Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Asit Baz Dengesi Testleri

Asit-Baz Dengesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit-Baz Dengesini pH, Ka ve Kb ilişkisiyle öğren

Asit-baz dengesi, sulu çözeltilerde iyonlaşma ve denge kavramlarının birlikte kullanıldığı bir konudur. Güçlü ve zayıf elektrolitleri ayırt etmek, pH hesaplarını ve denge yorumlarını daha anlaşılır hâle getirir.

Bu çalışma; pH ve pOH ilişkisini, Ka ve Kb sabitlerini, eşlenik asit-baz çiftlerini ve tampon çözeltilerin çalışma mantığını yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazların güçlü-zayıf özelliklerini karşılaştırır.
  • pH, pOH, Ka ve Kb arasındaki ilişkileri kullanır.
  • Eşlenik asit-baz çiftlerini belirler.
  • Tampon çözeltilerin pH değişimine direncini açıklar.

Sık karıştırılan noktalar

Asit kuvveti ile asit derişimini aynı kavram sanmak yanlıştır. Kuvvet iyonlaşma eğilimini, derişim ise çözeltideki miktarı ifade eder.

Verimli çalışma yolu

Önce maddenin güçlü mü zayıf mı olduğunu belirle. Sonra iyonlaşma denklemini yaz, uygun denge sabitini seç ve pH yorumunu bu bilgilerle yap. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

6. Test

12. Sınıf Kimya Asit Baz Dengesi Testleri

Asit-Baz Dengesi konusu 6. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Eşit hacimde 0,10 M HCl ile 0,10 M NaOH karıştırılırsa oluşan çözeltinin pH’ı kaç olur? (25 °C)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Güçlü asit ve güçlü baz eşit mol sayısında olduğundan tamamen nötrleşir. Oluşan çözeltide pH ≈ 7 olur.

  1. Çözüm: Güçlü asit ve güçlü baz eşit mol sayısında olduğundan tamamen nötrleşir. Oluşan çözeltide pH ≈ 7 olur.

Güçlü asit ve güçlü baz eşit mol sayısında olduğundan tamamen nötrleşir. Oluşan çözeltide pH ≈ 7 olur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka=1,8×10^-5) çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3. pH=−log[H+]≈2,87 değil, 1,34×10^-3 için pH≈2,87? Düzeltme: −log(1,34×10^-3)=2,87. Ancak C=0,10 için doğru sonuç 2,87’dir.

  1. Çözüm: Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3. pH=−log[H+]≈2,87 değil, 1,34×10^-3 için pH≈2,87? Düzeltme: −log(1,34×10^-3)=2,87. Ancak C=0,10 için doğru sonuç 2,87’dir.

Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(1,8×10^-5×0,10)=√(1,8×10^-6)≈1,34×10^-3. pH=−log[H+]≈2,87 değil, 1,34×10^-3 için pH≈2,87? Düzeltme: −log(1,34×10^-3)=2,87. Ancak C=0,10 için doğru sonuç 2,87’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de Ka(HA)=1,0×10^-4 olan zayıf asidin 0,20 M çözeltisinde iyonlaşma yüzdesi yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(1,0×10^-4×0,20)=√(2,0×10^-5)≈4,47×10^-3. İyonlaşma yüzdesi α%=[H+]/C×100≈(4,47×10^-3/0,20)×100≈%2,2.

  1. Çözüm: Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(1,0×10^-4×0,20)=√(2,0×10^-5)≈4,47×10^-3. İyonlaşma yüzdesi α%=[H+]/C×100≈(4,47×10^-3/0,20)×100≈%2,2.

Zayıf asitte [H+]=√(Ka·C)=√(1,0×10^-4×0,20)=√(2,0×10^-5)≈4,47×10^-3. İyonlaşma yüzdesi α%=[H+]/C×100≈(4,47×10^-3/0,20)×100≈%2,2.

4. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M NH3 (Kb=1,8×10^-5) çözeltisine bir miktar NH4Cl eklenerek tampon hazırlanıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu tamponun pH’ını artırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Baz tamponunda pH, [baz]/[asit] oranı arttıkça artar. NH3 eklemek [NH3]/[NH4+] oranını artırır ve pH yükselir. NH4Cl eklemek veya HCl eklemek pH’ı düşürür.

  1. Çözüm: Baz tamponunda pH, [baz]/[asit] oranı arttıkça artar. NH3 eklemek [NH3]/[NH4+] oranını artırır ve pH yükselir. NH4Cl eklemek veya HCl eklemek pH’ı düşürür.

Baz tamponunda pH, [baz]/[asit] oranı arttıkça artar. NH3 eklemek [NH3]/[NH4+] oranını artırır ve pH yükselir. NH4Cl eklemek veya HCl eklemek pH’ı düşürür.

5. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 mol CH3COOH ile 0,10 mol CH3COONa’nın karıştırılmasıyla 1,0 L tampon çözelti hazırlanıyor (Ka=1,8×10^-5). Bu tamponun pH’ı yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tampon için Henderson–Hasselbalch: pH=pKa+log([A-]/[HA]). Mol ve hacim aynı olduğundan oran 1’dir, log(1)=0. pH=pKa=−log(1,8×10^-5)≈4,74.

  1. Çözüm: Tampon için Henderson–Hasselbalch: pH=pKa+log([A-]/[HA]). Mol ve hacim aynı olduğundan oran 1’dir, log(1)=0. pH=pKa=−log(1,8×10^-5)≈4,74.

Tampon için Henderson–Hasselbalch: pH=pKa+log([A-]/[HA]). Mol ve hacim aynı olduğundan oran 1’dir, log(1)=0. pH=pKa=−log(1,8×10^-5)≈4,74.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,10 M HCN (Ka=4,0×10^-10) çözeltisine eşit hacimde 0,10 M NaOH ekleniyor. Oluşan çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (Kb(CN-)=Kw/Ka)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Eşit mol HCN ve NaOH tepkimeye girip tamamen CN- oluşturur; son derişim yaklaşık 0,05 M CN- olur. Kb=10^-14/4,0×10^-10=2,5×10^-5, [OH-]=√(Kb·C)=√(2,5×10^-5×0,05)≈1,12×10^-3. pOH≈2,95 → pH≈11,05 değil; doğru hesapla pOH=−log(1,12×10^-3)=2,95, pH=11,05.

  1. Çözüm: Eşit mol HCN ve NaOH tepkimeye girip tamamen CN- oluşturur; son derişim yaklaşık 0,05 M CN- olur. Kb=10^-14/4,0×10^-10=2,5×10^-5, [OH-]=√(Kb·C)=√(2,5×10^-5×0,05)≈1,12×10^-3. pOH≈2,95 → pH≈11,05 değil; doğru hesapla pOH=−log(1,12×10^-3)=2,95, pH=11,05.

Eşit mol HCN ve NaOH tepkimeye girip tamamen CN- oluşturur; son derişim yaklaşık 0,05 M CN- olur. Kb=10^-14/4,0×10^-10=2,5×10^-5, [OH-]=√(Kb·C)=√(2,5×10^-5×0,05)≈1,12×10^-3. pOH≈2,95 → pH≈11,05 değil; doğru hesapla pOH=−log(1,12×10^-3)=2,95, pH=11,05.

7. SoruÇoktan Seçmeli

0,20 M NH3 (Kb = 1,8×10^-5) çözeltisinin pOH değeri yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zayıf bazda [OH−] ≈ √(Kb·C) alınır. √(1,8×10^-5×0,20)=√(3,6×10^-6)≈1,9×10^-3 M. pOH=−log(1,9×10^-3)≈2,72 olup en yakın seçenek 2,87'dir.

  1. Çözüm: Zayıf bazda [OH−] ≈ √(Kb·C) alınır. √(1,8×10^-5×0,20)=√(3,6×10^-6)≈1,9×10^-3 M. pOH=−log(1,9×10^-3)≈2,72 olup en yakın seçenek 2,87'dir.

