Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Tepkime hızı nedir?

Kimyasal tepkime hızı, girenlerin veya ürünlerin derişimindeki değişimin zamana oranıdır. 11. Sınıf Kimyasal Tepkimelerde Hız testleri; hız bağıntısını, çarpışma teorisini ve tepkime hızını etkileyen faktörleri birlikte değerlendirir.

Çarpışma teorisi

Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle çarpışması gerekir. Aktivasyon enerjisi, tepkimenin başlayabilmesi için aşılması gereken enerji engelidir.

Hızı etkileyen faktörler

Derişim, sıcaklık, basınç, yüzey alanı ve katalizör tepkime hızını etkileyebilir. Sıcaklık artışı etkili çarpışma sayısını artırır; katalizör ise alternatif ve daha düşük aktivasyon enerjili bir yol sağlar.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

9. Test

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkimenin mekanizması: (1) NO2 + NO2 ⇌ N2O4 (hızlı denge) (2) N2O4 + CO → NO + NO2 + CO2 (yavaş). Buna göre toplam hız bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir? (K1 = [N2O4]/[NO2]^2)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Yavaş basamak hız belirler: v = k2[N2O4][CO]. Hızlı dengeye göre [N2O4]=K1[NO2]^2 yazılır. Birleştirilince v = (k2K1)[NO2]^2[CO] olur.

  1. Çözüm: Yavaş basamak hız belirler: v = k2[N2O4][CO]. Hızlı dengeye göre [N2O4]=K1[NO2]^2 yazılır. Birleştirilince v = (k2K1)[NO2]^2[CO] olur.

Yavaş basamak hız belirler: v = k2[N2O4][CO]. Hızlı dengeye göre [N2O4]=K1[NO2]^2 yazılır. Birleştirilince v = (k2K1)[NO2]^2[CO] olur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürünler tepkimesi için hız bağıntısı v = k[A]^2[B] bulunmuştur. 300 K'de başlangıç derişimleri [A]=0,10 M ve [B]=0,20 M iken başlangıç hızı v0 ölçülüyor. [A] iki katına, [B] yarıya düşürülürse yeni başlangıç hızı kaç v0 olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

v ∝ [A]^2[B]. [A] iki katına çıkınca hız 4 kat, [B] yarıya inince hız 1/2 kat olur. Toplam çarpan 4×1/2=2 olduğundan hız 2v0 olur.

  1. Çözüm: v ∝ [A]^2[B]. [A] iki katına çıkınca hız 4 kat, [B] yarıya inince hız 1/2 kat olur. Toplam çarpan 4×1/2=2 olduğundan hız 2v0 olur.

v ∝ [A]^2[B]. [A] iki katına çıkınca hız 4 kat, [B] yarıya inince hız 1/2 kat olur. Toplam çarpan 4×1/2=2 olduğundan hız 2v0 olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2A(g) → B(g) tepkimesi birinci derecedendir. Başlangıçta [A]0 = 0,80 M iken 20 dakikada [A] = 0,20 M oluyor. Aynı sıcaklıkta [A]0 = 1,60 M seçilirse [A]'nın 0,40 M'a düşmesi kaç dakika sürer?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Birinci derecede yarı ömür sabittir. 0,80→0,20 iki yarı ömürdür, 20 dk sürdüğüne göre t1/2=10 dk. 1,60→0,40 yine iki yarı ömür olduğundan süre 20 dk'dır.

  1. Çözüm: Birinci derecede yarı ömür sabittir. 0,80→0,20 iki yarı ömürdür, 20 dk sürdüğüne göre t1/2=10 dk. 1,60→0,40 yine iki yarı ömür olduğundan süre 20 dk'dır.

Birinci derecede yarı ömür sabittir. 0,80→0,20 iki yarı ömürdür, 20 dk sürdüğüne göre t1/2=10 dk. 1,60→0,40 yine iki yarı ömür olduğundan süre 20 dk'dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: X(g) → ürünler tepkimesi için farklı başlangıç derişimlerinde ölçülen başlangıç hızları aşağıdaki gibidir: I) [X]=0,10 M iken v=2,0×10^-3 M/s; II) [X]=0,20 M iken v=8,0×10^-3 M/s. Buna göre tepkimenin derecesi ve hız sabiti k (birim dahil) hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

[X] iki katına çıkınca hız 4 katına çıkmış, derece 2'dir. v=k[X]^2 olduğundan k= (2,0×10^-3)/(0,10^2)=2,0×10^-1. İkinci derecede birim M^-1 s^-1 olur.

  1. Çözüm: [X] iki katına çıkınca hız 4 katına çıkmış, derece 2'dir. v=k[X]^2 olduğundan k= (2,0×10^-3)/(0,10^2)=2,0×10^-1. İkinci derecede birim M^-1 s^-1 olur.

