11. Sınıf Matematik

11. Sınıf Matematik 2 Dereceden Eşitsizlikler Testleri

2.Dereceden Eşitsizlikler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

2. dereceden eşitsizlik nedir?

2. dereceden eşitsizlikler, ax²+bx+c ifadesinin sıfırdan büyük, küçük veya eşit olma durumlarını inceler. 11. Sınıf 2. Dereceden Eşitsizlikler testleri kök bulma, diskriminant, işaret tablosu ve parabol yorumunu birlikte çalıştırır.

Çözüm mantığı

Önce ifadenin kökleri bulunur, sonra sayı doğrusu üzerinde aralıklar belirlenir. Baş katsayının işareti ve köklerin durumu, hangi aralıkta pozitif veya negatif sonuç alınacağını gösterir.

Grafikle ilişki

Parabolün x eksenini kestiği noktalar kökleri verir. Parabolün kolları yukarıysa dış aralıklar pozitif, aşağıysa dış aralıklar negatif olur. Çift katlı köklerde işaret değişmeyebilir.

4. Test

11. Sınıf Matematik 2 Dereceden Eşitsizlikler Testleri

2.Dereceden Eşitsizlikler konusu 4. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesi nedir?

x25x+60

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Önce eşitsizliği yazalım: x 2 − 5 x + 6 ≤ 0 İkinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2 ) ( x − 3 ) Eşitsizlik şu hale gelir: ( x − 2 ) ( x − 3 ) ≤ 0 Kökler: x = 2, x = 3 Parabolden veya işaret tablosundan: katsayı pozitif olduğu için ifade kökler arasında negatiftir; ayrıca eşitlik de dahil olduğu için uç noktalar da alınır. Çözüm kümesi: { x ∣ 2 ≤ x ≤ 3 } Bu, şıklardan A ile aynıdır. Doğru cevap: D492.

  1. Çözüm: Önce eşitsizliği yazalım: x 2 − 5 x + 6 ≤ 0 İkinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2 ) ( x − 3 ) Eşitsizlik şu hale gelir: ( x − 2 ) ( x − 3 ) ≤ 0 Kökler: x = 2, x = 3 Parabolden veya işaret tablosundan: katsayı pozitif olduğu için ifade kökler arasında negatiftir; ayrıca eşitlik de dahil olduğu için uç noktalar da alınır. Çözüm kümesi: { x ∣ 2 ≤ x ≤ 3 } Bu, şıklardan A ile aynıdır. Doğru cevap: D492.

Önce eşitsizliği yazalım:

x25x+60

İkinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım:

x25x+6=(x2)(x3)

Eşitsizlik şu hale gelir:

(x2)(x3)0

Kökler:

x=2,x=3

Parabolden veya işaret tablosundan: katsayı pozitif olduğu için ifade kökler arasında negatiftir; ayrıca eşitlik de dahil olduğu için uç noktalar da alınır.

Çözüm kümesi:

{x2x3}

Bu, şıklardan A ile aynıdır. Doğru cevap: A.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesini bulunuz.

x2-5x+60

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Soruya verilen eşitsizlik: x 2 - 5 x + 6 ≤ 0 İkinci derece ifade çarpanlara ayrılır: x 2 - 5 x + 6 = ( x - 2 ) ( x - 3 ) Eşitsizlik bu hale gelir: ( x - 2 ) ( x - 3 ) ≤ 0 Çarpımın işaret değiştireceği kritik noktalar (kökler) bulunur: x - 2 = 0 ⇒ x = 2 x - 3 = 0 ⇒ x = 3 İşaret incelemesi için sayı doğrusu aralıkları: ( - ∞, 2 ), ( 2, 3 ), ( 3, ∞ ) Her aralıkta çarpımın işareti: Aralık Çarpımın işareti ( - ∞, 2 ) + ( 2, 3 ) - ( 3, ∞ ) + Çarpımın sıfıra eşit olduğu noktalar da çözüme dahil edilir (çünkü eşitsizlikte eşitlik var). Bu nedenle çözüm kümesi: [ 2, 3 ] Doğru seçenek: A620

