11. Sınıf Kimya

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Tepkime hızı nedir?

Kimyasal tepkime hızı, girenlerin veya ürünlerin derişimindeki değişimin zamana oranıdır. 11. Sınıf Kimyasal Tepkimelerde Hız testleri; hız bağıntısını, çarpışma teorisini ve tepkime hızını etkileyen faktörleri birlikte değerlendirir.

Çarpışma teorisi

Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle çarpışması gerekir. Aktivasyon enerjisi, tepkimenin başlayabilmesi için aşılması gereken enerji engelidir.

Hızı etkileyen faktörler

Derişim, sıcaklık, basınç, yüzey alanı ve katalizör tepkime hızını etkileyebilir. Sıcaklık artışı etkili çarpışma sayısını artırır; katalizör ise alternatif ve daha düşük aktivasyon enerjili bir yol sağlar.

10. Test

11. Sınıf Kimya Kimyasal Tepkimelerde Hız Testleri

Kimyasal Tepkimelerde Hız konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) → ürün tepkimesi birinci derecedendir. Başlangıçta [A]0 = 0,80 M. 10 dakikada [A] = 0,20 M oluyor. Buna göre yarı ömür (t1/2) kaç dakikadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

0,80’den 0,20’ye düşüş iki yarılanmadır: 0,80→0,40→0,20. İki yarı ömür 10 dakikaysa bir yarı ömür 5 dakikadır. Birinci derecede t1/2 sabittir.

  1. Çözüm: 0,80’den 0,20’ye düşüş iki yarılanmadır: 0,80→0,40→0,20. İki yarı ömür 10 dakikaysa bir yarı ömür 5 dakikadır. Birinci derecede t1/2 sabittir.

0,80’den 0,20’ye düşüş iki yarılanmadır: 0,80→0,40→0,20. İki yarı ömür 10 dakikaysa bir yarı ömür 5 dakikadır. Birinci derecede t1/2 sabittir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 25°C’de 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g) tepkimesi için hız bağıntısı v = k[NO]^2[O2]’dir. Başlangıçta [NO]=0,20 M ve [O2]=0,10 M iken hız v0’dır. [NO] 2 katına, [O2] yarısına çıkarılırsa yeni hız kaç v0 olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

v ∝ [NO]^2[O2]. [NO] 2 katına çıkınca hız 2^2=4 kat artar, [O2] yarıya inince hız 1/2 ile çarpılır. Toplam çarpan 4×1/2=2’dir.

  1. Çözüm: v ∝ [NO]^2[O2]. [NO] 2 katına çıkınca hız 2^2=4 kat artar, [O2] yarıya inince hız 1/2 ile çarpılır. Toplam çarpan 4×1/2=2’dir.

v ∝ [NO]^2[O2]. [NO] 2 katına çıkınca hız 2^2=4 kat artar, [O2] yarıya inince hız 1/2 ile çarpılır. Toplam çarpan 4×1/2=2’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürünler tepkimesi için başlangıç hızları aşağıdaki gibidir: I) [A]=0,10 M, [B]=0,10 M → v=2,0×10^-3 M/s; II) [A]=0,20 M, [B]=0,10 M → v=8,0×10^-3 M/s; III) [A]=0,20 M, [B]=0,20 M → v=1,6×10^-2 M/s. Buna göre hız bağıntısı v = k[A]^m[B]^n için m ve n kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

I→II’de [A] 2 kat, hız 4 kat: m=2. II→III’de [B] 2 kat, hız 2 kat: n=1. Dolayısıyla v=k[A]^2[B].

  1. Çözüm: I→II’de [A] 2 kat, hız 4 kat: m=2. II→III’de [B] 2 kat, hız 2 kat: n=1. Dolayısıyla v=k[A]^2[B].

I→II’de [A] 2 kat, hız 4 kat: m=2. II→III’de [B] 2 kat, hız 2 kat: n=1. Dolayısıyla v=k[A]^2[B].

4. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkimenin hız sabiti 300 K’de k1=2,0×10^-3 s^-1, 330 K’de k2=1,6×10^-2 s^-1 ölçülüyor. Arrhenius eşitliği kullanılarak aktivasyon enerjisi (Ea) yaklaşık kaç kJ/mol bulunur? (R=8,314 J/mol·K, ln8≈2,079)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

k2/k1=8 olduğundan ln(k2/k1)=ln8. ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2) ⇒ Ea=R·ln8 /(1/300−1/330) ≈ 8,314·2,079 / (0,000303) ≈ 5,7×10^4 J/mol ≈ 57 kJ/mol; en yakın 48 kJ/mol.

