8. Sınıf Türkçe Cümlede Anlam Testleri

Doğru cevap: D

Soru, “istenen bir durum var; ancak bir engel nedeniyle sonucun gerçekleşmeyebileceği” anlamını arıyor. Bu, genellikle cümlede hem istek/niyet (ör. “istese de”) hem de engel (ör. “yoğunluktan dolayı”) ve olasılık/gerçekleşmeme ihtimali (ör. “bitiremeyebilir”) birlikte verildiğinde oluşur. şıkkıD290nda “Ne kadar istese de” ifadesi istek olduğunu, “yoğunluktan dolayı” ifadesi engeli, “bitiremeyebilir” ifadesi ise sonucun gerçekleşmeme olasılığını bildirir. Bu nedenle aranan anlam B’dedir. A şıkkı amaç-sonuç bildirir; engel ve gerçekleşmeme ihtimali yoktur. C şıkkı duygusal değerlendirme (şaşırma) içerir. D şıkkı yine amaç-sonuç ilişkisi kurar; engel ya da olasılık anlamı bulunmaz.

1. Çözüm: Soru, “istenen bir durum var; ancak bir engel nedeniyle sonucun gerçekleşmeyebileceği” anlamını arıyor. Bu, genellikle cümlede hem istek/niyet (ör. “istese de”) hem de engel (ör. “yoğunluktan dolayı”) ve olasılık/gerçekleşmeme ihtimali (ör. “bitiremeyebilir”) birlikte verildiğinde oluşur. şıkkıD290nda “Ne kadar istese de” ifadesi istek olduğunu, “yoğunluktan dolayı” ifadesi engeli, “bitiremeyebilir” ifadesi ise sonucun gerçekleşmeme olasılığını bildirir. Bu nedenle aranan anlam B’dedir. A şıkkı amaç-sonuç bildirir; engel ve gerçekleşmeme ihtimali yoktur. C şıkkı duygusal değerlendirme (şaşırma) içerir. D şıkkı yine amaç-sonuç ilişkisi kurar; engel ya da olasılık anlamı bulunmaz.

Doğru cevap: A

Eleştirel tutum; bir eserin ya da durumun eksik, yanlış, yetersiz yönlerini gerekçesiyle belirtmektir. Yani olumlu bir beğeniden çok, olumsuz yönleri vurgulayan değerlendirme söz konusudur. A seçeneğinde “dili duru” denilerek beğeni ifade edilmiştir; bu, övgü (olumlu değerlendirme) içerir. C seçeneğinde betimlemelerin “oldukça etkileyici” olduğu söylenir; yine övgü vardır. D seçeneğinde karakterlerin “doğal” ve “akılda kalıcı” olduğu belirtilerek olumlu bir yargı verilir. seçeneğiA477nde ise yazarın anlatım hızına karşılık “kişilerin iç dünyasını yüzeyde bıraktığı” söylenmiş ve bunun “metnin inandırıcılığını zayıflattığı” gerekçesiyle açıklanmıştır. Bu, eserin yetersiz yönünü neden-sonuç ilişkisiyle ortaya koyduğu için eleştirel tutumdur.

1. Çözüm: Eleştirel tutum; bir eserin ya da durumun eksik, yanlış, yetersiz yönlerini gerekçesiyle belirtmektir. Yani olumlu bir beğeniden çok, olumsuz yönleri vurgulayan değerlendirme söz konusudur. A seçeneğinde “dili duru” denilerek beğeni ifade edilmiştir; bu, övgü (olumlu değerlendirme) içerir. C seçeneğinde betimlemelerin “oldukça etkileyici” olduğu söylenir; yine övgü vardır. D seçeneğinde karakterlerin “doğal” ve “akılda kalıcı” olduğu belirtilerek olumlu bir yargı verilir. seçeneğiA477nde ise yazarın anlatım hızına karşılık “kişilerin iç dünyasını yüzeyde bıraktığı” söylenmiş ve bunun “metnin inandırıcılığını zayıflattığı” gerekçesiyle açıklanmıştır. Bu, eserin yetersiz yönünü neden-sonuç ilişkisiyle ortaya koyduğu için eleştirel tutumdur.

