9. Sınıf Türkçe
Filde Çatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Fiilde çatı konusu, yüklemin özne ve nesneyle kurduğu ilişkiyi incelemeyi gerektirir. Bu testler; etken, edilgen, dönüşlü, işteş, geçişli ve geçişsiz fiilleri ayırt etme becerisini 9. Sınıf Türkçe düzeyinde pekiştirir.
Önce yüklem bulunur, ardından işi yapan öznenin belli olup olmadığı ve fiilin nesne alıp almadığı kontrol edilir. Özne-yüklem ilişkisi etken, edilgen, dönüşlü ve işteş çatıyı; nesne-yüklem ilişkisi ise geçişli ve geçişsiz çatıyı gösterir.
İsim cümlelerinde çatı aranmaz. Bu yüzden soru çözümünde önce yüklemin fiil olup olmadığını belirlemek gerekir.
Test seç
14 Test2. Test
Filde Çatı konusu 2. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
seçeneğiBnde fiil "koşmak" nesne almaz. Bu yüzden geçişsiz fiildir. Diğerlerinde fiiller nesne almıştır.
seçeneğiB3nde fiil "koşmak" nesne almaz. Bu yüzden geçişsiz fiildir. Diğerlerinde fiiller nesne almıştır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
"Yapıldı" fiilinde işi yapan belli değildir ve "-l" ekiyle edilgenlik vardır. Diğer cümlelerde özne işi yapan konumdadır. Bu nedenle doğru cevap C133'dır.
"Yapıldı" fiilinde işi yapan belli değildir ve "-l" ekiyle edilgenlik vardır. Diğer cümlelerde özne işi yapan konumdadır. Bu nedenle doğru cevap C136'dır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Dönüşlü fiilde işi yapan da etkilenen de öznedir. "Çocuk tarandı" cümlesinde çocuk kendi kendini taramıştır. Diğerlerinde işi yapan başkasıdır.
Dönüşlü fiilde işi yapan da etkilenen de öznedir. "Çocuk tarandı" cümlesinde çocuk kendi kendini taramıştır. Diğerlerinde işi yapan başkasıdır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
"Konuştu" fiili iki kişi arasında karşılıklı gerçekleşir. Bu nedenle işteş çatılıdır. Diğerlerinde eylem tek yönlüdür.
"Konuştu" fiili iki kişi arasında karşılıklı gerçekleşir. Bu nedenle işteş çatılıdır. Diğerlerinde eylem tek yönlüdür.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
"Boyattı" fiili, işi başkasına yaptırmayı bildirir. Bu ettirgen çatıdır. Diğer seçeneklerde ya özne işi yapar ya da edilgenlik vardır.
"Boyattı" fiili, işi başkasına yaptırmayı bildirir. Bu ettirgen çatıdır. Diğer seçeneklerde ya özne işi yapar ya da edilgenlik vardır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Etken çatıda işi yapan özne bellidir. seçeneğiC38nde “çocuk” işi yapan öznedir ve yüklem etken çatılıdır.
Etken çatıda işi yapan özne bellidir. seçeneğiC41nde “çocuk” işi yapan öznedir ve yüklem etken çatılıdır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Edilgen çatıda işi yapan belli değildir ve yüklem genellikle -l/-n eki alır. “Kontrol edildi” ifadesi edilgen çatılıdır.
Edilgen çatıda işi yapan belli değildir ve yüklem genellikle -l/-n eki alır. “Kontrol edildi” ifadesi edilgen çatılıdır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Dönüşlü çatıda özne işi kendi üzerinde yapar ve yüklem -n/-l eki alabilir. “Taranmak” burada çocuğun kendi saçını taraması anlamındadır.
Dönüşlü çatıda özne işi kendi üzerinde yapar ve yüklem -n/-l eki alabilir. “Taranmak” burada çocuğun kendi saçını taraması anlamındadır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
İşteş çatıda işi birden fazla özne karşılıklı ya da birlikte yapar. “Tartıştı” eylemi iki kişi arasında gerçekleştiği için işteştir.
İşteş çatıda işi birden fazla özne karşılıklı ya da birlikte yapar. “Tartıştı” eylemi iki kişi arasında gerçekleştiği için işteştir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Ettirgen çatıda özne işi başkasına yaptırır; yüklem -t/-dır gibi ekler alır. “Boyattı” başkasına yaptırma anlamı taşır.
Ettirgen çatıda özne işi başkasına yaptırır; yüklem -t/-dır gibi ekler alır. “Boyattı” başkasına yaptırma anlamı taşır.
Çatı yalnızca yüklemi fiil olan cümlelerde aranır; isim cümlelerinde çatı aranmaz.
İşi yapan özne belliyse ve yüklem öznenin yaptığı işi bildiriyorsa fiil etken çatılıdır.
Nesne alabilen, kimi veya neyi sorularına cevap verebilen fiiller geçişlidir.
