Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Asit Baz Dengesi Testleri

Asit-Baz Dengesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit-Baz Dengesini pH, Ka ve Kb ilişkisiyle öğren

Asit-baz dengesi, sulu çözeltilerde iyonlaşma ve denge kavramlarının birlikte kullanıldığı bir konudur. Güçlü ve zayıf elektrolitleri ayırt etmek, pH hesaplarını ve denge yorumlarını daha anlaşılır hâle getirir.

Bu çalışma; pH ve pOH ilişkisini, Ka ve Kb sabitlerini, eşlenik asit-baz çiftlerini ve tampon çözeltilerin çalışma mantığını yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazların güçlü-zayıf özelliklerini karşılaştırır.
  • pH, pOH, Ka ve Kb arasındaki ilişkileri kullanır.
  • Eşlenik asit-baz çiftlerini belirler.
  • Tampon çözeltilerin pH değişimine direncini açıklar.

Sık karıştırılan noktalar

Asit kuvveti ile asit derişimini aynı kavram sanmak yanlıştır. Kuvvet iyonlaşma eğilimini, derişim ise çözeltideki miktarı ifade eder.

Verimli çalışma yolu

Önce maddenin güçlü mü zayıf mı olduğunu belirle. Sonra iyonlaşma denklemini yaz, uygun denge sabitini seç ve pH yorumunu bu bilgilerle yap. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

7. Test

12. Sınıf Kimya Asit Baz Dengesi Testleri

Asit-Baz Dengesi konusu 7. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,01 M HCl çözeltisinin pH değeri kaçtır? (HCl tamamen iyonlaşır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

HCl güçlü asittir, [H+] = 0,01 = 10^-2 M alınır. pH = -log[H+] = 2.

  1. Çözüm: HCl güçlü asittir, [H+] = 0,01 = 10^-2 M alınır. pH = -log[H+] = 2.

HCl güçlü asittir, [H+] = 0,01 = 10^-2 M alınır. pH = -log[H+] = 2.

2. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka = 1,8×10^-5) çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (x << C varsayımı geçerlidir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zayıf asitte [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-5·0,10) = √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pH ≈ 2,87.

  1. Çözüm: Zayıf asitte [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-5·0,10) = √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pH ≈ 2,87.

Zayıf asitte [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-5·0,10) = √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pH ≈ 2,87.

3. SoruÇoktan Seçmeli

0,20 M NH3 (Kb = 1,8×10^-5) çözeltisinin pOH değeri yaklaşık kaçtır? (x << C varsayımı geçerlidir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Zayıf bazda [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5·0,20) = √(3,6×10^-6) ≈ 1,90×10^-3. pOH ≈ 2,72 değil; -log(1,90×10^-3) ≈ 2,72 olduğundan doğru seçenek 2,72 olmalıydı; ancak C=0,20 için pOH ≈ 2,72 çıkar, dolayısıyla doğru cevap A olmalıdır.

  1. Çözüm: Zayıf bazda [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5·0,20) = √(3,6×10^-6) ≈ 1,90×10^-3. pOH ≈ 2,72 değil; -log(1,90×10^-3) ≈ 2,72 olduğundan doğru seçenek 2,72 olmalıydı; ancak C=0,20 için pOH ≈ 2,72 çıkar, dolayısıyla doğru cevap A olmalıdır.

Zayıf bazda [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5·0,20) = √(3,6×10^-6) ≈ 1,90×10^-3. pOH ≈ 2,72 değil; -log(1,90×10^-3) ≈ 2,72 olduğundan doğru seçenek 2,72 olmalıydı; ancak C=0,20 için pOH ≈ 2,72 çıkar, dolayısıyla doğru cevap A olmalıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M HF (Ka = 6,8×10^-4) çözeltisinde yaklaşık [H+] kaç M’dir? (x << C varsayımı geçerlidir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

[H+] ≈ √(Ka·C) = √(6,8×10^-4·0,10) = √(6,8×10^-5). √6,8 ≈ 2,6 olduğundan [H+] ≈ 2,6×10^-2,5 ≈ 8,2×10^-3 M.

  1. Çözüm: [H+] ≈ √(Ka·C) = √(6,8×10^-4·0,10) = √(6,8×10^-5). √6,8 ≈ 2,6 olduğundan [H+] ≈ 2,6×10^-2,5 ≈ 8,2×10^-3 M.

[H+] ≈ √(Ka·C) = √(6,8×10^-4·0,10) = √(6,8×10^-5). √6,8 ≈ 2,6 olduğundan [H+] ≈ 2,6×10^-2,5 ≈ 8,2×10^-3 M.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğru bir tampon çözelti oluşturur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Tampon çözelti zayıf asit ve onun eşlenik bazını (tuzu) birlikte içerir. CH3COOH ile CH3COONa bu koşulu sağlar.

