9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Filde Cati Testleri

Filde Çatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Fiilde Çatı Testleri

Fiilde çatı konusu, yüklemin özne ve nesneyle kurduğu ilişkiyi incelemeyi gerektirir. Bu testler; etken, edilgen, dönüşlü, işteş, geçişli ve geçişsiz fiilleri ayırt etme becerisini 9. Sınıf Türkçe düzeyinde pekiştirir.

Çatı Nasıl Belirlenir?

Önce yüklem bulunur, ardından işi yapan öznenin belli olup olmadığı ve fiilin nesne alıp almadığı kontrol edilir. Özne-yüklem ilişkisi etken, edilgen, dönüşlü ve işteş çatıyı; nesne-yüklem ilişkisi ise geçişli ve geçişsiz çatıyı gösterir.

9. Sınıf İçin Dikkat

İsim cümlelerinde çatı aranmaz. Bu yüzden soru çözümünde önce yüklemin fiil olup olmadığını belirlemek gerekir.

13. Test

9. Sınıf Türkçe Filde Cati Testleri

Filde Çatı konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem geçişli olmasına rağmen cümle edilgen çatılıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Almak” geçişli bir fiildir; B’de “kararlar alındı” yapısı edilgendir ve “kararlar” sözde özne konumundadır. A etkendir, C işteş/etken, D oluş bildiren etkendir.

  1. Çözüm: “Almak” geçişli bir fiildir; B’de “kararlar alındı” yapısı edilgendir ve “kararlar” sözde özne konumundadır. A etkendir, C işteş/etken, D oluş bildiren etkendir.

“Almak” geçişli bir fiildir; B’de “kararlar alındı” yapısı edilgendir ve “kararlar” sözde özne konumundadır. A etkendir, C işteş/etken, D oluş bildiren etkendir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, "işteş" (karşılıklı/ birlikte yapılan) çatıdadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Sarılmak” karşılıklı gerçekleşen bir eylemdir ve -ış/-iş ekiyle işteşlik anlamı taşır. B’de çoğul özne vardır ama fiil işteş değildir. C edilgen, D etkendir.

  1. Çözüm: “Sarılmak” karşılıklı gerçekleşen bir eylemdir ve -ış/-iş ekiyle işteşlik anlamı taşır. B’de çoğul özne vardır ama fiil işteş değildir. C edilgen, D etkendir.

“Sarılmak” karşılıklı gerçekleşen bir eylemdir ve -ış/-iş ekiyle işteşlik anlamı taşır. B’de çoğul özne vardır ama fiil işteş değildir. C edilgen, D etkendir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil "dönüşlü" çatıdadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Yıkanmak” eylemi öznenin kendine yönelmiştir; dönüşlüdür. B edilgen, C ettirgen, D etkendir. Bu yüzden doğru seçenek C104’dır.

  1. Çözüm: “Yıkanmak” eylemi öznenin kendine yönelmiştir; dönüşlüdür. B edilgen, C ettirgen, D etkendir. Bu yüzden doğru seçenek C104’dır.

“Yıkanmak” eylemi öznenin kendine yönelmiştir; dönüşlüdür. B edilgen, C ettirgen, D etkendir. Bu yüzden doğru seçenek C107’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil "ettirgen" çatıdadır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Yazdırdı” fiilinde işi başkasına yaptırma anlamı vardır; ettirgendir. B edilgen, C etken, D’de çatı değişimi yoktur. Doğru cevap D118’dır.

  1. Çözüm: “Yazdırdı” fiilinde işi başkasına yaptırma anlamı vardır; ettirgendir. B edilgen, C etken, D’de çatı değişimi yoktur. Doğru cevap D118’dır.

“Yazdırdı” fiilinde işi başkasına yaptırma anlamı vardır; ettirgendir. B edilgen, C etken, D’de çatı değişimi yoktur. Doğru cevap D121’dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil "edilgen" çatıda ve "sözde özne" kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Dikilmek” edilgendir; işi yapan belli değildir, “binlerce fidan” sözde öznedir. B etken, C ettirgen, D ise özne-fiil uyumu bakımından işteşlik kurmaz. Bu nedenle A doğrudur.

  1. Çözüm: “Dikilmek” edilgendir; işi yapan belli değildir, “binlerce fidan” sözde öznedir. B etken, C ettirgen, D ise özne-fiil uyumu bakımından işteşlik kurmaz. Bu nedenle A doğrudur.

