10. Sınıf Matematik

10. Sınıf Matematik Olasılık Testleri

Olasılık konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Olasılığı örnek uzay ve durum sayısıyla öğren

Olasılık, bir olayın gerçekleşme ihtimalini matematiksel olarak ifade eder. Sonuçların ve istenen durumların doğru sayılması temel beceridir.

Bu çalışma; örnek uzayı, olayları, eş olasılıklı durumları, tümleyen olasılığı ve basit olasılık hesaplarını günlük örneklerle pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Örnek uzay ve olay kavramlarını ayırt eder.
  • Basit olasılıkları uygun oranla hesaplar.
  • Tümleyen olasılığı kullanır.
  • Sonuçların eş olasılıklı olup olmadığını değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Olasılıkta pay istenen durumları, payda ise tüm mümkün durumları gösterir. Sayımların aynı koşullar içinde yapılması gerekir.

Verimli çalışma yolu

Önce tüm sonuçları listele, sonra istenen olayları belirle ve oranı sadeleştir.

4. Test

10. Sınıf Matematik Olasılık Testleri

Olasılık konusu 4. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 4 beyaz ve 3 siyah top vardır.

Geri koymadan art arda 2 top çekiliyor.

Çekilen toplardan tam olarak 1 tanesinin beyaz olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Kutudaki top sayıları: Beyaz top sayısı 4 Siyah top sayısı 3 Toplam top sayısı 7 Geri koymadan art arda iki top çekiliyor. Tam olarak bir tanesinin beyaz olması için iki durum vardır: Durum bir: önce beyaz, sonra siyah 4 7 3 6 4 7 × 3 6 = 12 42 Durum iki: önce siyah, sonra beyaz 3 7 4 6 3 7 × 4 6 = 12 42 Bu iki durum birbirinden ayrık olduğundan olasılıklar toplanır: 12 42 + 12 42 = 24 42 = 4 7 Sonuç: 4 7 Doğru seçenek: D419. (Yani şıkkıD446 doğru.)

  1. Çözüm: Kutudaki top sayıları: Beyaz top sayısı 4 Siyah top sayısı 3 Toplam top sayısı 7 Geri koymadan art arda iki top çekiliyor. Tam olarak bir tanesinin beyaz olması için iki durum vardır: Durum bir: önce beyaz, sonra siyah 4 7 3 6 4 7 × 3 6 = 12 42 Durum iki: önce siyah, sonra beyaz 3 7 4 6 3 7 × 4 6 = 12 42 Bu iki durum birbirinden ayrık olduğundan olasılıklar toplanır: 12 42 + 12 42 = 24 42 = 4 7 Sonuç: 4 7 Doğru seçenek: D419. (Yani şıkkıD446 doğru.)

Kutudaki top sayıları:

Beyaz top sayısı

4

Siyah top sayısı

3

Toplam top sayısı

7

Geri koymadan art arda iki top çekiliyor. Tam olarak bir tanesinin beyaz olması için iki durum vardır:

Durum bir: önce beyaz, sonra siyah

473647×36=1242

Durum iki: önce siyah, sonra beyaz

374637×46=1242

Bu iki durum birbirinden ayrık olduğundan olasılıklar toplanır:

1242+1242=2442=47

Sonuç:

47

Doğru seçenek: D1955. (Yani şıkkıD1983 doğru.)

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 3 kırmızı ve 2 mavi top vardır. Torbadan geri koymadan ardışık olarak iki top çekiliyor. Çekilen iki topun aynı renk olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Kontrol: İstenen olasılık, iki topun da aynı renk gelmesi olduğundan “iki kırmızı” ya da “iki mavi” gelme olasılıkları toplanır. 2) Toplam top sayısı: 3 + 2 = 5 3) Aynı renk olma olasılığı: P ( aynı renk ) = P ( iki kırmızı ) + P ( iki mavi ) 4) Geri koymadan iki kırmızı gelme olasılığı: P ( iki kırmızı ) = 3 5 · 2 4 = 6 20 = 3 10 5) Geri koymadan iki mavi gelme olasılığı: P ( iki mavi ) = 2 5 · 1 4 = 2 20 = 1 10 6) Toplayalım: P ( aynı renk ) = 3 10 + 1 10 = 4 10 = 2 5 7) Sonuç: Bulunan olasılık şıkkıA505 ile aynıdır; yani doğru cevap A531’dir.

  1. Çözüm: 1) Kontrol: İstenen olasılık, iki topun da aynı renk gelmesi olduğundan “iki kırmızı” ya da “iki mavi” gelme olasılıkları toplanır. 2) Toplam top sayısı: 3 + 2 = 5 3) Aynı renk olma olasılığı: P ( aynı renk ) = P ( iki kırmızı ) + P ( iki mavi ) 4) Geri koymadan iki kırmızı gelme olasılığı: P ( iki kırmızı ) = 3 5 · 2 4 = 6 20 = 3 10 5) Geri koymadan iki mavi gelme olasılığı: P ( iki mavi ) = 2 5 · 1 4 = 2 20 = 1 10 6) Toplayalım: P ( aynı renk ) = 3 10 + 1 10 = 4 10 = 2 5 7) Sonuç: Bulunan olasılık şıkkıA505 ile aynıdır; yani doğru cevap A531’dir.

1) Kontrol: İstenen olasılık, iki topun da aynı renk gelmesi olduğundan “iki kırmızı” ya da “iki mavi” gelme olasılıkları toplanır.

