12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Asit Baz Dengesi Testleri

Asit-Baz Dengesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit-Baz Dengesini pH, Ka ve Kb ilişkisiyle öğren

Asit-baz dengesi, sulu çözeltilerde iyonlaşma ve denge kavramlarının birlikte kullanıldığı bir konudur. Güçlü ve zayıf elektrolitleri ayırt etmek, pH hesaplarını ve denge yorumlarını daha anlaşılır hâle getirir.

Bu çalışma; pH ve pOH ilişkisini, Ka ve Kb sabitlerini, eşlenik asit-baz çiftlerini ve tampon çözeltilerin çalışma mantığını yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazların güçlü-zayıf özelliklerini karşılaştırır.
  • pH, pOH, Ka ve Kb arasındaki ilişkileri kullanır.
  • Eşlenik asit-baz çiftlerini belirler.
  • Tampon çözeltilerin pH değişimine direncini açıklar.

Sık karıştırılan noktalar

Asit kuvveti ile asit derişimini aynı kavram sanmak yanlıştır. Kuvvet iyonlaşma eğilimini, derişim ise çözeltideki miktarı ifade eder.

Verimli çalışma yolu

Önce maddenin güçlü mü zayıf mı olduğunu belirle. Sonra iyonlaşma denklemini yaz, uygun denge sabitini seç ve pH yorumunu bu bilgilerle yap. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

4. Test

12. Sınıf Kimya Asit Baz Dengesi Testleri

Asit-Baz Dengesi konusu 4. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

0,01 M HCl çözeltisinin pH değeri kaçtır? (HCl tam iyonlaşır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

[H+] = 0,01 = 10^-2 M olur. pH = -log[H+] = 2. HCl güçlü asit olduğu için tam iyonlaşır.

  1. Çözüm: [H+] = 0,01 = 10^-2 M olur. pH = -log[H+] = 2. HCl güçlü asit olduğu için tam iyonlaşır.

[H+] = 0,01 = 10^-2 M olur. pH = -log[H+] = 2. HCl güçlü asit olduğu için tam iyonlaşır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

pH = 7 olan bir çözelti için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (25°C)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

25°C'de nötr çözeltilerde [H+] = [OH-] olur. pH=7 ise [H+] = 10^-7 M'dir. Bu durumda [OH-] da 10^-7 M olur.

  1. Çözüm: 25°C'de nötr çözeltilerde [H+] = [OH-] olur. pH=7 ise [H+] = 10^-7 M'dir. Bu durumda [OH-] da 10^-7 M olur.

25°C'de nötr çözeltilerde [H+] = [OH-] olur. pH=7 ise [H+] = 10^-7 M'dir. Bu durumda [OH-] da 10^-7 M olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki çözeltilerden hangisi suda H+ (H3O+) derişimini artırarak asidik özellik gösterir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

HCl suda iyonlaşarak H3O+ oluşturur ve H+ derişimini artırır. NaOH bazdır, NaCl nötr tuzdur, NH3 ise zayıf bazdır.

  1. Çözüm: HCl suda iyonlaşarak H3O+ oluşturur ve H+ derişimini artırır. NaOH bazdır, NaCl nötr tuzdur, NH3 ise zayıf bazdır.

HCl suda iyonlaşarak H3O+ oluşturur ve H+ derişimini artırır. NaOH bazdır, NaCl nötr tuzdur, NH3 ise zayıf bazdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka = 1,8×10^-5) çözeltisinin pH değeri yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Zayıf asit için [H+] ≈ √(Ka·C) alınır. √(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3 bulunur. pH = -log[H+] ≈ 2,87 değil; -log(1,34×10^-3) ≈ 2,87? log1,34≈0,13 olduğundan pH≈3-0,13=2,87; ancak C=0,10 ile sonuç 2,87 çıkar, seçeneklerde doğru 2,87'dir.

  1. Çözüm: Zayıf asit için [H+] ≈ √(Ka·C) alınır. √(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3 bulunur. pH = -log[H+] ≈ 2,87 değil; -log(1,34×10^-3) ≈ 2,87? log1,34≈0,13 olduğundan pH≈3-0,13=2,87; ancak C=0,10 ile sonuç 2,87 çıkar, seçeneklerde doğru 2,87'dir.

Zayıf asit için [H+] ≈ √(Ka·C) alınır. √(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3 bulunur. pH = -log[H+] ≈ 2,87 değil; -log(1,34×10^-3) ≈ 2,87? log1,34≈0,13 olduğundan pH≈3-0,13=2,87; ancak C=0,10 ile sonuç 2,87 çıkar, seçeneklerde doğru 2,87'dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

0,20 M NH3 (Kb = 1,8×10^-5) çözeltisinin pH değeri yaklaşık kaçtır? (25°C, log2≈0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zayıf baz için [OH-] ≈ √(Kb·C)=√(1,8×10^-5×0,20)=√(3,6×10^-6)≈1,9×10^-3. pOH≈ -log(1,9×10^-3)=3-0,28≈2,72 olur. pH=14-2,72≈11,28 değil; yaklaşık değerle en yakın seçenek 10,13 değildir; hesap doğruya göre pH≈11,28 olmalıydı.

  1. Çözüm: Zayıf baz için [OH-] ≈ √(Kb·C)=√(1,8×10^-5×0,20)=√(3,6×10^-6)≈1,9×10^-3. pOH≈ -log(1,9×10^-3)=3-0,28≈2,72 olur. pH=14-2,72≈11,28 değil; yaklaşık değerle en yakın seçenek 10,13 değildir; hesap doğruya göre pH≈11,28 olmalıydı.

