,40 M olursa 0,10 M'ye düşmesi kaç dakika sürer?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Birinci derecede yarı ömür sabittir. 0,80→0,20 iki yarı ömür (0,80→0,40→0,20) olduğundan t1/2=5 dk; 0,40→0,10 da iki yarı ömür sürer → 10 dk.

  1. Çözüm: Birinci derecede yarı ömür sabittir. 0,80→0,20 iki yarı ömür (0,80→0,40→0,20) olduğundan t1/2=5 dk; 0,40→0,10 da iki yarı ömür sürer → 10 dk.

Birinci derecede yarı ömür sabittir. 0,80→0,20 iki yarı ömür (0,80→0,40→0,20) olduğundan t1/2=5 dk; 0,40→0,10 da iki yarı ömür sürer → 10 dk.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + 2B(g) → C(g) tepkimesi için başlangıç hız denklemi v = k[A][B]^2’dir. [A] iki katına, [B] yarıya düşürülürse başlangıç hızı nasıl değişir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

v' = k(2[A])([B]/2)^2 = 2·(1/4)·k[A][B]^2 = (1/2)v. Dolayısıyla hız yarıya düşer.

  1. Çözüm: v' = k(2[A])([B]/2)^2 = 2·(1/4)·k[A][B]^2 = (1/2)v. Dolayısıyla hız yarıya düşer.

v' = k(2[A])([B]/2)^2 = 2·(1/4)·k[A][B]^2 = (1/2)v. Dolayısıyla hız yarıya düşer.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g) tepkimesinde başlangıç hızının NO’ya göre ikinci dereceden, O2’ye göre birinci dereceden olduğu bulunuyor. Buna göre hızın NO’ya göre ikinci dereceden olmasını en iyi açıklayan olası mekanizma hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Yavaş adım 2NO → N2O2 olduğunda hız ∝ [NO]^2 olur. Hızlı adımda O2’nin katılması toplam hız denklemini [O2] ile de orantılı hale getirir. Böylece v = k[NO]^2[O2] elde edilir.

  1. Çözüm: Yavaş adım 2NO → N2O2 olduğunda hız ∝ [NO]^2 olur. Hızlı adımda O2’nin katılması toplam hız denklemini [O2] ile de orantılı hale getirir. Böylece v = k[NO]^2[O2] elde edilir.

Yavaş adım 2NO → N2O2 olduğunda hız ∝ [NO]^2 olur. Hızlı adımda O2’nin katılması toplam hız denklemini [O2] ile de orantılı hale getirir. Böylece v = k[NO]^2[O2] elde edilir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkimenin hız sabiti k, 300 K’de 2,0×10^-3 s^-1 iken 330 K’de 1,6×10^-2 s^-1 oluyor. Arrhenius’a göre bu tepkimenin aktivasyon enerjisi yaklaşık kaç kJ/mol’dür? (R = 8,314 J/mol·K)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ln(k2/k1)=ln(8)=2,079 ve 1/T1−1/T2 = 1/300−1/330 ≈ 3,03×10^-4’tür. Ea = R·ln(k2/k1)/(1/T1−1/T2) ≈ 8,314·2,079/(3,03×10^-4) ≈ 5,7×10^4 J/mol ≈ 57 kJ/mol. En yakın değer 50 kJ/mol’dür.

  1. Çözüm: ln(k2/k1)=ln(8)=2,079 ve 1/T1−1/T2 = 1/300−1/330 ≈ 3,03×10^-4’tür. Ea = R·ln(k2/k1)/(1/T1−1/T2) ≈ 8,314·2,079/(3,03×10^-4) ≈ 5,7×10^4 J/mol ≈ 57 kJ/mol. En yakın değer 50 kJ/mol’dür.

ln(k2/k1)=ln(8)=2,079 ve 1/T1−1/T2 = 1/300−1/330 ≈ 3,03×10^-4’tür. Ea = R·ln(k2/k1)/(1/T1−1/T2) ≈ 8,314·2,079/(3,03×10^-4) ≈ 5,7×10^4 J/mol ≈ 57 kJ/mol. En yakın değer 50 kJ/mol’dür.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkime için hız denklemi v = k[A]^2[B]’dir. Başlangıçta [A]=0,20 M ve [B]=0,10 M iken hız 1,0×10^-3 M/s ölçülüyor. [A]=0,10 M ve [B]=0,40 M yapıldığında hız kaç M/s olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Hız oranı: v2/v1 = (0,10/0,20)^2·(0,40/0,10) = (1/4)·4 = 1. Bu durumda v2 = v1 = 1,0×10^-3 olmalıdır gibi görünür; ancak (0,10/0,20)^2 = 0,25 ve (0,40/0,10)=4 olduğundan çarpım 1’dir, dolayısıyla v2 = 1,0×10^-3 M/s.

  1. Çözüm: Hız oranı: v2/v1 = (0,10/0,20)^2·(0,40/0,10) = (1/4)·4 = 1. Bu durumda v2 = v1 = 1,0×10^-3 olmalıdır gibi görünür; ancak (0,10/0,20)^2 = 0,25 ve (0,40/0,10)=4 olduğundan çarpım 1’dir, dolayısıyla v2 = 1,0×10^-3 M/s.

Hız oranı: v2/v1 = (0,10/0,20)^2·(0,40/0,10) = (1/4)·4 = 1. Bu durumda v2 = v1 = 1,0×10^-3 olmalıdır gibi görünür; ancak (0,10/0,20)^2 = 0,25 ve (0,40/0,10)=4 olduğundan çarpım 1’dir, dolayısıyla v2 = 1,0×10^-3 M/s.

Kimyasal tepkime hızı hakkında sık sorulanlar

Tepkime hızını hangi faktörler etkiler?

Derişim, sıcaklık, gazlarda basınç, katılarda yüzey alanı, katalizör ve tepkimeye giren maddelerin türü tepkime hızını etkileyebilir.

Katalizör tepkime hızını nasıl artırır?

Katalizör, tepkime için daha düşük aktivasyon enerjili alternatif bir yol sağlar. Böylece etkili çarpışma sayısı artar ve tepkime daha hızlı gerçekleşir.

Sıcaklık artışı tepkime hızını neden artırır?

Sıcaklık arttığında taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve aktivasyon enerjisini aşan taneciklerin oranı artar. Bu da etkili çarpışma sayısını yükseltir.