“Dikilmek” edilgendir; işi yapan belli değildir, “binlerce fidan” sözde öznedir. B etken, C ettirgen, D ise özne-fiil uyumu bakımından işteşlik kurmaz. Bu nedenle A doğrudur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil "oldurgan" çatıda kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Kurumak” geçişsizdir; “kurutmak” biçimiyle bir nesneye yöneltilip oldurgan yapılmıştır. B geçişsiz etken, C geçişli etken, D edilgendir. Doğru seçenek B138’dır.

  1. Çözüm: “Kurumak” geçişsizdir; “kurutmak” biçimiyle bir nesneye yöneltilip oldurgan yapılmıştır. B geçişsiz etken, C geçişli etken, D edilgendir. Doğru seçenek B138’dır.

“Kurumak” geçişsizdir; “kurutmak” biçimiyle bir nesneye yöneltilip oldurgan yapılmıştır. B geçişsiz etken, C geçişli etken, D edilgendir. Doğru seçenek B141’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilde çatı (özne-nesne ilişkisi) bakımından farklı bir özellik vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

A, B ve C'de eylem belirli bir nesne üzerinde gerçekleştirilmiş (geçişli fiilin edilgeni) yapıdadır. D'de ise “ağırlanmak” geçişli olsa da cümlede nesne belirtilmediği için nesne bakımından belirsiz/nesnesiz edilgen yapı öne çıkar.

  1. Çözüm: A, B ve C'de eylem belirli bir nesne üzerinde gerçekleştirilmiş (geçişli fiilin edilgeni) yapıdadır. D'de ise “ağırlanmak” geçişli olsa da cümlede nesne belirtilmediği için nesne bakımından belirsiz/nesnesiz edilgen yapı öne çıkar.

A, B ve C'de eylem belirli bir nesne üzerinde gerçekleştirilmiş (geçişli fiilin edilgeni) yapıdadır. D'de ise “ağırlanmak” geçişli olsa da cümlede nesne belirtilmediği için nesne bakımından belirsiz/nesnesiz edilgen yapı öne çıkar.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, hem işteş hem de etken çatılıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Barışmak” işteşlik bildirir ve özne eylemi bizzat gerçekleştirir (etken). B'de “tebrik etmek” geçişli olduğundan işteş değil, karşılıklı anlam “birbirini” ile sağlanmıştır.

  1. Çözüm: “Barışmak” işteşlik bildirir ve özne eylemi bizzat gerçekleştirir (etken). B'de “tebrik etmek” geçişli olduğundan işteş değil, karşılıklı anlam “birbirini” ile sağlanmıştır.

“Barışmak” işteşlik bildirir ve özne eylemi bizzat gerçekleştirir (etken). B'de “tebrik etmek” geçişli olduğundan işteş değil, karşılıklı anlam “birbirini” ile sağlanmıştır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, dönüşlü (öznenin yaptığı işin yine özneye dönmesi) çatılıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Yıkanmak”ta işi yapan da işten etkilenen de öznenin kendisidir; bu yüzden dönüşlüdür. B ve D edilgen, C ise oluş bildiren bir fiille kuruludur.

  1. Çözüm: “Yıkanmak”ta işi yapan da işten etkilenen de öznenin kendisidir; bu yüzden dönüşlüdür. B ve D edilgen, C ise oluş bildiren bir fiille kuruludur.

“Yıkanmak”ta işi yapan da işten etkilenen de öznenin kendisidir; bu yüzden dönüşlüdür. B ve D edilgen, C ise oluş bildiren bir fiille kuruludur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, ettirgen (başkasına yaptırma) çatılıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Yazdırdı” fiili, işi başkasına yaptırmayı bildirir; bu nedenle ettirgendir. B ve C'de işi yapan özne (müdür) olduğundan ettirgenlik yoktur.

  1. Çözüm: “Yazdırdı” fiili, işi başkasına yaptırmayı bildirir; bu nedenle ettirgendir. B ve C'de işi yapan özne (müdür) olduğundan ettirgenlik yoktur.

“Yazdırdı” fiili, işi başkasına yaptırmayı bildirir; bu nedenle ettirgendir. B ve C'de işi yapan özne (müdür) olduğundan ettirgenlik yoktur.

Fiilde Çatı Hakkında

Fiilde çatı hangi cümlelerde aranır?

Çatı yalnızca yüklemi fiil olan cümlelerde aranır; isim cümlelerinde çatı aranmaz.

Etken fiil nasıl anlaşılır?

İşi yapan özne belliyse ve yüklem öznenin yaptığı işi bildiriyorsa fiil etken çatılıdır.

Geçişli fiil nedir?

Nesne alabilen, kimi veya neyi sorularına cevap verebilen fiiller geçişlidir.