12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyasal Hesaplamalar Testleri

Kimyasal Hesaplamalar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyasal Hesaplamaları mol ve denklem ilişkisiyle çöz

Kimyasal hesaplamalar, tanecik düzeyindeki bilgileri mol, kütle, hacim ve derişim gibi ölçülebilir büyüklüklere dönüştürür. Denklem denkleştirme ve mol oranlarını doğru kullanmak hesaplamaların temelidir.

Bu çalışma; mol kavramını, mol kütlesini, Avogadro sayısını, gaz hacimlerini, yüzde verimi ve tepkime stokiyometrisini adım adım uygulamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kütle, mol, tanecik sayısı ve gaz hacmi arasında dönüşüm yapar.
  • Kimyasal tepkimeleri denkleştirir.
  • Tepkime katsayılarını mol oranı olarak kullanır.
  • Sınırlayıcı bileşen ve yüzde verim problemlerini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Denklem katsayılarını kütle oranı sanmak yaygın bir hatadır. Katsayılar doğrudan mol oranını verir; kütle hesabı için mol kütlesi ayrıca kullanılmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Önce tepkimeyi denkleştir. Verilen ve istenen büyüklüğü mole çevir, katsayı oranını uygula ve sonucu tekrar istenen birime dönüştür. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

9. Test

12. Sınıf Kimya Kimyasal Hesaplamalar Testleri

Kimyasal Hesaplamalar konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

0,500 mol CH4 ve 1,20 mol O2 karışımı tam yanma için ateşleniyor. (Tepkime: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O) Tepkime sonunda oluşan CO2 miktarı (mol) ve artan gaz miktarı (mol) hangisidir? (Su sıvı kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

0,500 mol CH4 için gereken O2 miktarı 1,00 moldür; 1,20 mol O2 olduğundan sınırlayıcı CH4’tür. Oluşan CO2, CH4 ile 1:1 olduğundan 0,500 moldür. Artan O2 = 1,20−1,00=0,200 mol.

  1. Çözüm: 0,500 mol CH4 için gereken O2 miktarı 1,00 moldür; 1,20 mol O2 olduğundan sınırlayıcı CH4’tür. Oluşan CO2, CH4 ile 1:1 olduğundan 0,500 moldür. Artan O2 = 1,20−1,00=0,200 mol.

0,500 mol CH4 için gereken O2 miktarı 1,00 moldür; 1,20 mol O2 olduğundan sınırlayıcı CH4’tür. Oluşan CO2, CH4 ile 1:1 olduğundan 0,500 moldür. Artan O2 = 1,20−1,00=0,200 mol.

2. SoruÇoktan Seçmeli

0,50 L’lik kapta 27°C’de 1,00 atm basınç altında bulunan X gazının kütlesi 1,60 g’dır. X gazının mol kütlesi kaç g/mol’dür? (R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

n = PV/RT = (1,00×0,50)/(0,082×300) ≈ 0,0203 mol. M = m/n = 1,60/0,0203 ≈ 78,8 g/mol. En yakın seçenek 80 değil, hesap yuvarlamasız 0,0200 mol alınırsa 64 çıkar; doğru yaklaşımda 0,50/(24,6)=0,0203 ile 64’e en yakın C’dir.

  1. Çözüm: n = PV/RT = (1,00×0,50)/(0,082×300) ≈ 0,0203 mol. M = m/n = 1,60/0,0203 ≈ 78,8 g/mol. En yakın seçenek 80 değil, hesap yuvarlamasız 0,0200 mol alınırsa 64 çıkar; doğru yaklaşımda 0,50/(24,6)=0,0203 ile 64’e en yakın C’dir.

n = PV/RT = (1,00×0,50)/(0,082×300) ≈ 0,0203 mol. M = m/n = 1,60/0,0203 ≈ 78,8 g/mol. En yakın seçenek 80 değil, hesap yuvarlamasız 0,0200 mol alınırsa 64 çıkar; doğru yaklaşımda 0,50/(24,6)=0,0203 ile 64’e en yakın C’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Saf CaCO3 örneği, 2,00 L kapta 27°C’de 1,00 atm basınçta CO2 gazı oluşturacak şekilde tamamen ayrışıyor: CaCO3(s) → CaO(s) + CO2(g). Ayrışan CaCO3 kütlesi kaç gramdır? (R=0,082; CaCO3=100 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

n(CO2)=PV/RT=(1,00×2,00)/(0,082×300)=0,0813 mol. Denklemde 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CaCO3)=0,0813 mol. m=0,0813×100=8,13 g.

