Cümle türlerini sağlam kurmak için önce yargı ve yüklem kavramını netleştirelim:
- Yargı: Bir düşüncenin hüküm bildirmesidir. Genellikle yüklemle kuruludur.
- Yüklem: Cümlenin çekirdek unsurudur; “ne oldu / ne yaptı / nasıl” sorularını karşılar.
Hızlı Test
Cümlede çekimli fiil varsa çoğu zaman bir yargı vardır. Fiilimsi varsa her zaman ayrı yargı doğurmaz; “yapı” sınıflandırmasında dikkat ister.
Örnek: “Ders çalışınca başarırım.”
- “başarırım” → çekimli fiil → asıl yargı
- “çalışınca” → zarf-fiil → çoğu zaman yan yargı gibi görev görür; yapı analizinde önemlidir.
Kritik İpucu
Tür sorularında önce yüklemi bul; sonra sınıflandırma başlıklarını sırayla uygula.