  1. Çözüm: Soruya verilen eşitsizlik: x 2 - 5 x + 6 ≤ 0 İkinci derece ifade çarpanlara ayrılır: x 2 - 5 x + 6 = ( x - 2 ) ( x - 3 ) Eşitsizlik bu hale gelir: ( x - 2 ) ( x - 3 ) ≤ 0 Çarpımın işaret değiştireceği kritik noktalar (kökler) bulunur: x - 2 = 0 ⇒ x = 2 x - 3 = 0 ⇒ x = 3 İşaret incelemesi için sayı doğrusu aralıkları: ( - ∞, 2 ), ( 2, 3 ), ( 3, ∞ ) Her aralıkta çarpımın işareti: Aralık Çarpımın işareti ( - ∞, 2 ) + ( 2, 3 ) - ( 3, ∞ ) + Çarpımın sıfıra eşit olduğu noktalar da çözüme dahil edilir (çünkü eşitsizlikte eşitlik var). Bu nedenle çözüm kümesi: [ 2, 3 ] Doğru seçenek: A620

Soruya verilen eşitsizlik:

x2-5x+60

İkinci derece ifade çarpanlara ayrılır:

x2-5x+6=(x-2)(x-3)

Eşitsizlik bu hale gelir:

(x-2)(x-3)0

Çarpımın işaret değiştireceği kritik noktalar (kökler) bulunur:

x-2=0x=2x-3=0x=3

İşaret incelemesi için sayı doğrusu aralıkları:

(-,2),(2,3),(3,)

Her aralıkta çarpımın işareti:

Aralık

Çarpımın işareti

(-,2)+
(2,3)-
(3,)+

Çarpımın sıfıra eşit olduğu noktalar da çözüme dahil edilir (çünkü eşitsizlikte eşitlik var).

Bu nedenle çözüm kümesi:

[2,3]

Doğru seçenek: A3072

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesini bulunuz:

x25x+6x29<0

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen eşitsizlik: x 2 − 5 x + 6 x 2 − 9 < 0 1) Pay ve paydayı çarpanlarına ayıralım: ( x − 2 ) ( x − 3 ) ( x − 3 ) ( x + 3 ) < 0 2) Tanım gereği paydayı sıfır yapan değerler çözüm kümesine dahil olamaz: x ≠ 3, x ≠ − 3 3) Ortak çarpanı sadeleştirelim (ama x = 3 yine de yasak kalır): x − 2 x + 3 < 0 ( x ≠ 3, x ≠ − 3 ) 4) Kesrin negatif olması için pay ve paydanın zıt işaretli olması gerekir. Kritik noktalar: x = − 3, x = 2 5) İşaret incelemesi: - x < −3 iken pay negatif, payda negatif olur; kesir pozitif. - −3 < x < 2 iken pay negatif, payda pozitif olur; kesir negatif. - x > 2 iken pay pozitif, payda pozitif olur; kesir pozitif. Bu nedenle eşitsizliği sağlayan aralık: ( − 3, 2 ) 6) Şık kontrolü: Bulunan çözüm kümesi şıkkıB727 ile aynıdır.

  1. Çözüm: Verilen eşitsizlik: x 2 − 5 x + 6 x 2 − 9 < 0 1) Pay ve paydayı çarpanlarına ayıralım: ( x − 2 ) ( x − 3 ) ( x − 3 ) ( x + 3 ) < 0 2) Tanım gereği paydayı sıfır yapan değerler çözüm kümesine dahil olamaz: x ≠ 3, x ≠ − 3 3) Ortak çarpanı sadeleştirelim (ama x = 3 yine de yasak kalır): x − 2 x + 3 < 0 ( x ≠ 3, x ≠ − 3 ) 4) Kesrin negatif olması için pay ve paydanın zıt işaretli olması gerekir. Kritik noktalar: x = − 3, x = 2 5) İşaret incelemesi: - x < −3 iken pay negatif, payda negatif olur; kesir pozitif. - −3 < x < 2 iken pay negatif, payda pozitif olur; kesir negatif. - x > 2 iken pay pozitif, payda pozitif olur; kesir pozitif. Bu nedenle eşitsizliği sağlayan aralık: ( − 3, 2 ) 6) Şık kontrolü: Bulunan çözüm kümesi şıkkıB727 ile aynıdır.