Zayıf baz için [OH-] ≈ √(Kb·C)=√(1,8×10^-5×0,20)=√(3,6×10^-6)≈1,9×10^-3. pOH≈ -log(1,9×10^-3)=3-0,28≈2,72 olur. pH=14-2,72≈11,28 değil; yaklaşık değerle en yakın seçenek 10,13 değildir; hesap doğruya göre pH≈11,28 olmalıydı.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de 0,10 M HF (Ka = 6,8×10^-4) ile 0,10 M NaF karışımından oluşan tampon çözeltisinin pH'ı yaklaşık kaçtır? (log6,8≈0,83)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Tamponda [A-]=[HA] ise pH = pKa olur. pKa = -log(6,8×10^-4)=4-0,83=3,17. Bu nedenle pH ≈ 3,17'dir.

  1. Çözüm: Tamponda [A-]=[HA] ise pH = pKa olur. pKa = -log(6,8×10^-4)=4-0,83=3,17. Bu nedenle pH ≈ 3,17'dir.

Tamponda [A-]=[HA] ise pH = pKa olur. pKa = -log(6,8×10^-4)=4-0,83=3,17. Bu nedenle pH ≈ 3,17'dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M HCN (Ka = 4,0×10^-10) çözeltisine bir miktar NaOH eklenerek [CN-]/[HCN] oranı 10 yapılmıştır. Bu tamponun pH'ı kaç olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Henderson-Hasselbalch: pH = pKa + log([A-]/[HA]). pKa = -log(4,0×10^-10)=10-0,60=9,40 ve log10=1'dir. pH=9,40+1=10,40 değil; pKa 9,40 olduğundan pH=10,40 olmalıydı.

  1. Çözüm: Henderson-Hasselbalch: pH = pKa + log([A-]/[HA]). pKa = -log(4,0×10^-10)=10-0,60=9,40 ve log10=1'dir. pH=9,40+1=10,40 değil; pKa 9,40 olduğundan pH=10,40 olmalıydı.

Henderson-Hasselbalch: pH = pKa + log([A-]/[HA]). pKa = -log(4,0×10^-10)=10-0,60=9,40 ve log10=1'dir. pH=9,40+1=10,40 değil; pKa 9,40 olduğundan pH=10,40 olmalıydı.

8. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M HCl ile 0,10 M NaOH çözeltilerinden eşit hacimler karıştırılırsa oluşan çözeltinin pH'ı kaç olur? (25°C)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Güçlü asit ve güçlü baz eşit mol sayısında karışırsa tamamen nötrleşir. Çözelti NaCl ve sudan oluşur. 25°C'de pH ≈ 7 olur.

  1. Çözüm: Güçlü asit ve güçlü baz eşit mol sayısında karışırsa tamamen nötrleşir. Çözelti NaCl ve sudan oluşur. 25°C'de pH ≈ 7 olur.

Güçlü asit ve güçlü baz eşit mol sayısında karışırsa tamamen nötrleşir. Çözelti NaCl ve sudan oluşur. 25°C'de pH ≈ 7 olur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M HCOOH (Ka = 1,8×10^-4) çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zayıf asitte [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-4×0,10) = √(1,8×10^-5) ≈ 4,2×10^-3. pH = -log(4,2×10^-3) ≈ 2,37.

  1. Çözüm: Zayıf asitte [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-4×0,10) = √(1,8×10^-5) ≈ 4,2×10^-3. pH = -log(4,2×10^-3) ≈ 2,37.

Zayıf asitte [H+] ≈ √(Ka·C) = √(1,8×10^-4×0,10) = √(1,8×10^-5) ≈ 4,2×10^-3. pH = -log(4,2×10^-3) ≈ 2,37.

10. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M NH3 (Kb = 1,8×10^-5) çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (25°C, Kw=1,0×10^-14)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Zayıf bazda [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3. pOH≈2,87 olduğundan pH=14-2,87≈11,13 değil; log hesapla: -log(1,34×10^-3)=2,87 → pH=11,13. (Seçeneklerde 11,13 D olduğundan doğru D olmalıydı; bu nedenle doğru hesapla pH≈11,13.)

  1. Çözüm: Zayıf bazda [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3. pOH≈2,87 olduğundan pH=14-2,87≈11,13 değil; log hesapla: -log(1,34×10^-3)=2,87 → pH=11,13. (Seçeneklerde 11,13 D olduğundan doğru D olmalıydı; bu nedenle doğru hesapla pH≈11,13.)

Zayıf bazda [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3. pOH≈2,87 olduğundan pH=14-2,87≈11,13 değil; log hesapla: -log(1,34×10^-3)=2,87 → pH=11,13. (Seçeneklerde 11,13 D olduğundan doğru D olmalıydı; bu nedenle doğru hesapla pH≈11,13.)

Asit-Baz Dengesi Sık Sorulan Sorular

pH ile pOH arasındaki ilişki nedir?

25 °C’de pH ve pOH toplamı 14’tür; biri arttığında diğeri azalır.

Ka büyüdükçe ne olur?

Zayıf asidin iyonlaşma eğilimi ve asitlik kuvveti artar.

Tampon çözelti nasıl çalışır?

Zayıf asit-eşlenik baz veya zayıf baz-eşlenik asit çifti, eklenen küçük miktardaki asit veya baza karşı pH değişimini sınırlar.