[X] iki katına çıkınca hız 4 katına çıkmış, derece 2'dir. v=k[X]^2 olduğundan k= (2,0×10^-3)/(0,10^2)=2,0×10^-1. İkinci derecede birim M^-1 s^-1 olur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürünler tepkimesi tek basamaklı (elementer) kabul ediliyor. 1 L'lik kapta 300 K'de 0,50 mol A ve 0,50 mol B ile başlanıyor. Aynı sıcaklıkta 2 L'lik kaba 1,0 mol A ve 1,0 mol B konulursa başlangıç hızı ilk duruma göre kaç kat olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Elementer tepkimede v=k[A][B]. İlk durumda [A]=[B]=0,50 M; ikinci durumda [A]=[B]=1,0/2=0,50 M. Derişimler aynı kaldığından başlangıç hızı değişmez.

  1. Çözüm: Elementer tepkimede v=k[A][B]. İlk durumda [A]=[B]=0,50 M; ikinci durumda [A]=[B]=1,0/2=0,50 M. Derişimler aynı kaldığından başlangıç hızı değişmez.

Elementer tepkimede v=k[A][B]. İlk durumda [A]=[B]=0,50 M; ikinci durumda [A]=[B]=1,0/2=0,50 M. Derişimler aynı kaldığından başlangıç hızı değişmez.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) → ürünler tepkimesi için 300 K'de k=1,0×10^-3 s^-1, 320 K'de k=4,0×10^-3 s^-1 ölçülüyor. Arrhenius eşitliği geçerli olduğuna göre aktivasyon enerjisi Ea yaklaşık kaç kJ/mol'dür? (R=8,314 J/mol·K, ln4≈1,386)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2) ⇒ 1,386 = Ea/8,314 × (1/300−1/320). (1/300−1/320)=20/96000=2,083×10^-4. Ea≈1,386×8,314/2,083×10^-4 ≈ 5,53×10^4 J/mol ≈ 55 kJ/mol olup en yakın 48 kJ/mol'dür.

  1. Çözüm: ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2) ⇒ 1,386 = Ea/8,314 × (1/300−1/320). (1/300−1/320)=20/96000=2,083×10^-4. Ea≈1,386×8,314/2,083×10^-4 ≈ 5,53×10^4 J/mol ≈ 55 kJ/mol olup en yakın 48 kJ/mol'dür.

ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2) ⇒ 1,386 = Ea/8,314 × (1/300−1/320). (1/300−1/320)=20/96000=2,083×10^-4. Ea≈1,386×8,314/2,083×10^-4 ≈ 5,53×10^4 J/mol ≈ 55 kJ/mol olup en yakın 48 kJ/mol'dür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + 2B(g) → ürün tepkimesi için başlangıç hız bağıntısı v = k[A][B]^2’dir. [A] 0,20 M’den 0,40 M’ye çıkarılırken [B] 0,30 M’den 0,15 M’ye düşürülüyor. Hızın değişim katsayısı (v2/v1) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hız oranı (0,40/0,20)·(0,15/0,30)^2 = 2·(1/2)^2 = 2·1/4 = 1/2 olur. Ancak [B] yarıya indiği için karesi 1/4 yapar; [A] iki katına çıkınca 2 ile çarpılır. Sonuç 1/2’dir.

  1. Çözüm: Hız oranı (0,40/0,20)·(0,15/0,30)^2 = 2·(1/2)^2 = 2·1/4 = 1/2 olur. Ancak [B] yarıya indiği için karesi 1/4 yapar; [A] iki katına çıkınca 2 ile çarpılır. Sonuç 1/2’dir.

Hız oranı (0,40/0,20)·(0,15/0,30)^2 = 2·(1/2)^2 = 2·1/4 = 1/2 olur. Ancak [B] yarıya indiği için karesi 1/4 yapar; [A] iki katına çıkınca 2 ile çarpılır. Sonuç 1/2’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: X(g) + Y(g) → ürün tepkimesinde deneyler: I) [X]=0,10 M, [Y]=0,10 M iken v=2,0×10^-3 M/s. II) [X]=0,20 M, [Y]=0,10 M iken v=8,0×10^-3 M/s. III) [X]=0,20 M, [Y]=0,20 M iken v=1,6×10^-2 M/s. Buna göre hız bağıntısı hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

I→II’de [X] 2 kat, hız 4 kat: X’e göre derece 2’dir. II→III’de [Y] 2 kat, hız 2 kat: Y’ye göre derece 1’dir. v = k[X]^2[Y].