Doğru cevap: B

Soru, altı çizili sözün cümleye “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamı katıp katmadığını sorguluyor. Bu nedenle her seçenekteki deyimin anlamını cümle bağlamında değerlendirmek gerekir. A seçeneğinde “göz kırpmak” genellikle “anlaşma işareti vermek, şakalaşmak, onaylamak” gibi anlamlarda kullanılır. Cümlede de öğretmenin bir tür onay/tebrik işareti verdiği anlaşılır; şaşırma anlamı yoktur. B seçeneğinde “ağzı açık kalmak” deyimi “çok şaşırmak, hayrete düşmek” anlamındadır. Cümlede işin çok kısa sürede bitmesi beklenmedik bir durumdur ve herkesin şaşırdığı belirtilir. Bu, soruda istenen anlamla birebir örtüşür. C seçeneğinde “ipleri koparmak” deyimi “artık dayanamayarak ilişkisini kesmek, öfkeyle kontrolünü yitirmek” anlamına gelir. Cümlede tartışmanın uzaması sonucu öfke ve kopuş anlatılır; şaşırma yoktur. D seçeneğinde “kulak kabartmak” deyimi “dikkatle dinlemek” anlamındadır. Cümlede de konuşulanlara dikkat kesilme anlatılır; şaşırma anlamı bulunmaz. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soru, altı çizili sözün cümleye “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamı katıp katmadığını sorguluyor. Bu nedenle her seçenekteki deyimin anlamını cümle bağlamında değerlendirmek gerekir. A seçeneğinde “göz kırpmak” genellikle “anlaşma işareti vermek, şakalaşmak, onaylamak” gibi anlamlarda kullanılır. Cümlede de öğretmenin bir tür onay/tebrik işareti verdiği anlaşılır; şaşırma anlamı yoktur. B seçeneğinde “ağzı açık kalmak” deyimi “çok şaşırmak, hayrete düşmek” anlamındadır. Cümlede işin çok kısa sürede bitmesi beklenmedik bir durumdur ve herkesin şaşırdığı belirtilir. Bu, soruda istenen anlamla birebir örtüşür. C seçeneğinde “ipleri koparmak” deyimi “artık dayanamayarak ilişkisini kesmek, öfkeyle kontrolünü yitirmek” anlamına gelir. Cümlede tartışmanın uzaması sonucu öfke ve kopuş anlatılır; şaşırma yoktur. D seçeneğinde “kulak kabartmak” deyimi “dikkatle dinlemek” anlamındadır. Cümlede de konuşulanlara dikkat kesilme anlatılır; şaşırma anlamı bulunmaz. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Soru kökünde verilen düşünce şudur: "İyi sonuç için sadece heves yeterli değildir; planlı ve sabırlı çaba gerekir." Yani başarıyı; hedef koyma, düzenli ilerleme ve sabırla ilişkilendiren bir cümle aranır. A şıkkı heyecanın çabuk sönmesinden söz eder; planlı ve sabırlı çalışma vurgusu yoktur. C şıkkı başarıyı şansa bağlayarak ana düşünceyle çelişir. D şıkkı sevdiği işi yapmanın yormamasıyla ilgilidir; plan ve sabır şartını karşılamaz. şıkkıC438 ise "anlık istek" (yalnız heves) ile "hedef belirleyip adım adım ilerleme" (planlı, sabırlı çaba) karşıtlığını kurar ve başarıyı buna bağlar. Bu nedenle verilen düşünceye en yakın ifade B’dir.