Verilen eşitsizlik:

x25x+6x29<0

1) Pay ve paydayı çarpanlarına ayıralım:

(x2)(x3)(x3)(x+3)<0

2) Tanım gereği paydayı sıfır yapan değerler çözüm kümesine dahil olamaz:

x3,x3

3) Ortak çarpanı sadeleştirelim (ama x = 3 yine de yasak kalır):

x2x+3<0(x3,x3)

4) Kesrin negatif olması için pay ve paydanın zıt işaretli olması gerekir. Kritik noktalar:

x=3,x=2

5) İşaret incelemesi:

- x < −3 iken pay negatif, payda negatif olur; kesir pozitif.

- −3 < x < 2 iken pay negatif, payda pozitif olur; kesir negatif.

- x > 2 iken pay pozitif, payda pozitif olur; kesir pozitif.

Bu nedenle eşitsizliği sağlayan aralık:

(3,2)

6) Şık kontrolü: Bulunan çözüm kümesi şıkkıB2784 ile aynıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki x25x+60 eşitsizliğinin çözüm kümesi nedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen eşitsizlik: x 2 − 5 x + 6 ≤ 0 Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2 ) ( x − 3 ) Eşitsizlik bu hâle gelir: ( x − 2 ) ( x − 3 ) ≤ 0 Çarpımın işaret değiştirdiği kritik noktalar köklerdir: x = 2 x = 3 Parabolün baş katsayısı pozitif olduğu için ifade köklerin arasında negatif, dışında pozitiftir. Eşitlik de dahil istendiğinden kökler arası aralık uçlarıyla birlikte alınır: x ∈ [ 2, 3 ] Bu çözüm kümesi şıklardan A ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap C538 ’dır.

  1. Çözüm: Verilen eşitsizlik: x 2 − 5 x + 6 ≤ 0 Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2 ) ( x − 3 ) Eşitsizlik bu hâle gelir: ( x − 2 ) ( x − 3 ) ≤ 0 Çarpımın işaret değiştirdiği kritik noktalar köklerdir: x = 2 x = 3 Parabolün baş katsayısı pozitif olduğu için ifade köklerin arasında negatif, dışında pozitiftir. Eşitlik de dahil istendiğinden kökler arası aralık uçlarıyla birlikte alınır: x ∈ [ 2, 3 ] Bu çözüm kümesi şıklardan A ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap C538 ’dır.

Verilen eşitsizlik:

x25x+60

Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım:

x25x+6=(x2)(x3)

Eşitsizlik bu hâle gelir:

(x2)(x3)0

Çarpımın işaret değiştirdiği kritik noktalar köklerdir:

x=2x=3

Parabolün baş katsayısı pozitif olduğu için ifade köklerin arasında negatif, dışında pozitiftir. Eşitlik de dahil istendiğinden kökler arası aralık uçlarıyla birlikte alınır:

x[2,3]

Bu çözüm kümesi şıklardan A ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap A’dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizlik sisteminin çözüm kümesini bulunuz.
x2-6x+50x2-2x-3<0

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen sistem: x 2 - 6 x + 5 ≥ 0 x 2 - 2 x - 3 < 0 1) Birinci eşitsizliği çarpanlara ayıralım: x 2 - 6 x + 5 = ( x - 1 ) ( x - 5 ) Eşitsizlik: ( x - 1 ) ( x - 5 ) ≥ 0 Kritik noktalar: x = 1, x = 5 Çarpımın sıfırdan büyük veya eşit olduğu aralıklar: x ≤ 1 ∨ x ≥ 5 2) İkinci eşitsizliği çarpanlara ayıralım: x 2 - 2 x - 3 = ( x - 3 ) ( x + 1 ) Eşitsizlik: ( x - 3 ) ( x + 1 ) < 0 Kritik noktalar: x = - 1, x = 3 Çarpımın sıfırdan küçük olduğu aralık (kökler arasında): - 1 < x < 3 3) İki koşulun kesişimini alalım: - 1, 3 ∩ - ∞, 1 ∪ 5, ∞ İkinci aralıkta yalnızca birinci parçayla kesişim vardır: - 1, 3 ∩ - ∞, 1 = - 1, 1 Sonuç (çözüm kümesi): - 1, 1 Şık kontrolü: Bulduğumuz aralık şıkkıD758 ile aynıdır, dolayısıyla doğru cevap D791’dır.