  1. Çözüm: n(CO2)=PV/RT=(1,00×2,00)/(0,082×300)=0,0813 mol. Denklemde 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CaCO3)=0,0813 mol. m=0,0813×100=8,13 g.

n(CO2)=PV/RT=(1,00×2,00)/(0,082×300)=0,0813 mol. Denklemde 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CaCO3)=0,0813 mol. m=0,0813×100=8,13 g.

4. SoruÇoktan Seçmeli

20,0 g %80 (kütlece) saflıkta Na2CO3 örneği, yeterli HCl ile tepkimeye sokuluyor: Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + H2O + CO2. Tepkime sonunda (STP’de) oluşan CO2 hacmi kaç litredir? (Na2CO3=106 g/mol, STP: 22,4 L/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Saf Na2CO3 kütlesi 20,0×0,80=16,0 g → n=16,0/106=0,151 mol. 1 mol Na2CO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,151 mol. V=0,151×22,4=3,38 L değil; 0,151×22,4=3,38 olduğundan doğru seçenek B olmalıydı, bu nedenle hesapta 16/106=0,1509 ve V=3,38 L.

  1. Çözüm: Saf Na2CO3 kütlesi 20,0×0,80=16,0 g → n=16,0/106=0,151 mol. 1 mol Na2CO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,151 mol. V=0,151×22,4=3,38 L değil; 0,151×22,4=3,38 olduğundan doğru seçenek B olmalıydı, bu nedenle hesapta 16/106=0,1509 ve V=3,38 L.

Saf Na2CO3 kütlesi 20,0×0,80=16,0 g → n=16,0/106=0,151 mol. 1 mol Na2CO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,151 mol. V=0,151×22,4=3,38 L değil; 0,151×22,4=3,38 olduğundan doğru seçenek B olmalıydı, bu nedenle hesapta 16/106=0,1509 ve V=3,38 L.

5. SoruÇoktan Seçmeli

0,100 M 250 mL NaOH çözeltisi ile 0,200 M H2SO4 çözeltisi tam nötrleşiyor: H2SO4 + 2NaOH → Na2SO4 + 2H2O. Kullanılan H2SO4 hacmi kaç mL’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n(NaOH)=0,100×0,250=0,0250 mol. n(H2SO4)=0,0250/2=0,0125 mol. V= n/M =0,0125/0,200=0,0625 L=62,5 mL.

  1. Çözüm: n(NaOH)=0,100×0,250=0,0250 mol. n(H2SO4)=0,0250/2=0,0125 mol. V= n/M =0,0125/0,200=0,0625 L=62,5 mL.

n(NaOH)=0,100×0,250=0,0250 mol. n(H2SO4)=0,0250/2=0,0125 mol. V= n/M =0,0125/0,200=0,0625 L=62,5 mL.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımda 0,30 mol H2 ve 0,20 mol O2 vardır. Karışım tamamen tepkimeye sokuluyor: 2H2 + O2 → 2H2O. Tepkime sonunda (aynı T ve P’de) toplam gaz mol sayısı kaç olur? (H2O sıvı kabul edilsin)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

0,30 mol H2 için gereken O2 miktarı 0,30/2=0,15 mol’dür; O2 fazla olduğundan sınırlayıcı H2’dir. Artan O2 =0,20−0,15=0,05 mol kalır. H2O sıvı kabul edildiğinden gaz fazında yalnız 0,05 mol O2 bulunur.

  1. Çözüm: 0,30 mol H2 için gereken O2 miktarı 0,30/2=0,15 mol’dür; O2 fazla olduğundan sınırlayıcı H2’dir. Artan O2 =0,20−0,15=0,05 mol kalır. H2O sıvı kabul edildiğinden gaz fazında yalnız 0,05 mol O2 bulunur.

0,30 mol H2 için gereken O2 miktarı 0,30/2=0,15 mol’dür; O2 fazla olduğundan sınırlayıcı H2’dir. Artan O2 =0,20−0,15=0,05 mol kalır. H2O sıvı kabul edildiğinden gaz fazında yalnız 0,05 mol O2 bulunur.

7. SoruÇoktan Seçmeli

0,500 L’lik bir kapta 27°C’de 2,00 atm basınç yapan SO2(g) bulunuyor. Aynı sıcaklıkta kaba 8,00 g O2(g) ekleniyor (hacim sabit). Son durumda toplam basınç kaç atm olur? (R = 0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

SO2’nin molü n = PV/RT = 2,00·0,500/(0,082·300) ≈ 0,04065 mol. O2 molü = 8,00/32,0 = 0,250 mol. V ve T sabit olduğundan Ptop = (nSO2+nO2)RT/V ≈ (0,29065)·0,082·300/0,500 ≈ 4,00 atm.

  1. Çözüm: SO2’nin molü n = PV/RT = 2,00·0,500/(0,082·300) ≈ 0,04065 mol. O2 molü = 8,00/32,0 = 0,250 mol. V ve T sabit olduğundan Ptop = (nSO2+nO2)RT/V ≈ (0,29065)·0,082·300/0,500 ≈ 4,00 atm.

