9. Sınıf Türkçe
Filde Çatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Fiilde çatı konusu, yüklemin özne ve nesneyle kurduğu ilişkiyi incelemeyi gerektirir. Bu testler; etken, edilgen, dönüşlü, işteş, geçişli ve geçişsiz fiilleri ayırt etme becerisini 9. Sınıf Türkçe düzeyinde pekiştirir.
Önce yüklem bulunur, ardından işi yapan öznenin belli olup olmadığı ve fiilin nesne alıp almadığı kontrol edilir. Özne-yüklem ilişkisi etken, edilgen, dönüşlü ve işteş çatıyı; nesne-yüklem ilişkisi ise geçişli ve geçişsiz çatıyı gösterir.
İsim cümlelerinde çatı aranmaz. Bu yüzden soru çözümünde önce yüklemin fiil olup olmadığını belirlemek gerekir.
Test seç
14 Test6. Test
Filde Çatı konusu 6. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
“Yıkandı” fiilinde işi yapan da etkilenen de aynı öznedir. Bu, dönüşlü çatı özelliğidir.
“Yıkandı” fiilinde işi yapan da etkilenen de aynı öznedir. Bu, dönüşlü çatı özelliğidir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
“Koşturdu” fiili, başkasına eylemi yaptırma anlamı taşır. Bu nedenle ettirgendir.
“Koşturdu” fiili, başkasına eylemi yaptırma anlamı taşır. Bu nedenle ettirgendir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Çatı, geçişli fiillerde nesne-yüklem ilişkisine göre incelenir. "Soğumak" geçişsiz olduğu için çatı özelliği aranmaz.
Çatı, geçişli fiillerde nesne-yüklem ilişkisine göre incelenir. "Soğumak" geçişsiz olduğu için çatı özelliği aranmaz.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
"Temizlendi" fiilinde işi yapan belli değildir, özne işi yapmaz. Bu nedenle cümle edilgendir.
"Temizlendi" fiilinde işi yapan belli değildir, özne işi yapmaz. Bu nedenle cümle edilgendir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Dönüşlü çatıda özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. "Yıkandı" cümlesinde özne kendi kendini yıkamıştır.
Dönüşlü çatıda özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. "Yıkandı" cümlesinde özne kendi kendini yıkamıştır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
İşteş çatıda iş, en az iki özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapılır. "Karşılaştı" fiili bu anlamı taşır.
İşteş çatıda iş, en az iki özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapılır. "Karşılaştı" fiili bu anlamı taşır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Ettirgen çatıda özne işi bizzat yapmaz, başkasına yaptırır. "Boyattı" fiili bu durumu gösterir.
Ettirgen çatıda özne işi bizzat yapmaz, başkasına yaptırır. "Boyattı" fiili bu durumu gösterir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Dönüşlü çatıda işi yapan özne, eylemden yine kendisi etkilenir. "Tarandı" eyleminde tarama işi özne üzerinde gerçekleşmiştir. Diğerlerinde edilgen ya da etken kullanım vardır.
Dönüşlü çatıda işi yapan özne, eylemden yine kendisi etkilenir. "Tarandı" eyleminde tarama işi özne üzerinde gerçekleşmiştir. Diğerlerinde edilgen ya da etken kullanım vardır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Edilgen çatıda işi yapan belli değildir; fiil genellikle -l/-n eki alır. "Dizildi" fiilinde işi yapan açıkça belirtilmemiştir. Diğer cümlelerde özne işi yapan konumundadır.
Edilgen çatıda işi yapan belli değildir; fiil genellikle -l/-n eki alır. "Dizildi" fiilinde işi yapan açıkça belirtilmemiştir. Diğer cümlelerde özne işi yapan konumundadır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Ettirgen çatıda özne işi başkasına yaptırır. "Yazdırdı" fiili, birine yazma işini yaptırmayı bildirir. Diğerlerinde yaptırma anlamı yoktur.
Ettirgen çatıda özne işi başkasına yaptırır. "Yazdırdı" fiili, birine yazma işini yaptırmayı bildirir. Diğerlerinde yaptırma anlamı yoktur.
Çatı yalnızca yüklemi fiil olan cümlelerde aranır; isim cümlelerinde çatı aranmaz.
İşi yapan özne belliyse ve yüklem öznenin yaptığı işi bildiriyorsa fiil etken çatılıdır.
Nesne alabilen, kimi veya neyi sorularına cevap verebilen fiiller geçişlidir.