  1. Çözüm: Verilen sistem: x 2 - 6 x + 5 ≥ 0 x 2 - 2 x - 3 < 0 1) Birinci eşitsizliği çarpanlara ayıralım: x 2 - 6 x + 5 = ( x - 1 ) ( x - 5 ) Eşitsizlik: ( x - 1 ) ( x - 5 ) ≥ 0 Kritik noktalar: x = 1, x = 5 Çarpımın sıfırdan büyük veya eşit olduğu aralıklar: x ≤ 1 ∨ x ≥ 5 2) İkinci eşitsizliği çarpanlara ayıralım: x 2 - 2 x - 3 = ( x - 3 ) ( x + 1 ) Eşitsizlik: ( x - 3 ) ( x + 1 ) < 0 Kritik noktalar: x = - 1, x = 3 Çarpımın sıfırdan küçük olduğu aralık (kökler arasında): - 1 < x < 3 3) İki koşulun kesişimini alalım: - 1, 3 ∩ - ∞, 1 ∪ 5, ∞ İkinci aralıkta yalnızca birinci parçayla kesişim vardır: - 1, 3 ∩ - ∞, 1 = - 1, 1 Sonuç (çözüm kümesi): - 1, 1 Şık kontrolü: Bulduğumuz aralık şıkkıD758 ile aynıdır, dolayısıyla doğru cevap D791’dır.
Verilen sistem:
x2-6x+50x2-2x-3<0
1) Birinci eşitsizliği çarpanlara ayıralım:
x2-6x+5=(x-1)(x-5)
Eşitsizlik:
(x-1)(x-5)0
Kritik noktalar:
x=1,x=5
Çarpımın sıfırdan büyük veya eşit olduğu aralıklar:
x1x5
2) İkinci eşitsizliği çarpanlara ayıralım:
x2-2x-3=(x-3)(x+1)
Eşitsizlik:
(x-3)(x+1)<0
Kritik noktalar:
x=-1,x=3
Çarpımın sıfırdan küçük olduğu aralık (kökler arasında):
-1<x<3
3) İki koşulun kesişimini alalım:
-1,3-,15,
İkinci aralıkta yalnızca birinci parçayla kesişim vardır:
-1,3-,1=-1,1
Sonuç (çözüm kümesi):
-1,1
Şık kontrolü: Bulduğumuz aralık şıkkıD4628 ile aynıdır, dolayısıyla doğru cevap D4661’dır.
6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan gerçek sayıların kümesini bulun.

x25x+6<0

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Soru verilen eşitsizliği sağlayan gerçek sayıları istiyor: x 2 − 5 x + 6 < 0 İfadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2 ) ( x − 3 ) Bu durumda eşitsizlik şu hale gelir: ( x − 2 ) ( x − 3 ) < 0 Çarpımın sıfır olduğu kritik noktalar köklerdir: x = 2, x = 3 Parantezlerin işaretini aralıklarda inceleyelim: - İki ile üç arasındaki bir değer için birinci parantez pozitif, ikinci parantez negatiftir; çarpım negatiftir. - Köklerin dışında ise iki parantezin işareti aynı olur; çarpım pozitif olur. Dolayısıyla eşitsizliği sağlayan çözüm aralığı (kökler dahil değil, çünkü sıkı eşitsizlik var): ( 2, 3 ) Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

  1. Çözüm: Soru verilen eşitsizliği sağlayan gerçek sayıları istiyor: x 2 − 5 x + 6 < 0 İfadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = ( x − 2 ) ( x − 3 ) Bu durumda eşitsizlik şu hale gelir: ( x − 2 ) ( x − 3 ) < 0 Çarpımın sıfır olduğu kritik noktalar köklerdir: x = 2, x = 3 Parantezlerin işaretini aralıklarda inceleyelim: - İki ile üç arasındaki bir değer için birinci parantez pozitif, ikinci parantez negatiftir; çarpım negatiftir. - Köklerin dışında ise iki parantezin işareti aynı olur; çarpım pozitif olur. Dolayısıyla eşitsizliği sağlayan çözüm aralığı (kökler dahil değil, çünkü sıkı eşitsizlik var): ( 2, 3 ) Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru verilen eşitsizliği sağlayan gerçek sayıları istiyor:

x25x+6<0

İfadeyi çarpanlara ayıralım:

x25x+6=(x2)(x3)

Bu durumda eşitsizlik şu hale gelir:

(x2)(x3)<0

Çarpımın sıfır olduğu kritik noktalar köklerdir:

x=2,x=3

Parantezlerin işaretini aralıklarda inceleyelim:

- İki ile üç arasındaki bir değer için birinci parantez pozitif, ikinci parantez negatiftir; çarpım negatiftir.