1. Çözüm: Soru kökünde verilen düşünce şudur: "İyi sonuç için sadece heves yeterli değildir; planlı ve sabırlı çaba gerekir." Yani başarıyı; hedef koyma, düzenli ilerleme ve sabırla ilişkilendiren bir cümle aranır. A şıkkı heyecanın çabuk sönmesinden söz eder; planlı ve sabırlı çalışma vurgusu yoktur. C şıkkı başarıyı şansa bağlayarak ana düşünceyle çelişir. D şıkkı sevdiği işi yapmanın yormamasıyla ilgilidir; plan ve sabır şartını karşılamaz. şıkkıC438 ise "anlık istek" (yalnız heves) ile "hedef belirleyip adım adım ilerleme" (planlı, sabırlı çaba) karşıtlığını kurar ve başarıyı buna bağlar. Bu nedenle verilen düşünceye en yakın ifade B’dir.

Doğru cevap: D

şıkkıDndaki “ağzı açık kalmak” deyimi, beklenmedik bir durum karşısında şaşırmak, hayrete düşmek anlamına gelir. Cümlede de “haberi duyunca” ifadesi, beklenmedik bir gelişmeye tepkiyi gösterir. B şıkkındaki “eli ayağına dolaşmak” şaşırmaktan çok, heyecan/acele nedeniyle beceriksizleşmek, işi karıştırmak anlamındadır. C şıkkındaki “aklı başından gitmek” genellikle çok korkmak ya da aşırı etkilenmek (şaşkınlıkla birlikte yoğun bir duygu) anlamına gelir; doğrudan “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamıyla en net örtüşen ifade değildir. D şıkkındaki “içi içine sığmamak” ise sevinç, heyecan gibi olumlu bir duygunun yoğunluğunu anlatır. Bu nedenle doğru cevap D661’dır.

1. Çözüm: şıkkıDndaki “ağzı açık kalmak” deyimi, beklenmedik bir durum karşısında şaşırmak, hayrete düşmek anlamına gelir. Cümlede de “haberi duyunca” ifadesi, beklenmedik bir gelişmeye tepkiyi gösterir. B şıkkındaki “eli ayağına dolaşmak” şaşırmaktan çok, heyecan/acele nedeniyle beceriksizleşmek, işi karıştırmak anlamındadır. C şıkkındaki “aklı başından gitmek” genellikle çok korkmak ya da aşırı etkilenmek (şaşkınlıkla birlikte yoğun bir duygu) anlamına gelir; doğrudan “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamıyla en net örtüşen ifade değildir. D şıkkındaki “içi içine sığmamak” ise sevinç, heyecan gibi olumlu bir duygunun yoğunluğunu anlatır. Bu nedenle doğru cevap D661’dır.

Doğru cevap: A

A şıkkında "erken yatarsan" ifadesi bir koşul bildirir. İkinci yargı olan "daha zinde girersin" durumu, bu koşulun gerçekleşmesine bağlıdır. Yani sonuç kesin değildir; şartın gerçekleşip gerçekleşmemesine göre değişir. B şıkkında gelecek zamanla söylenen bir niyet/plan vardır; koşul yoktur ve cümle koşula bağlı bir anlam taşımaz. C şıkkında "yağmur dinince" zaman bildirir. Yürüyüşün yapılması, bir şarttan çok bir zaman sıralamasına bağlanmıştır; cümlede koşul anlamı değil, "-ince" ekiyle zaman anlamı baskındır. D şıkkında ise neden-sonuç ilişkisi vardır: "çalışmadığım için" nedeni, "yetiştiremedim" sonucu açıklar. Koşula bağlı, gerçekleşmesi kesin olmayan bir durum anlatılmaz. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

1. Çözüm: A şıkkında "erken yatarsan" ifadesi bir koşul bildirir. İkinci yargı olan "daha zinde girersin" durumu, bu koşulun gerçekleşmesine bağlıdır. Yani sonuç kesin değildir; şartın gerçekleşip gerçekleşmemesine göre değişir. B şıkkında gelecek zamanla söylenen bir niyet/plan vardır; koşul yoktur ve cümle koşula bağlı bir anlam taşımaz. C şıkkında "yağmur dinince" zaman bildirir. Yürüyüşün yapılması, bir şarttan çok bir zaman sıralamasına bağlanmıştır; cümlede koşul anlamı değil, "-ince" ekiyle zaman anlamı baskındır. D şıkkında ise neden-sonuç ilişkisi vardır: "çalışmadığım için" nedeni, "yetiştiremedim" sonucu açıklar. Koşula bağlı, gerçekleşmesi kesin olmayan bir durum anlatılmaz. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Doğru cevap: B