  1. Çözüm: Tampon çözelti zayıf asit ve onun eşlenik bazını (tuzu) birlikte içerir. CH3COOH ile CH3COONa bu koşulu sağlar.

Tampon çözelti zayıf asit ve onun eşlenik bazını (tuzu) birlikte içerir. CH3COOH ile CH3COONa bu koşulu sağlar.

6. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka = 1,8×10^-5) çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zayıf asit için [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-5·0,10) ≈ √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pH = -log[H+] ≈ 2,87 değil, 3 - log(1,34) ≈ 2,87? Daha doğru: -log(1,34×10^-3)=2,87; ancak yaklaşık yöntemle Ka küçükse pH ≈ 2,87 çıkar. Orta seviye yaklaşımda pH ≈ 2,87 kabul edilir.

  1. Çözüm: Zayıf asit için [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-5·0,10) ≈ √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pH = -log[H+] ≈ 2,87 değil, 3 - log(1,34) ≈ 2,87? Daha doğru: -log(1,34×10^-3)=2,87; ancak yaklaşık yöntemle Ka küçükse pH ≈ 2,87 çıkar. Orta seviye yaklaşımda pH ≈ 2,87 kabul edilir.

Zayıf asit için [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-5·0,10) ≈ √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pH = -log[H+] ≈ 2,87 değil, 3 - log(1,34) ≈ 2,87? Daha doğru: -log(1,34×10^-3)=2,87; ancak yaklaşık yöntemle Ka küçükse pH ≈ 2,87 çıkar. Orta seviye yaklaşımda pH ≈ 2,87 kabul edilir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

NH3/NH4+ tamponunda [NH3]=0,20 M ve [NH4+]=0,10 M ise (Kb(NH3)=1,8×10^-5) çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (log2≈0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

pKb = -logKb ≈ 4,74 ve pKa = 14 - pKb ≈ 9,26. Henderson: pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9,26 + log(0,20/0,10)=9,26+log2≈9,56. Yaklaşık pH ≈ 9,55.

  1. Çözüm: pKb = -logKb ≈ 4,74 ve pKa = 14 - pKb ≈ 9,26. Henderson: pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9,26 + log(0,20/0,10)=9,26+log2≈9,56. Yaklaşık pH ≈ 9,55.

pKb = -logKb ≈ 4,74 ve pKa = 14 - pKb ≈ 9,26. Henderson: pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9,26 + log(0,20/0,10)=9,26+log2≈9,56. Yaklaşık pH ≈ 9,55.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de pH=3 olan bir çözeltide pOH kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

25 °C’de pH + pOH = 14’tür. pOH = 14 - 3 = 11. Bu nedenle doğru seçenek 11’dir.

  1. Çözüm: 25 °C’de pH + pOH = 14’tür. pOH = 14 - 3 = 11. Bu nedenle doğru seçenek 11’dir.

25 °C’de pH + pOH = 14’tür. pOH = 14 - 3 = 11. Bu nedenle doğru seçenek 11’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M HCl ile 0,10 M NaOH eşit hacimlerde karıştırılırsa oluşan çözeltinin pH’ı kaç olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kuvvetli asit ve kuvvetli baz eşit mol olduğunda tamamen nötrleşir. Oluşan çözeltide yalnızca NaCl ve su bulunur. pH ≈ 7 olur.

  1. Çözüm: Kuvvetli asit ve kuvvetli baz eşit mol olduğunda tamamen nötrleşir. Oluşan çözeltide yalnızca NaCl ve su bulunur. pH ≈ 7 olur.

Kuvvetli asit ve kuvvetli baz eşit mol olduğunda tamamen nötrleşir. Oluşan çözeltide yalnızca NaCl ve su bulunur. pH ≈ 7 olur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşlenik asit-baz çiftlerinden hangisinde asit daha güçlüdür? (Ka büyüdükçe asitlik artar.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Asitlik Ka ile doğru orantılıdır. Verilen Ka değerleri içinde en büyük olan 6,8×10^-4’tür. Bu nedenle en güçlü asit HF’tir.

  1. Çözüm: Asitlik Ka ile doğru orantılıdır. Verilen Ka değerleri içinde en büyük olan 6,8×10^-4’tür. Bu nedenle en güçlü asit HF’tir.

Asitlik Ka ile doğru orantılıdır. Verilen Ka değerleri içinde en büyük olan 6,8×10^-4’tür. Bu nedenle en güçlü asit HF’tir.

Asit-Baz Dengesi Sık Sorulan Sorular

pH ile pOH arasındaki ilişki nedir?

25 °C’de pH ve pOH toplamı 14’tür; biri arttığında diğeri azalır.

Ka büyüdükçe ne olur?

Zayıf asidin iyonlaşma eğilimi ve asitlik kuvveti artar.

Tampon çözelti nasıl çalışır?

Zayıf asit-eşlenik baz veya zayıf baz-eşlenik asit çifti, eklenen küçük miktardaki asit veya baza karşı pH değişimini sınırlar.