- Köklerin dışında ise iki parantezin işareti aynı olur; çarpım pozitif olur.

Dolayısıyla eşitsizliği sağlayan çözüm aralığı (kökler dahil değil, çünkü sıkı eşitsizlik var):

(2,3)

Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesi hangisidir?

x2-5x+6<0

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İncelenen eşitsizlik: x 2 - 5 x + 6 < 0 Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 - 5 x + 6 = ( x - 2 ) ( x - 3 ) Eşitsizlik şu hale gelir: ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 Çarpımın negatif olması için iki çarpanın zıt işaretli olması gerekir. Kritik noktalar: x = 2, x = 3 Aralık testine göre: • x < 2   ⇒   ( x - 2 ) < 0,   ( x - 3 ) < 0   ⇒   ( x - 2 ) ( x - 3 ) > 0 • 2 < x < 3   ⇒   ( x - 2 ) > 0,   ( x - 3 ) < 0   ⇒   ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 • x > 3   ⇒   ( x - 2 ) > 0,   ( x - 3 ) > 0   ⇒   ( x - 2 ) ( x - 3 ) > 0 İstenen: ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 Bu durum yalnızca aşağıdaki aralıkta sağlanır: ( 2, 3 ) Dolayısıyla doğru cevap B746 şıkkıdır.

  1. Çözüm: İncelenen eşitsizlik: x 2 - 5 x + 6 < 0 Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım: x 2 - 5 x + 6 = ( x - 2 ) ( x - 3 ) Eşitsizlik şu hale gelir: ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 Çarpımın negatif olması için iki çarpanın zıt işaretli olması gerekir. Kritik noktalar: x = 2, x = 3 Aralık testine göre: • x < 2   ⇒   ( x - 2 ) < 0,   ( x - 3 ) < 0   ⇒   ( x - 2 ) ( x - 3 ) > 0 • 2 < x < 3   ⇒   ( x - 2 ) > 0,   ( x - 3 ) < 0   ⇒   ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 • x > 3   ⇒   ( x - 2 ) > 0,   ( x - 3 ) > 0   ⇒   ( x - 2 ) ( x - 3 ) > 0 İstenen: ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 Bu durum yalnızca aşağıdaki aralıkta sağlanır: ( 2, 3 ) Dolayısıyla doğru cevap B746 şıkkıdır.

İncelenen eşitsizlik:

x2-5x+6<0

Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım:

x2-5x+6=(x-2)(x-3)

Eşitsizlik şu hale gelir:

(x-2)(x-3)<0

Çarpımın negatif olması için iki çarpanın zıt işaretli olması gerekir. Kritik noktalar:

x=2,x=3

Aralık testine göre:

x<2  (x-2)<0, (x-3)<0  (x-2)(x-3)>0

2<x<3  (x-2)>0, (x-3)<0  (x-2)(x-3)<0

x>3  (x-2)>0, (x-3)>0  (x-2)(x-3)>0

İstenen:

(x-2)(x-3)<0

Bu durum yalnızca aşağıdaki aralıkta sağlanır:

(2,3)

Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesi hangisidir?

