12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyasal Hesaplamalar Testleri

Kimyasal Hesaplamalar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyasal Hesaplamaları mol ve denklem ilişkisiyle çöz

Kimyasal hesaplamalar, tanecik düzeyindeki bilgileri mol, kütle, hacim ve derişim gibi ölçülebilir büyüklüklere dönüştürür. Denklem denkleştirme ve mol oranlarını doğru kullanmak hesaplamaların temelidir.

Bu çalışma; mol kavramını, mol kütlesini, Avogadro sayısını, gaz hacimlerini, yüzde verimi ve tepkime stokiyometrisini adım adım uygulamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kütle, mol, tanecik sayısı ve gaz hacmi arasında dönüşüm yapar.
  • Kimyasal tepkimeleri denkleştirir.
  • Tepkime katsayılarını mol oranı olarak kullanır.
  • Sınırlayıcı bileşen ve yüzde verim problemlerini yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Denklem katsayılarını kütle oranı sanmak yaygın bir hatadır. Katsayılar doğrudan mol oranını verir; kütle hesabı için mol kütlesi ayrıca kullanılmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Önce tepkimeyi denkleştir. Verilen ve istenen büyüklüğü mole çevir, katsayı oranını uygula ve sonucu tekrar istenen birime dönüştür. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

10. Test

12. Sınıf Kimya Kimyasal Hesaplamalar Testleri

Kimyasal Hesaplamalar konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir gaz karışımı yalnızca CO2 ve Ne içeriyor. Aynı T ve P’de 1,00 L karışım 1,50 g geliyor. Karışımdaki CO2’nin mol kesri kaçtır? (CO2=44 g/mol, Ne=20 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Aynı T ve P’de 1,00 L’deki toplam mol sayısı sabit olduğundan karışımın ortalama mol kütlesi M̄ = (kütle)/(mol) olup burada doğrudan M̄=30 g/mol olarak alınır. M̄ = x·44 + (1−x)·20 = 20 + 24x. 30 = 20 + 24x → x = 10/24 ≈ 0,417.

  1. Çözüm: Aynı T ve P’de 1,00 L’deki toplam mol sayısı sabit olduğundan karışımın ortalama mol kütlesi M̄ = (kütle)/(mol) olup burada doğrudan M̄=30 g/mol olarak alınır. M̄ = x·44 + (1−x)·20 = 20 + 24x. 30 = 20 + 24x → x = 10/24 ≈ 0,417.

Aynı T ve P’de 1,00 L’deki toplam mol sayısı sabit olduğundan karışımın ortalama mol kütlesi M̄ = (kütle)/(mol) olup burada doğrudan M̄=30 g/mol olarak alınır. M̄ = x·44 + (1−x)·20 = 20 + 24x. 30 = 20 + 24x → x = 10/24 ≈ 0,417.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Normal koşullarda (22,4 L/mol) 6,72 L CO2(g) ile 3,36 L O2(g) karışımı, yeterli miktarda C(s) ile temas ettiriliyor. Tepkime: C(s) + CO2(g) → 2CO(g). Tepkime sonunda oluşan CO(g) hacmi (NK) kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

CO2 molü 6,72/22,4=0,30 mol, O2 ise tepkimeye girmez. 0,30 mol CO2 → 0,60 mol CO oluşur. CO hacmi 0,60×22,4=13,44 L’dir.

  1. Çözüm: CO2 molü 6,72/22,4=0,30 mol, O2 ise tepkimeye girmez. 0,30 mol CO2 → 0,60 mol CO oluşur. CO hacmi 0,60×22,4=13,44 L’dir.

CO2 molü 6,72/22,4=0,30 mol, O2 ise tepkimeye girmez. 0,30 mol CO2 → 0,60 mol CO oluşur. CO hacmi 0,60×22,4=13,44 L’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

5,60 L (NK) NH3(g), 5,60 L (NK) HCl(g) ile tamamen tepkimeye sokuluyor: NH3(g) + HCl(g) → NH4Cl(s). Oluşan NH4Cl kütlesi kaç gramdır? (N=14, H=1, Cl=35,5)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Her iki gazın molü 5,60/22,4=0,25 mol ve oran 1:1 olduğundan 0,25 mol NH4Cl oluşur. NH4Cl mol kütlesi 14+4+35,5=53,5 g/mol. Kütle 0,25×53,5=13,375≈13,38 g’dır.

  1. Çözüm: Her iki gazın molü 5,60/22,4=0,25 mol ve oran 1:1 olduğundan 0,25 mol NH4Cl oluşur. NH4Cl mol kütlesi 14+4+35,5=53,5 g/mol. Kütle 0,25×53,5=13,375≈13,38 g’dır.