B şıkkındaki “karşıma çıkınca” sözü, “onu yıllar sonra aynı sokakta görme” durumunun beklenmedik şekilde gerçekleştiğini sezdirir. Kişi, karşılaşmayı planlamadığı için “bir an duraksadım” ifadesi de şaşırma ve beklenmedik karşılaşma anlamını destekler. A şıkkında “inanmadım” ifadesi, beklenmedik bir durumdan çok “söylenene güvenmeme/kuşku” anlamı taşır. C şıkkında “hiç üzülmedi” ifadesi, beklenenin tersine bir tepkiyi gösterebilir; ancak altı çizili söz doğrudan “beklenmedik bir olayın gerçekleşmesi”ni değil, “duygusal tepkinin olmaması”nı bildirir. D şıkkındaki “yine de” ifadesi, “engel/olumsuzluğa rağmen” anlamı katar; şaşırma ya da beklenmedik gerçekleşme anlamı taşımaz.

1. Çözüm: B şıkkındaki “karşıma çıkınca” sözü, “onu yıllar sonra aynı sokakta görme” durumunun beklenmedik şekilde gerçekleştiğini sezdirir. Kişi, karşılaşmayı planlamadığı için “bir an duraksadım” ifadesi de şaşırma ve beklenmedik karşılaşma anlamını destekler. A şıkkında “inanmadım” ifadesi, beklenmedik bir durumdan çok “söylenene güvenmeme/kuşku” anlamı taşır. C şıkkında “hiç üzülmedi” ifadesi, beklenenin tersine bir tepkiyi gösterebilir; ancak altı çizili söz doğrudan “beklenmedik bir olayın gerçekleşmesi”ni değil, “duygusal tepkinin olmaması”nı bildirir. D şıkkındaki “yine de” ifadesi, “engel/olumsuzluğa rağmen” anlamı katar; şaşırma ya da beklenmedik gerçekleşme anlamı taşımaz.

Doğru cevap: C

Cümlede anlamı güçlendiren ifadeler, anlatılmak istenen düşünceyi daha belirgin hâle getirir; vurgu yapar ve ön plana çıkarır. Bu tür sözcükler cümleye kesinlik, önem veya dikkat çekme anlamı katabilir. seçeneğiC203nde “özellikle” sözcüğü, anlatılanların içinden belirli bir kısmı öne çıkararak vurguyu artırır. Yani “bu bölüm”ün diğerlerine göre daha önemli olduğu belirtilir ve cümlenin anlamı güçlendirilir. A seçeneğindeki “sözde” sözcüğü, “gerçekte öyle olmadığı hâlde öyleymiş gibi” anlamı katar; alay/kuşku bildirir, güçlendirme amacı taşımaz. C seçeneğindeki “neredeyse” sözcüğü, “yaklaşık olarak, tam değil” anlamı verir; kesinliği azaltır, güçlendirme yapmaz. D seçeneğindeki “güya” sözcüğü de “sözüm ona” anlamıyla kuşku/alay bildirir; cümlenin anlamını güçlendirmek yerine anlatılanı küçümseyen bir tavır katar. Bu nedenle doğru cevap C833’dir.