x2-4x+32|x-2|

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce verilen eşitsizliği yazalım: x 2 - 4 x + 3 ≥ 2 | x - 2 | Sol tarafı, kare tamamlama ile düzenleyelim: x 2 - 4 x + 3 = ( x - 2 ) 2 - 1 Bunu eşitsizliğe yerleştirelim: ( x - 2 ) 2 - 1 ≥ 2 | x - 2 | Değişken dönüşümü yapalım: t = x - 2 Eşitsizlik şu hale gelir: t 2 - 1 ≥ 2 | t | Şimdi mutlak değeri tek değişkenle ifade edelim: u = | t |, u ≥ 0 Bu durumda eşitsizlik: u 2 - 1 ≥ 2 u Tüm terimleri bir tarafa toplayalım: u 2 - 2 u - 1 ≥ 0 Kare tamamlayalım: ( u - 1 ) 2 - 2 ≥ 0 Buradan: ( u - 1 ) 2 ≥ 2 Karekök alarak iki durum elde ederiz: u - 1 ≥ 2 ∨ u - 1 ≤ - 2 Ancak u mutlak değer olduğu için negatif olamaz. Bu nedenle ikinci durum mümkün değildir ve: u ≥ 1 + 2 Tekrar u = |t| yazarsak: | t | ≥ 1 + 2 ve t = x − 2 olduğundan: | x - 2 | ≥ 1 + 2 Mutlak değer eşitsizliğini iki parçaya ayıralım: x - 2 ≥ 1 + 2 ∨ x - 2 ≤ - ( 1 + 2 ) Her birini çözelim: x ≥ 3 + 2 ∨ x ≤ 1 - 2 Çözüm kümesini aralık biçiminde yazalım: ( - ∞, 1 - 2 ] ∪ [ 3 + 2, ∞ ) Bu ifade C şıkkı ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap C ’dir.

  1. Çözüm: Önce verilen eşitsizliği yazalım: x 2 - 4 x + 3 ≥ 2 | x - 2 | Sol tarafı, kare tamamlama ile düzenleyelim: x 2 - 4 x + 3 = ( x - 2 ) 2 - 1 Bunu eşitsizliğe yerleştirelim: ( x - 2 ) 2 - 1 ≥ 2 | x - 2 | Değişken dönüşümü yapalım: t = x - 2 Eşitsizlik şu hale gelir: t 2 - 1 ≥ 2 | t | Şimdi mutlak değeri tek değişkenle ifade edelim: u = | t |, u ≥ 0 Bu durumda eşitsizlik: u 2 - 1 ≥ 2 u Tüm terimleri bir tarafa toplayalım: u 2 - 2 u - 1 ≥ 0 Kare tamamlayalım: ( u - 1 ) 2 - 2 ≥ 0 Buradan: ( u - 1 ) 2 ≥ 2 Karekök alarak iki durum elde ederiz: u - 1 ≥ 2 ∨ u - 1 ≤ - 2 Ancak u mutlak değer olduğu için negatif olamaz. Bu nedenle ikinci durum mümkün değildir ve: u ≥ 1 + 2 Tekrar u = |t| yazarsak: | t | ≥ 1 + 2 ve t = x − 2 olduğundan: | x - 2 | ≥ 1 + 2 Mutlak değer eşitsizliğini iki parçaya ayıralım: x - 2 ≥ 1 + 2 ∨ x - 2 ≤ - ( 1 + 2 ) Her birini çözelim: x ≥ 3 + 2 ∨ x ≤ 1 - 2 Çözüm kümesini aralık biçiminde yazalım: ( - ∞, 1 - 2 ] ∪ [ 3 + 2, ∞ ) Bu ifade C şıkkı ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap C ’dir.

Önce verilen eşitsizliği yazalım:

x2-4x+32|x-2|

Sol tarafı, kare tamamlama ile düzenleyelim:

x2-4x+3=(x-2)2-1

Bunu eşitsizliğe yerleştirelim:

(x-2)2-12|x-2|

Değişken dönüşümü yapalım:

t=x-2

Eşitsizlik şu hale gelir:

t2-12|t|

Şimdi mutlak değeri tek değişkenle ifade edelim:

u=|t|,u0

Bu durumda eşitsizlik:

u2-12u

Tüm terimleri bir tarafa toplayalım:

u2-2u-10

Kare tamamlayalım:

(u-1)2-20

Buradan:

(u-1)22

Karekök alarak iki durum elde ederiz:

u-12u-1-2

Ancak u mutlak değer olduğu için negatif olamaz. Bu nedenle ikinci durum mümkün değildir ve:

u1+2

Tekrar u = |t| yazarsak:

|t|1+2

ve t = x − 2 olduğundan:

|x-2|1+2

Mutlak değer eşitsizliğini iki parçaya ayıralım:

x-21+2x-2-(1+2)

Her birini çözelim:

x3+2x1-2

Çözüm kümesini aralık biçiminde yazalım:

(-,1-2][3+2,)

Bu ifade C şıkkı ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap C’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan x değerleri aralığı hangisidir?
x2x+30