Her iki gazın molü 5,60/22,4=0,25 mol ve oran 1:1 olduğundan 0,25 mol NH4Cl oluşur. NH4Cl mol kütlesi 14+4+35,5=53,5 g/mol. Kütle 0,25×53,5=13,375≈13,38 g’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Saf olmayan 10,0 g CaCO3 örneği HCl ile tamamen tepkimeye sokulunca (CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O) normal koşullarda 1,12 L CO2(g) oluşuyor. Örneğin kütlece saflığı yüzde kaçtır? (CaCO3=100 g/mol, NK: 22,4 L/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

CO2 molü 1,12/22,4=0,05 mol olduğundan tepkimeye giren CaCO3 de 0,05 moldür. CaCO3 kütlesi 0,05×100=5,0 g. Saflık = 5,0/10,0×100=50% değil, dikkat: verilen hacim 1,12 L olduğundan 0,05 mol doğru; sonuç 50% olurdu, ancak seçeneklerde yok; bu yüzden hacimle uyumlu tek doğru saflık için CO2 hacmi 0,56 L olmalıydı.

  1. Çözüm: CO2 molü 1,12/22,4=0,05 mol olduğundan tepkimeye giren CaCO3 de 0,05 moldür. CaCO3 kütlesi 0,05×100=5,0 g. Saflık = 5,0/10,0×100=50% değil, dikkat: verilen hacim 1,12 L olduğundan 0,05 mol doğru; sonuç 50% olurdu, ancak seçeneklerde yok; bu yüzden hacimle uyumlu tek doğru saflık için CO2 hacmi 0,56 L olmalıydı.

CO2 molü 1,12/22,4=0,05 mol olduğundan tepkimeye giren CaCO3 de 0,05 moldür. CaCO3 kütlesi 0,05×100=5,0 g. Saflık = 5,0/10,0×100=50% değil, dikkat: verilen hacim 1,12 L olduğundan 0,05 mol doğru; sonuç 50% olurdu, ancak seçeneklerde yok; bu yüzden hacimle uyumlu tek doğru saflık için CO2 hacmi 0,56 L olmalıydı.

5. SoruÇoktan Seçmeli

0,500 M Na2CO3 çözeltisinden 200 mL alınarak üzerine yeterli HCl ekleniyor. Tepkime: Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O. Oluşan CO2(g) normal koşullarda kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Na2CO3 molü 0,500×0,200=0,100 mol. 1 mol Na2CO3 → 1 mol CO2 olduğundan CO2 molü 0,100 mol olur. Hacim 0,100×22,4=2,24 L’dir.

  1. Çözüm: Na2CO3 molü 0,500×0,200=0,100 mol. 1 mol Na2CO3 → 1 mol CO2 olduğundan CO2 molü 0,100 mol olur. Hacim 0,100×22,4=2,24 L’dir.

Na2CO3 molü 0,500×0,200=0,100 mol. 1 mol Na2CO3 → 1 mol CO2 olduğundan CO2 molü 0,100 mol olur. Hacim 0,100×22,4=2,24 L’dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkime tam verimle gerçekleşiyor: 2Al(s) + 3Cl2(g) → 2AlCl3(s). 5,40 g Al ile 6,72 L Cl2 (NK) karıştırılıyor. Oluşan AlCl3 kütlesi kaç gramdır? (Al=27, Cl=35,5; NK: 22,4 L/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Al molü 5,40/27=0,20 mol, Cl2 molü 6,72/22,4=0,30 moldür. 0,20 mol Al için gereken Cl2: (3/2)×0,20=0,30 mol olduğundan tam stökiyometriktir. AlCl3 molü 0,20 mol ve kütlesi 0,20×(27+3×35,5)=0,20×133,5=26,70 g’dır.

  1. Çözüm: Al molü 5,40/27=0,20 mol, Cl2 molü 6,72/22,4=0,30 moldür. 0,20 mol Al için gereken Cl2: (3/2)×0,20=0,30 mol olduğundan tam stökiyometriktir. AlCl3 molü 0,20 mol ve kütlesi 0,20×(27+3×35,5)=0,20×133,5=26,70 g’dır.

Al molü 5,40/27=0,20 mol, Cl2 molü 6,72/22,4=0,30 moldür. 0,20 mol Al için gereken Cl2: (3/2)×0,20=0,30 mol olduğundan tam stökiyometriktir. AlCl3 molü 0,20 mol ve kütlesi 0,20×(27+3×35,5)=0,20×133,5=26,70 g’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

0,500 L’lik bir kapta 27°C’de bulunan He(g) basıncı 2,00 atm’dir. Kap 127°C’ye ısıtılırken hacim 0,750 L’ye çıkarılıyor ve sisteme 2,00 g He ekleniyor. Son durumda basınç kaç atm olur? (He=4 g/mol, R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Başlangıçta n1=PV/RT=2,00·0,500/(0,082·300)=0,04065 mol. Eklenen He: n2=2,00/4=0,500 mol, toplam n=0,54065 mol. Pson=nRT/V=0,54065·0,082·400/0,750≈2,67 atm.

  1. Çözüm: Başlangıçta n1=PV/RT=2,00·0,500/(0,082·300)=0,04065 mol. Eklenen He: n2=2,00/4=0,500 mol, toplam n=0,54065 mol. Pson=nRT/V=0,54065·0,082·400/0,750≈2,67 atm.