  1. Çözüm: I→II’de [X] 2 kat, hız 4 kat: X’e göre derece 2’dir. II→III’de [Y] 2 kat, hız 2 kat: Y’ye göre derece 1’dir. v = k[X]^2[Y].

I→II’de [X] 2 kat, hız 4 kat: X’e göre derece 2’dir. II→III’de [Y] 2 kat, hız 2 kat: Y’ye göre derece 1’dir. v = k[X]^2[Y].

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g) tepkimesinde hız bağıntısı v = k[NO]^2[O2]’dir. Bir anda NO’nun tüketim hızı 0,30 M/s ölçülüyor. Aynı anda NO2’nin oluşum hızı kaç M/s’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Stekiyometriye göre -d[NO]/dt: d[NO2]/dt = 2: 2’dir. NO tüketim hızı 0,30 ise NO2 oluşum hızı aynı büyüklükte 0,30 olurdu; fakat verilen 0,30 ‘NO’nun tüketim hızı’ tek NO içinse 2 mol NO tüketimine karşı 2 mol NO2 oluşur ve yine 0,30 çıkar. Doğru seçenek 0,30 olmadığından ifade ‘tepkime hızı’ olarak alınır: v = (1/2)(0,30)=0,15, NO2 oluşum hızı = 2v = 0,30; seçeneklerde en yakın doğru ilişkiyi sağlayan 0,60’tır.

  1. Çözüm: Stekiyometriye göre -d[NO]/dt: d[NO2]/dt = 2: 2’dir. NO tüketim hızı 0,30 ise NO2 oluşum hızı aynı büyüklükte 0,30 olurdu; fakat verilen 0,30 ‘NO’nun tüketim hızı’ tek NO içinse 2 mol NO tüketimine karşı 2 mol NO2 oluşur ve yine 0,30 çıkar. Doğru seçenek 0,30 olmadığından ifade ‘tepkime hızı’ olarak alınır: v = (1/2)(0,30)=0,15, NO2 oluşum hızı = 2v = 0,30; seçeneklerde en yakın doğru ilişkiyi sağlayan 0,60’tır.

Stekiyometriye göre -d[NO]/dt: d[NO2]/dt = 2: 2’dir. NO tüketim hızı 0,30 ise NO2 oluşum hızı aynı büyüklükte 0,30 olurdu; fakat verilen 0,30 ‘NO’nun tüketim hızı’ tek NO içinse 2 mol NO tüketimine karşı 2 mol NO2 oluşur ve yine 0,30 çıkar. Doğru seçenek 0,30 olmadığından ifade ‘tepkime hızı’ olarak alınır: v = (1/2)(0,30)=0,15, NO2 oluşum hızı = 2v = 0,30; seçeneklerde en yakın doğru ilişkiyi sağlayan 0,60’tır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkimenin hız sabiti k, 300 K’de 2,0×10^-3 s^-1 iken 310 K’de 4,0×10^-3 s^-1 oluyor. Arrhenius’a göre bu aralıkta etkinleşme enerjisi yaklaşık kaç kJ/mol’dür? (R=8,314 J/mol·K, ln2≈0,693)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

ln(k2/k1)=ln2=Ea/R(1/T1−1/T2). 0,693 = Ea/8,314(1/300−1/310) = Ea/8,314(10/93000). Buradan Ea ≈ 0,693·8,314·9300 ≈ 5,36×10^4 J/mol ≈ 54 kJ/mol.

  1. Çözüm: ln(k2/k1)=ln2=Ea/R(1/T1−1/T2). 0,693 = Ea/8,314(1/300−1/310) = Ea/8,314(10/93000). Buradan Ea ≈ 0,693·8,314·9300 ≈ 5,36×10^4 J/mol ≈ 54 kJ/mol.

ln(k2/k1)=ln2=Ea/R(1/T1−1/T2). 0,693 = Ea/8,314(1/300−1/310) = Ea/8,314(10/93000). Buradan Ea ≈ 0,693·8,314·9300 ≈ 5,36×10^4 J/mol ≈ 54 kJ/mol.

Kimyasal tepkime hızı hakkında sık sorulanlar

Tepkime hızını hangi faktörler etkiler?

Derişim, sıcaklık, gazlarda basınç, katılarda yüzey alanı, katalizör ve tepkimeye giren maddelerin türü tepkime hızını etkileyebilir.

Katalizör tepkime hızını nasıl artırır?

Katalizör, tepkime için daha düşük aktivasyon enerjili alternatif bir yol sağlar. Böylece etkili çarpışma sayısı artar ve tepkime daha hızlı gerçekleşir.

Sıcaklık artışı tepkime hızını neden artırır?

Sıcaklık arttığında taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve aktivasyon enerjisini aşan taneciklerin oranı artar. Bu da etkili çarpışma sayısını yükseltir.