Zayıf bazda [OH−] ≈ √(Kb·C) alınır. √(1,8×10^-5×0,20)=√(3,6×10^-6)≈1,9×10^-3 M. pOH=−log(1,9×10^-3)≈2,72 olup en yakın seçenek 2,87'dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de Ka·Kb = Kw bağıntısı kullanılarak, Ka = 4,0×10^-4 olan bir asidin eşlenik bazının Kb değeri kaçtır? (Kw = 1,0×10^-14)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Eşlenik çiftler için Ka·Kb = Kw. Kb = Kw/Ka = (1,0×10^-14)/(4,0×10^-4)=2,5×10^-11. Doğru seçenek D83'dır.

  1. Çözüm: Eşlenik çiftler için Ka·Kb = Kw. Kb = Kw/Ka = (1,0×10^-14)/(4,0×10^-4)=2,5×10^-11. Doğru seçenek D83'dır.

Eşlenik çiftler için Ka·Kb = Kw. Kb = Kw/Ka = (1,0×10^-14)/(4,0×10^-4)=2,5×10^-11. Doğru seçenek D86'dır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tuzlardan hangisinin sulu çözeltisi baziktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Na2CO3 güçlü baz (NaOH) + zayıf asit (H2CO3) tuzudur; CO3^2− hidrolizle OH− oluşturur. NH4Cl asidik, KNO3 nötrdür; CH3COOH tuz değil asittir. Bu yüzden bazik olan Na2CO3'tür.

  1. Çözüm: Na2CO3 güçlü baz (NaOH) + zayıf asit (H2CO3) tuzudur; CO3^2− hidrolizle OH− oluşturur. NH4Cl asidik, KNO3 nötrdür; CH3COOH tuz değil asittir. Bu yüzden bazik olan Na2CO3'tür.

Na2CO3 güçlü baz (NaOH) + zayıf asit (H2CO3) tuzudur; CO3^2− hidrolizle OH− oluşturur. NH4Cl asidik, KNO3 nötrdür; CH3COOH tuz değil asittir. Bu yüzden bazik olan Na2CO3'tür.

10. SoruÇoktan Seçmeli

CH3COOH/CH3COONa tamponu hazırlanırken 0,10 mol CH3COOH ve 0,10 mol CH3COONa aynı hacimde çözülüyor. Bu tampon çözeltiye az miktarda HCl eklendiğinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Eklenen H+ iyonları CH3COO− ile tepkimeye girerek CH3COOH oluşturur. Bu nedenle CH3COO− azalır, CH3COOH artar ve pH sadece az miktarda düşer. Tampon pH'ı tamamen sabit tutmaz, değişimi küçültür.

  1. Çözüm: Eklenen H+ iyonları CH3COO− ile tepkimeye girerek CH3COOH oluşturur. Bu nedenle CH3COO− azalır, CH3COOH artar ve pH sadece az miktarda düşer. Tampon pH'ı tamamen sabit tutmaz, değişimi küçültür.

Eklenen H+ iyonları CH3COO− ile tepkimeye girerek CH3COOH oluşturur. Bu nedenle CH3COO− azalır, CH3COOH artar ve pH sadece az miktarda düşer. Tampon pH'ı tamamen sabit tutmaz, değişimi küçültür.

Asit-Baz Dengesi Sık Sorulan Sorular

pH ile pOH arasındaki ilişki nedir?

25 °C’de pH ve pOH toplamı 14’tür; biri arttığında diğeri azalır.

Ka büyüdükçe ne olur?

Zayıf asidin iyonlaşma eğilimi ve asitlik kuvveti artar.

Tampon çözelti nasıl çalışır?

Zayıf asit-eşlenik baz veya zayıf baz-eşlenik asit çifti, eklenen küçük miktardaki asit veya baza karşı pH değişimini sınırlar.