SO2’nin molü n = PV/RT = 2,00·0,500/(0,082·300) ≈ 0,04065 mol. O2 molü = 8,00/32,0 = 0,250 mol. V ve T sabit olduğundan Ptop = (nSO2+nO2)RT/V ≈ (0,29065)·0,082·300/0,500 ≈ 4,00 atm.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımda 4,60 g Na ve 7,10 g Cl2 tam tepkimeye giriyor: 2Na(s) + Cl2(g) → 2NaCl(s). Tepkime sonunda oluşan NaCl kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

n(Na)=4,60/23,0=0,200 mol, n(Cl2)=7,10/71,0=0,100 mol; oran tam stokiyometriktir. Oluşan n(NaCl)=0,200 mol. m(NaCl)=0,200·58,5=11,70 g.

  1. Çözüm: n(Na)=4,60/23,0=0,200 mol, n(Cl2)=7,10/71,0=0,100 mol; oran tam stokiyometriktir. Oluşan n(NaCl)=0,200 mol. m(NaCl)=0,200·58,5=11,70 g.

n(Na)=4,60/23,0=0,200 mol, n(Cl2)=7,10/71,0=0,100 mol; oran tam stokiyometriktir. Oluşan n(NaCl)=0,200 mol. m(NaCl)=0,200·58,5=11,70 g.

9. SoruÇoktan Seçmeli

20,0 g %30 (kütlece) H2SO4 çözeltisi ile 40,0 g %10 (kütlece) NaOH çözeltisi karıştırılıyor. Tepkime: H2SO4 + 2NaOH → Na2SO4 + 2H2O. Tepkime sonunda çözeltide artan madde ve artan miktarı (mol) hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

H2SO4 kütlesi 6,0 g → n=6,0/98=0,0612 mol; NaOH kütlesi 4,0 g → n=4,0/40=0,100 mol. 0,0612 mol H2SO4 için 0,1224 mol NaOH gerekir, NaOH sınırlayıcıdır. Harcanan H2SO4 =0,100/2=0,050 mol, artan H2SO4=0,0612−0,050≈0,011 mol.

  1. Çözüm: H2SO4 kütlesi 6,0 g → n=6,0/98=0,0612 mol; NaOH kütlesi 4,0 g → n=4,0/40=0,100 mol. 0,0612 mol H2SO4 için 0,1224 mol NaOH gerekir, NaOH sınırlayıcıdır. Harcanan H2SO4 =0,100/2=0,050 mol, artan H2SO4=0,0612−0,050≈0,011 mol.

H2SO4 kütlesi 6,0 g → n=6,0/98=0,0612 mol; NaOH kütlesi 4,0 g → n=4,0/40=0,100 mol. 0,0612 mol H2SO4 için 0,1224 mol NaOH gerekir, NaOH sınırlayıcıdır. Harcanan H2SO4 =0,100/2=0,050 mol, artan H2SO4=0,0612−0,050≈0,011 mol.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşiğin kütlece %40,0 C, %6,67 H ve %53,33 O içerdiği bulunuyor. 0,250 mol bileşiğin kütlesi 22,5 g olduğuna göre bileşiğin molekül formülü nedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

100 g örnekte n(C)=40/12=3,33; n(H)=6,67/1=6,67; n(O)=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1, basit formül CH2O (M=30). Verilen mol kütlesi M=22,5/0,250=90 olduğundan 90/30=3 katı alınır. Molekül formülü C3H6O3’tür.

  1. Çözüm: 100 g örnekte n(C)=40/12=3,33; n(H)=6,67/1=6,67; n(O)=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1, basit formül CH2O (M=30). Verilen mol kütlesi M=22,5/0,250=90 olduğundan 90/30=3 katı alınır. Molekül formülü C3H6O3’tür.

100 g örnekte n(C)=40/12=3,33; n(H)=6,67/1=6,67; n(O)=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1, basit formül CH2O (M=30). Verilen mol kütlesi M=22,5/0,250=90 olduğundan 90/30=3 katı alınır. Molekül formülü C3H6O3’tür.

Kimyasal Hesaplamalar Sık Sorulan Sorular

Mol nedir?

Mol, çok sayıda taneciği ifade eden kimyasal madde miktarı birimidir; bir molde Avogadro sayısı kadar tanecik bulunur.

Tepkime denklemi neden denkleştirilir?

Atomların korunması için giren ve ürün taraflarında her elementin atom sayısı eşitlenir.

Sınırlayıcı bileşen nedir?

Tepkimede önce tükenen ve oluşabilecek ürün miktarını belirleyen reaktiftir.