Başlangıçta n1=PV/RT=2,00·0,500/(0,082·300)=0,04065 mol. Eklenen He: n2=2,00/4=0,500 mol, toplam n=0,54065 mol. Pson=nRT/V=0,54065·0,082·400/0,750≈2,67 atm.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Kütlece %30,0’luk (w/w) NaOH çözeltisinden 250 g alınarak üzerine 150 g saf su ekleniyor. Oluşan çözeltinin molalitesi kaç m olur? (NaOH=40 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

250 g çözeltide NaOH kütlesi 0,30·250=75 g → n=75/40=1,875 mol. Çözücü kütlesi başlangıçta 250-75=175 g, ek suyla 325 g=0,325 kg olur. Molalite m=1,875/0,325≈5,77 m; en yakın ve doğru hesapla 5,36 m değildir, ancak doğru değer 5,77 m olmalıydı; bu nedenle seçenekler içinde doğruya karşılık gelen D seçeneği 5,77 olmalıydı.

  1. Çözüm: 250 g çözeltide NaOH kütlesi 0,30·250=75 g → n=75/40=1,875 mol. Çözücü kütlesi başlangıçta 250-75=175 g, ek suyla 325 g=0,325 kg olur. Molalite m=1,875/0,325≈5,77 m; en yakın ve doğru hesapla 5,36 m değildir, ancak doğru değer 5,77 m olmalıydı; bu nedenle seçenekler içinde doğruya karşılık gelen D seçeneği 5,77 olmalıydı.

250 g çözeltide NaOH kütlesi 0,30·250=75 g → n=75/40=1,875 mol. Çözücü kütlesi başlangıçta 250-75=175 g, ek suyla 325 g=0,325 kg olur. Molalite m=1,875/0,325≈5,77 m; en yakın ve doğru hesapla 5,36 m değildir, ancak doğru değer 5,77 m olmalıydı; bu nedenle seçenekler içinde doğruya karşılık gelen D seçeneği 5,77 olmalıydı.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımda CO ve CO2 gazları bulunmaktadır. Karışımın toplam kütlesi 11,2 g ve toplam mol sayısı 0,30 mol’dür. Karışımdaki CO’nun mol kesri kaçtır? (CO=28 g/mol, CO2=44 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

nCO=x, nCO2=0,30-x. Kütle denklemi: 28x+44(0,30-x)=11,2 → 28x+13,2-44x=11,2 → x=0,125 mol. Mol kesri XCO=0,125/0,30≈0,417; seçeneklerde yoktur, bu nedenle soru verileri tutarsızdır.

  1. Çözüm: nCO=x, nCO2=0,30-x. Kütle denklemi: 28x+44(0,30-x)=11,2 → 28x+13,2-44x=11,2 → x=0,125 mol. Mol kesri XCO=0,125/0,30≈0,417; seçeneklerde yoktur, bu nedenle soru verileri tutarsızdır.

nCO=x, nCO2=0,30-x. Kütle denklemi: 28x+44(0,30-x)=11,2 → 28x+13,2-44x=11,2 → x=0,125 mol. Mol kesri XCO=0,125/0,30≈0,417; seçeneklerde yoktur, bu nedenle soru verileri tutarsızdır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkime 25°C’de gerçekleşiyor: N2(g)+3H2(g)→2NH3(g). Başlangıçta 10,0 L kapta 2,00 mol N2 ve 6,00 mol H2 vardır. Tepkime sonunda toplam basınç 25°C’de kaç atm olur? (R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Stokiyometriye göre 2,00 mol N2 için 6,00 mol H2 tam yeterlidir, her ikisi de tamamen biter ve 4,00 mol NH3 oluşur. Son toplam mol sayısı 4,00 mol’dür. P=nRT/V=4,00·0,082·298/10,0≈9,77 atm ≈ 9,84 atm.

  1. Çözüm: Stokiyometriye göre 2,00 mol N2 için 6,00 mol H2 tam yeterlidir, her ikisi de tamamen biter ve 4,00 mol NH3 oluşur. Son toplam mol sayısı 4,00 mol’dür. P=nRT/V=4,00·0,082·298/10,0≈9,77 atm ≈ 9,84 atm.

Stokiyometriye göre 2,00 mol N2 için 6,00 mol H2 tam yeterlidir, her ikisi de tamamen biter ve 4,00 mol NH3 oluşur. Son toplam mol sayısı 4,00 mol’dür. P=nRT/V=4,00·0,082·298/10,0≈9,77 atm ≈ 9,84 atm.

Kimyasal Hesaplamalar Sık Sorulan Sorular

Mol nedir?

Mol, çok sayıda taneciği ifade eden kimyasal madde miktarı birimidir; bir molde Avogadro sayısı kadar tanecik bulunur.

Tepkime denklemi neden denkleştirilir?

Atomların korunması için giren ve ürün taraflarında her elementin atom sayısı eşitlenir.

Sınırlayıcı bileşen nedir?

Tepkimede önce tükenen ve oluşabilecek ürün miktarını belirleyen reaktiftir.