9. Sınıf Türkçe Filde Cati Testleri

Doğru cevap: A

A’da geçişli fiil etkenken nesne "projeler" edilgen cümlede özne yapılmış ve anlam korunmuştur. B’de "terk etmek" öznesi insan olsa da "sınıf"ın edilgen özne yapılması kullanım açısından yapaydır. D’de ise genelleme kipinde doğal olan etken yapı edilgende anlatım bozulur.

1. Çözüm: A’da geçişli fiil etkenken nesne "projeler" edilgen cümlede özne yapılmış ve anlam korunmuştur. B’de "terk etmek" öznesi insan olsa da "sınıf"ın edilgen özne yapılması kullanım açısından yapaydır. D’de ise genelleme kipinde doğal olan etken yapı edilgende anlatım bozulur.

Doğru cevap: B

B’de "kalkışmak" biçiminde -ış eki bulunsa da eylem karşılıklı yapılmaz; herkes kendi kendine ayağa kalkar. Diğerlerinde karşılıklı/ortaklaşa yapılan eylem anlamı vardır. Bu nedenle işteşlik anlamı taşımayan seçenek B’dir.

1. Çözüm: B’de "kalkışmak" biçiminde -ış eki bulunsa da eylem karşılıklı yapılmaz; herkes kendi kendine ayağa kalkar. Diğerlerinde karşılıklı/ortaklaşa yapılan eylem anlamı vardır. Bu nedenle işteşlik anlamı taşımayan seçenek B’dir.

Doğru cevap: A

A’da "dolaşmak" geçişsiz bir fiildir; buna rağmen "dolaşılmaz" edilgen görünümlü kullanılmıştır (öznesiz edilgen). B, C ve D’de fiiller geçişlidir ve nesne edilgende özne yapılmıştır. Bu yüzden doğru seçenek A’dır.

1. Çözüm: A’da "dolaşmak" geçişsiz bir fiildir; buna rağmen "dolaşılmaz" edilgen görünümlü kullanılmıştır (öznesiz edilgen). B, C ve D’de fiiller geçişlidir ve nesne edilgende özne yapılmıştır. Bu yüzden doğru seçenek A’dır.

Doğru cevap: C

C’de "dondurmak" fiili etken çatılıdır; işi yaptırma anlamı yoktur, özne doğrudan eylemi gerçekleştirir. A ve D açıkça ettirgendir (boyat-, yazdır-). B’de de "çıkarmak" öznenin başkasına yaptırdığı eylemi bildirir.

1. Çözüm: C’de "dondurmak" fiili etken çatılıdır; işi yaptırma anlamı yoktur, özne doğrudan eylemi gerçekleştirir. A ve D açıkça ettirgendir (boyat-, yazdır-). B’de de "çıkarmak" öznenin başkasına yaptırdığı eylemi bildirir.

Doğru cevap: A

A'da "kapandı" fiili dönüşlüdür (özne işi kendi üzerinde yapar) ve edilgendir (işi yapan belirtilmemiştir). B ve C yalnız edilgendir. D edilgendir; dönüşlülük anlamı yoktur.

1. Çözüm: A'da "kapandı" fiili dönüşlüdür (özne işi kendi üzerinde yapar) ve edilgendir (işi yapan belirtilmemiştir). B ve C yalnız edilgendir. D edilgendir; dönüşlülük anlamı yoktur.

Doğru cevap: B

B'de "boyattı" fiili, işi başkasına yaptırma anlamı taşır (ettirgen). A ve D etken; C oluş bildiren (oluş) fiildir. Bu nedenle doğru seçenek B'dir.

1. Çözüm: B'de "boyattı" fiili, işi başkasına yaptırma anlamı taşır (ettirgen). A ve D etken; C oluş bildiren (oluş) fiildir. Bu nedenle doğru seçenek B'dir.

Doğru cevap: D

D'deki "soğudu" oluş fiilidir; nesne almadığı için etken-edilgen gibi çatı özellikleri aranmaz. A, B, C'de edilgen görünümlü kullanımlar vardır (özne belirsiz/iş yapan belirtilmemiş). Bu yüzden doğru seçenek D'dir.

1. Çözüm: D'deki "soğudu" oluş fiilidir; nesne almadığı için etken-edilgen gibi çatı özellikleri aranmaz. A, B, C'de edilgen görünümlü kullanımlar vardır (özne belirsiz/iş yapan belirtilmemiş). Bu yüzden doğru seçenek D'dir.

Doğru cevap: B

B'de "kucaklaştı" karşılıklı yapılan bir eylemi bildirir; işteştir. A, C ve D'de eylem karşılıklı yapılmaz. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

1. Çözüm: B'de "kucaklaştı" karşılıklı yapılan bir eylemi bildirir; işteştir. A, C ve D'de eylem karşılıklı yapılmaz. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru cevap: B

B'de "incelendi" fiili geçişli bir fiilin edilgen biçimidir; "rapor" sözde özne konumundadır. A ve D oluş; C geçişsiz etken fiildir. Doğru seçenek B'dir.

1. Çözüm: B'de "incelendi" fiili geçişli bir fiilin edilgen biçimidir; "rapor" sözde özne konumundadır. A ve D oluş; C geçişsiz etken fiildir. Doğru seçenek B'dir.

Doğru cevap: D

Edilgen çatıda işi yapan belli değildir ve yüklem genellikle -l/-n eki alır. A, B ve C’de yüklemler edilgendir. D’de “açıldı” öznenin kendi kendine gerçekleşen değişimini bildirir; edilgen değil, dönüşlü/oluş anlamı ağır basar.

1. Çözüm: Edilgen çatıda işi yapan belli değildir ve yüklem genellikle -l/-n eki alır. A, B ve C’de yüklemler edilgendir. D’de “açıldı” öznenin kendi kendine gerçekleşen değişimini bildirir; edilgen değil, dönüşlü/oluş anlamı ağır basar.