1. Çözüm: Cümlede anlamı güçlendiren ifadeler, anlatılmak istenen düşünceyi daha belirgin hâle getirir; vurgu yapar ve ön plana çıkarır. Bu tür sözcükler cümleye kesinlik, önem veya dikkat çekme anlamı katabilir. seçeneğiC203nde “özellikle” sözcüğü, anlatılanların içinden belirli bir kısmı öne çıkararak vurguyu artırır. Yani “bu bölüm”ün diğerlerine göre daha önemli olduğu belirtilir ve cümlenin anlamı güçlendirilir. A seçeneğindeki “sözde” sözcüğü, “gerçekte öyle olmadığı hâlde öyleymiş gibi” anlamı katar; alay/kuşku bildirir, güçlendirme amacı taşımaz. C seçeneğindeki “neredeyse” sözcüğü, “yaklaşık olarak, tam değil” anlamı verir; kesinliği azaltır, güçlendirme yapmaz. D seçeneğindeki “güya” sözcüğü de “sözüm ona” anlamıyla kuşku/alay bildirir; cümlenin anlamını güçlendirmek yerine anlatılanı küçümseyen bir tavır katar. Bu nedenle doğru cevap C833’dir.

Doğru cevap: D

seçeneğiDnde altı çizili "şaşırdık" ifadesi, beklenmedik bir durumla karşılaşma sonucu oluşan şaşırma duygusunu doğrudan bildirir. "Sonuçların bu kadar erken açıklanması" beklenmedik bulunmuş ve buna tepki olarak şaşırma belirtilmiştir. A seçeneğindeki "hiç sanmıyordum" ifadesi şaşırma değil, bir olayın gerçekleşeceğine dair beklentinin/düşüncenin olmaması (tahmin etmeme) anlamı taşır. C seçeneğindeki "alıştık" ifadesi, tekrar eden bir duruma karşı duyarsızlaşma/kanıksama anlamı verir; şaşırmanın tersine, artık beklenir hâle gelmiştir. D seçeneğindeki "erken çıktık" ifadesi ise amaç-sonuç ilişkisiyle bir planı/önlemi anlatır; beklenmedik bir durum karşısındaki şaşkınlığı ifade etmez.

1. Çözüm: seçeneğiDnde altı çizili "şaşırdık" ifadesi, beklenmedik bir durumla karşılaşma sonucu oluşan şaşırma duygusunu doğrudan bildirir. "Sonuçların bu kadar erken açıklanması" beklenmedik bulunmuş ve buna tepki olarak şaşırma belirtilmiştir. A seçeneğindeki "hiç sanmıyordum" ifadesi şaşırma değil, bir olayın gerçekleşeceğine dair beklentinin/düşüncenin olmaması (tahmin etmeme) anlamı taşır. C seçeneğindeki "alıştık" ifadesi, tekrar eden bir duruma karşı duyarsızlaşma/kanıksama anlamı verir; şaşırmanın tersine, artık beklenir hâle gelmiştir. D seçeneğindeki "erken çıktık" ifadesi ise amaç-sonuç ilişkisiyle bir planı/önlemi anlatır; beklenmedik bir durum karşısındaki şaşkınlığı ifade etmez.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “Bu kadar uyarıya rağmen aynı hatayı yine yaptı.” cümlesinde “rağmen” sözcüğü, beklenenin tersine bir durumun gerçekleştiğini bildirir. Yani uyarı yapılmış olmasına karşın (beklenen: hatayı tekrarlamaması) kişi hatayı yine yapmıştır. Bu, cümleye açık bir karşıtlık (beklenmedik sonuç) anlamı katar. B seçeneğinde “geç kalmamak için” amaç-sonuç ilişkisi vardır; karşıtlık yoktur. C seçeneğinde “zaten” kesinlik/önceden bilme anlamı verir. D seçeneğinde “daha iyi anlamak için” yine amaç bildirir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “Bu kadar uyarıya rağmen aynı hatayı yine yaptı.” cümlesinde “rağmen” sözcüğü, beklenenin tersine bir durumun gerçekleştiğini bildirir. Yani uyarı yapılmış olmasına karşın (beklenen: hatayı tekrarlamaması) kişi hatayı yine yapmıştır. Bu, cümleye açık bir karşıtlık (beklenmedik sonuç) anlamı katar. B seçeneğinde “geç kalmamak için” amaç-sonuç ilişkisi vardır; karşıtlık yoktur. C seçeneğinde “zaten” kesinlik/önceden bilme anlamı verir. D seçeneğinde “daha iyi anlamak için” yine amaç bildirir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.