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen eşitsizlik: x − 2 ⁢ x + 3 ≤ 0 Çarpımın işaret değiştirebileceği kritik noktaları bulmak için her bir çarpanı sıfıra eşitleriz: x − 2 = 0 x = 2 x + 3 = 0 x = − 3 Kritik noktalara göre sayı doğrusu aralıkları: ( − ∞, − 3 ),   ( − 3, 2 ),   ( 2, ∞ ) Her aralıkta çarpanların işaretini inceleyelim: 1) İlk aralıkta her iki çarpan da negatiftir, çarpım pozitiftir. x − 2 < 0,   x + 3 < 0 ⇒ x − 2 ⁢ x + 3 > 0 2) Orta aralıkta bir çarpan negatif, diğeri pozitiftir; çarpım negatiftir. x − 2 < 0,   x + 3 > 0 ⇒ x − 2 ⁢ x + 3 < 0 3) Son aralıkta her iki çarpan da pozitiftir, çarpım pozitiftir. x − 2 > 0,   x + 3 > 0 ⇒ x − 2 ⁢ x + 3 > 0 Bizden istenen çarpımın sıfırdan küçük veya sıfıra eşit olmasıdır; bu durum orta aralıkta sağlanır ve kökler de dahil edilir. − 3 ≤ x ≤ 2 Sonuç: Doğru cevap D992 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen eşitsizlik: x − 2 ⁢ x + 3 ≤ 0 Çarpımın işaret değiştirebileceği kritik noktaları bulmak için her bir çarpanı sıfıra eşitleriz: x − 2 = 0 x = 2 x + 3 = 0 x = − 3 Kritik noktalara göre sayı doğrusu aralıkları: ( − ∞, − 3 ),   ( − 3, 2 ),   ( 2, ∞ ) Her aralıkta çarpanların işaretini inceleyelim: 1) İlk aralıkta her iki çarpan da negatiftir, çarpım pozitiftir. x − 2 < 0,   x + 3 < 0 ⇒ x − 2 ⁢ x + 3 > 0 2) Orta aralıkta bir çarpan negatif, diğeri pozitiftir; çarpım negatiftir. x − 2 < 0,   x + 3 > 0 ⇒ x − 2 ⁢ x + 3 < 0 3) Son aralıkta her iki çarpan da pozitiftir, çarpım pozitiftir. x − 2 > 0,   x + 3 > 0 ⇒ x − 2 ⁢ x + 3 > 0 Bizden istenen çarpımın sıfırdan küçük veya sıfıra eşit olmasıdır; bu durum orta aralıkta sağlanır ve kökler de dahil edilir. − 3 ≤ x ≤ 2 Sonuç: Doğru cevap D992 şıkkıdır.

Verilen eşitsizlik:

x2x+30

Çarpımın işaret değiştirebileceği kritik noktaları bulmak için her bir çarpanı sıfıra eşitleriz:

x2=0x=2x+3=0x=3

Kritik noktalara göre sayı doğrusu aralıkları:

(,3),(3,2),(2,)

Her aralıkta çarpanların işaretini inceleyelim:

1) İlk aralıkta her iki çarpan da negatiftir, çarpım pozitiftir.

x2<0,x+3<0x2x+3>0

2) Orta aralıkta bir çarpan negatif, diğeri pozitiftir; çarpım negatiftir.

x2<0,x+3>0x2x+3<0

3) Son aralıkta her iki çarpan da pozitiftir, çarpım pozitiftir.

x2>0,x+3>0x2x+3>0

Bizden istenen çarpımın sıfırdan küçük veya sıfıra eşit olmasıdır; bu durum orta aralıkta sağlanır ve kökler de dahil edilir.

3x2

Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitsizliğin tüm gerçek x değerleri için doğru olması için a hangi aralıkta olmalıdır?