  1. Çözüm: k2/k1=8 olduğundan ln(k2/k1)=ln8. ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2) ⇒ Ea=R·ln8 /(1/300−1/330) ≈ 8,314·2,079 / (0,000303) ≈ 5,7×10^4 J/mol ≈ 57 kJ/mol; en yakın 48 kJ/mol.

k2/k1=8 olduğundan ln(k2/k1)=ln8. ln(k2/k1)=Ea/R(1/T1−1/T2) ⇒ Ea=R·ln8 /(1/300−1/330) ≈ 8,314·2,079 / (0,000303) ≈ 5,7×10^4 J/mol ≈ 57 kJ/mol; en yakın 48 kJ/mol.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2A(g) → ürünler tepkimesi ikinci derecedendir ve t1/2 = 20 s iken başlangıç derişimi [A]0=0,50 M’dir. Aynı koşullarda [A]0=0,20 M yapılırsa yarı ömür kaç saniye olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İkinci derecede t1/2 = 1/(k[A]0) olduğundan yarı ömür [A]0 ile ters orantılıdır. [A]0 0,50’den 0,20’ye düşerse yarı ömür 0,50/0,20=2,5 kat artar. 20×2,5=50 s.

  1. Çözüm: İkinci derecede t1/2 = 1/(k[A]0) olduğundan yarı ömür [A]0 ile ters orantılıdır. [A]0 0,50’den 0,20’ye düşerse yarı ömür 0,50/0,20=2,5 kat artar. 20×2,5=50 s.

İkinci derecede t1/2 = 1/(k[A]0) olduğundan yarı ömür [A]0 ile ters orantılıdır. [A]0 0,50’den 0,20’ye düşerse yarı ömür 0,50/0,20=2,5 kat artar. 20×2,5=50 s.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: NO2(g) + CO(g) → NO(g) + CO2(g) tepkimesi için mekanizma: 1) NO2 + NO2 → NO3 + NO (yavaş) 2) NO3 + CO → NO2 + CO2 (hızlı). Bu mekanizmaya göre deneysel hız bağıntısı hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hız belirleyici basamak 1’dir ve bu basamakta iki NO2 çarpışır. Bu nedenle hız v = k[NO2]^2 olur. CO sadece hızlı basamakta yer aldığından hız bağıntısında görünmez.

  1. Çözüm: Hız belirleyici basamak 1’dir ve bu basamakta iki NO2 çarpışır. Bu nedenle hız v = k[NO2]^2 olur. CO sadece hızlı basamakta yer aldığından hız bağıntısında görünmez.

Hız belirleyici basamak 1’dir ve bu basamakta iki NO2 çarpışır. Bu nedenle hız v = k[NO2]^2 olur. CO sadece hızlı basamakta yer aldığından hız bağıntısında görünmez.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: A(g) + B(g) → ürün tepkimesi için başlangıç hızları aşağıdaki gibidir: I) [A]=0,10 M, [B]=0,10 M → v=2,0×10^-3 M/s II) [A]=0,20 M, [B]=0,10 M → v=8,0×10^-3 M/s III) [A]=0,10 M, [B]=0,20 M → v=4,0×10^-3 M/s Buna göre hız bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıktığı için A’ya göre derece 2’dir. I→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıktığı için B’ye göre derece 1’dir. Bu nedenle v=k[A]^2[B].

  1. Çözüm: I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıktığı için A’ya göre derece 2’dir. I→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıktığı için B’ye göre derece 1’dir. Bu nedenle v=k[A]^2[B].

I→II’de [A] 2 katına çıkınca hız 4 katına çıktığı için A’ya göre derece 2’dir. I→III’te [B] 2 katına çıkınca hız 2 katına çıktığı için B’ye göre derece 1’dir. Bu nedenle v=k[A]^2[B].

8. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: 2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g) tepkimesi için hız bağıntısı v = k[NO]^2[O2]’dir. Başlangıçta [NO]=0,20 M ve [O2]=0,10 M iken hız v0’dır. [NO] %50 azaltılıp [O2] 2 katına çıkarılırsa yeni hız kaç v0 olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

[NO] yarıya inerse [NO]^2 faktörü (1/2)^2=1/4 olur. [O2] iki katına çıkarsa hız 2 ile çarpılır. Toplam çarpan (1/4)×2=1/2 değil, v=k[NO]^2[O2] olduğundan (1/4)×2=1/2 olur; ancak v0 başlangıçta [O2]=0,10 iken, yeni [O2]=0,20 olduğundan 2 kat; sonuç 0,5 v0.

  1. Çözüm: [NO] yarıya inerse [NO]^2 faktörü (1/2)^2=1/4 olur. [O2] iki katına çıkarsa hız 2 ile çarpılır. Toplam çarpan (1/4)×2=1/2 değil, v=k[NO]^2[O2] olduğundan (1/4)×2=1/2 olur; ancak v0 başlangıçta [O2]=0,10 iken, yeni [O2]=0,20 olduğundan 2 kat; sonuç 0,5 v0.

[NO] yarıya inerse [NO]^2 faktörü (1/2)^2=1/4 olur. [O2] iki katına çıkarsa hız 2 ile çarpılır. Toplam çarpan (1/4)×2=1/2 değil, v=k[NO]^2[O2] olduğundan (1/4)×2=1/2 olur; ancak v0 başlangıçta [O2]=0,10 iken, yeni [O2]=0,20 olduğundan 2 kat; sonuç 0,5 v0.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Bir tepkime için Arrhenius bağıntısı geçerlidir. Sıcaklık 300 K’den 310 K’ye çıkarıldığında hız sabiti 2 katına çıkıyor. Aynı tepkimede 300 K’den 320 K’ye çıkarılırsa hız sabiti yaklaşık kaç katına çıkar? (Sıcaklık aralığı dar olduğundan her 10 K artışta aynı katlanma kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

300→310 K artışında k 2 katına çıkıyorsa, 310→320 K artışında da yaklaşık 2 katına çıkar. Ardışık iki katlanma toplamda 2×2=4 kat yapar.

  1. Çözüm: 300→310 K artışında k 2 katına çıkıyorsa, 310→320 K artışında da yaklaşık 2 katına çıkar. Ardışık iki katlanma toplamda 2×2=4 kat yapar.

300→310 K artışında k 2 katına çıkıyorsa, 310→320 K artışında da yaklaşık 2 katına çıkar. Ardışık iki katlanma toplamda 2×2=4 kat yapar.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: X2(g) → 2X(g) tepkimesi birinci derecedendir. Başlangıçta X2 miktarı n0 iken, miktarın n0/8’e düşmesi için geçen süre t1’dir. Aynı koşullarda n0’dan n0/32’ye düşmesi için geçen süre kaç t1 olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Birinci derecede her yarılanma için geçen süre sabit olup t1/2’dir. n0→n0/8 üç yarılanma (3 t1/2), n0→n0/32 beş yarılanmadır (5 t1/2). Oran (5 t1/2)/(3 t1/2)=5/3’tür.

  1. Çözüm: Birinci derecede her yarılanma için geçen süre sabit olup t1/2’dir. n0→n0/8 üç yarılanma (3 t1/2), n0→n0/32 beş yarılanmadır (5 t1/2). Oran (5 t1/2)/(3 t1/2)=5/3’tür.

Birinci derecede her yarılanma için geçen süre sabit olup t1/2’dir. n0→n0/8 üç yarılanma (3 t1/2), n0→n0/32 beş yarılanmadır (5 t1/2). Oran (5 t1/2)/(3 t1/2)=5/3’tür.

Kimyasal tepkime hızı hakkında sık sorulanlar

Tepkime hızını hangi faktörler etkiler?

Derişim, sıcaklık, gazlarda basınç, katılarda yüzey alanı, katalizör ve tepkimeye giren maddelerin türü tepkime hızını etkileyebilir.

Katalizör tepkime hızını nasıl artırır?

Katalizör, tepkime için daha düşük aktivasyon enerjili alternatif bir yol sağlar. Böylece etkili çarpışma sayısı artar ve tepkime daha hızlı gerçekleşir.

Sıcaklık artışı tepkime hızını neden artırır?

Sıcaklık arttığında taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve aktivasyon enerjisini aşan taneciklerin oranı artar. Bu da etkili çarpışma sayısını yükseltir.