(a-1)x2+2x+1>0

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İfade bir ikinci dereceden fonksiyondur: f ( x ) = ( a - 1 ) x 2 + 2 x + 1 İstenen koşul: f ( x ) > 0 tüm gerçek değerler için sağlanmalıdır. Önce katsayının sıfır olduğu duruma bakalım: a = 1 Bu durumda ifade lineer olur: 2 x + 1 > 0 Bu eşitsizlik tüm gerçek değerler için doğru olamaz. Dolayısıyla a ≠ 1 İkinci dereceden bir ifadenin tüm gerçek değerler için her zaman pozitif olması için parabolün kolları yukarı bakmalı ve gerçek kökü olmamalıdır. Yani: 1) Baş katsayı pozitif olmalı: a - 1 > 0 Buradan: a > 1 2) Diskriminant negatif olmalı: Δ < 0 Burada Δ = b 2 - 4 a c olup, bu soruda A = a - 1, B = 2, C = 1 Dolayısıyla: Δ = 2 2 - 4 ( a - 1 ) ( 1 ) Sadeleştirelim: Δ = 4 - 4 ( a - 1 ) Δ = 4 - 4 a + 4 Δ = 8 - 4 a = 4 ( 2 - a ) Şart: 4 ( 2 - a ) < 0 Buradan: 2 - a < 0 a > 2 Sonuç olarak hem a > 1 hem de a > 2 sağlanmalı; ortak koşul: a > 2 Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır. a > 2

  1. Çözüm: İfade bir ikinci dereceden fonksiyondur: f ( x ) = ( a - 1 ) x 2 + 2 x + 1 İstenen koşul: f ( x ) > 0 tüm gerçek değerler için sağlanmalıdır. Önce katsayının sıfır olduğu duruma bakalım: a = 1 Bu durumda ifade lineer olur: 2 x + 1 > 0 Bu eşitsizlik tüm gerçek değerler için doğru olamaz. Dolayısıyla a ≠ 1 İkinci dereceden bir ifadenin tüm gerçek değerler için her zaman pozitif olması için parabolün kolları yukarı bakmalı ve gerçek kökü olmamalıdır. Yani: 1) Baş katsayı pozitif olmalı: a - 1 > 0 Buradan: a > 1 2) Diskriminant negatif olmalı: Δ < 0 Burada Δ = b 2 - 4 a c olup, bu soruda A = a - 1, B = 2, C = 1 Dolayısıyla: Δ = 2 2 - 4 ( a - 1 ) ( 1 ) Sadeleştirelim: Δ = 4 - 4 ( a - 1 ) Δ = 4 - 4 a + 4 Δ = 8 - 4 a = 4 ( 2 - a ) Şart: 4 ( 2 - a ) < 0 Buradan: 2 - a < 0 a > 2 Sonuç olarak hem a > 1 hem de a > 2 sağlanmalı; ortak koşul: a > 2 Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır. a > 2

İfade bir ikinci dereceden fonksiyondur:

f(x)=(a-1)x2+2x+1

İstenen koşul:

f(x)>0

tüm gerçek değerler için sağlanmalıdır.

Önce katsayının sıfır olduğu duruma bakalım:

a=1

Bu durumda ifade lineer olur:

2x+1>0

Bu eşitsizlik tüm gerçek değerler için doğru olamaz. Dolayısıyla

a1

İkinci dereceden bir ifadenin tüm gerçek değerler için her zaman pozitif olması için parabolün kolları yukarı bakmalı ve gerçek kökü olmamalıdır. Yani:

1) Baş katsayı pozitif olmalı:

a-1>0

Buradan:

a>1

2) Diskriminant negatif olmalı:

Δ<0

Burada

Δ=b2-4ac

olup, bu soruda

A=a-1,B=2,C=1

Dolayısıyla:

Δ=22-4(a-1)(1)

Sadeleştirelim:

Δ=4-4(a-1)Δ=4-4a+4Δ=8-4a=4(2-a)

Şart:

4(2-a)<0

Buradan:

2-a<0a>2

Sonuç olarak hem

a>1

hem de

a>2

sağlanmalı; ortak koşul:

a>2

Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

a>2

2. dereceden eşitsizlikler hakkında sık sorulanlar

2. dereceden eşitsizlik nasıl çözülür?

İfade sıfıra eşitlenip kökleri bulunur, köklere göre aralıklar oluşturulur ve işaret tablosuyla istenen pozitif ya da negatif aralık seçilir.

Diskriminant ne işe yarar?

Diskriminant kök sayısını ve köklerin gerçek olup olmadığını gösterir. Bu bilgi işaret incelemesinde kritik rol oynar.

Çift katlı kökte işaret değişir mi?

Çift katlı kökte ifade genellikle işaret değiştirmez; bu nedenle kök çevresindeki aralıklar dikkatle incelenmelidir.