2) Toplam top sayısı:

3+2=5

3) Aynı renk olma olasılığı:

P(aynı renk)=P(iki kırmızı)+P(iki mavi)

4) Geri koymadan iki kırmızı gelme olasılığı:

P(iki kırmızı)=35·24=620=310

5) Geri koymadan iki mavi gelme olasılığı:

P(iki mavi)=25·14=220=110

6) Toplayalım:

P(aynı renk)=310+110=410=25

7) Sonuç: Bulunan olasılık şıkkıA2076 ile aynıdır; yani doğru cevap A2109’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Rastgele bir madeni para seçiliyor. Seçilen paranın A, B, C olma olasılıkları sırasıyla 12, 13, 16 dir.

Seçilen para ile her atışta yazı gelme olasılıkları sırasıyla 12, 23, 34 tür.

Para iki kez atılıyor ve iki atışın da yazı geldiği gözleniyor. Buna göre seçilen paranın C olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İki atışın da yazı gelmesi olayı için Bayes kuralını kullanacağız. Ön olasılıklar: P ( A ) = 1 2 P ( B ) = 1 3 P ( C ) = 1 6 Her atışta yazı gelme olasılıkları: P ( Y | A ) = 1 2 P ( Y | B ) = 2 3 P ( Y | C ) = 3 4 İki atışın da yazı gelmesi (YY) olayı için koşullu olasılıklar: P ( Y Y | A ) = 1 2 2 = 1 4 P ( Y Y | B ) = 2 3 2 = 4 9 P ( Y Y | C ) = 3 4 2 = 9 16 Bayes kuralı: P ( C | Y Y ) = P ( C ) P ( Y Y | C ) P ( A ) P ( Y Y | A ) + P ( B ) P ( Y Y | B ) + P ( C ) P ( Y Y | C ) Pay ve paydada her bir çarpımı hesaplayalım: P ( A ) P ( Y Y | A ) = 1 2 ⋅ 1 4 = 1 8 P ( B ) P ( Y Y | B ) = 1 3 ⋅ 4 9 = 4 27 P ( C ) P ( Y Y | C ) = 1 6 ⋅ 9 16 = 9 96 = 3 32 Payda toplamı: 1 8 + 4 27 + 3 32 Ortak payda olarak l c m ( 8, 27, 32 ) = 864 Yazalım: 1 8 = 108 864 4 27 = 128 864 3 32 = 81 864 1 8 + 4 27 + 3 32 = 108 + 128 + 81 864 = 317 864 Sonuç: P ( C | Y Y ) = 81 864 317 864 = 81 317 Doğru seçenek: B908 Yani verilen şıklarda C doğrudur.

  1. Çözüm: İki atışın da yazı gelmesi olayı için Bayes kuralını kullanacağız. Ön olasılıklar: P ( A ) = 1 2 P ( B ) = 1 3 P ( C ) = 1 6 Her atışta yazı gelme olasılıkları: P ( Y | A ) = 1 2 P ( Y | B ) = 2 3 P ( Y | C ) = 3 4 İki atışın da yazı gelmesi (YY) olayı için koşullu olasılıklar: P ( Y Y | A ) = 1 2 2 = 1 4 P ( Y Y | B ) = 2 3 2 = 4 9 P ( Y Y | C ) = 3 4 2 = 9 16 Bayes kuralı: P ( C | Y Y ) = P ( C ) P ( Y Y | C ) P ( A ) P ( Y Y | A ) + P ( B ) P ( Y Y | B ) + P ( C ) P ( Y Y | C ) Pay ve paydada her bir çarpımı hesaplayalım: P ( A ) P ( Y Y | A ) = 1 2 ⋅ 1 4 = 1 8 P ( B ) P ( Y Y | B ) = 1 3 ⋅ 4 9 = 4 27 P ( C ) P ( Y Y | C ) = 1 6 ⋅ 9 16 = 9 96 = 3 32 Payda toplamı: 1 8 + 4 27 + 3 32 Ortak payda olarak l c m ( 8, 27, 32 ) = 864 Yazalım: 1 8 = 108 864 4 27 = 128 864 3 32 = 81 864 1 8 + 4 27 + 3 32 = 108 + 128 + 81 864 = 317 864 Sonuç: P ( C | Y Y ) = 81 864 317 864 = 81 317 Doğru seçenek: B908 Yani verilen şıklarda C doğrudur.

İki atışın da yazı gelmesi olayı için Bayes kuralını kullanacağız.

Ön olasılıklar:

P(A)=12P(B)=13P(C)=16

Her atışta yazı gelme olasılıkları:

P(Y|A)=12P(Y|B)=23P(Y|C)=34

İki atışın da yazı gelmesi (YY) olayı için koşullu olasılıklar:

P(YY|A)=122=14P(YY|B)=232=49P(YY|C)=342=916

Bayes kuralı:

P(C|YY)=P(C)P(YY|C)P(A)P(YY|A)+P(B)P(YY|B)+P(C)P(YY|C)

Pay ve paydada her bir çarpımı hesaplayalım:

P(A)P(YY|A)=1214=18P(B)P(YY|B)=1349=427P(C)P(YY|C)=16916=996=332

Payda toplamı:

18+427+332

Ortak payda olarak

lcm(8,27,32)=864

Yazalım:

18=108864427=128864332=8186418+427+332=108+128+81864=317864

Sonuç:

P(C|YY)=81864317864=81317

Doğru seçenek:

C

Yani verilen şıklarda C doğrudur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 4 beyaz ve 3 siyah top vardır.

Torbadan art arda geri koymadan 2 top çekiliyor.

Çekilen topların aynı renkte olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Doğru şık kontrolü: Aynı renkte gelme olasılığı hesaplanınca sonuç aşağıdaki gibi şıkkıC82 çıkıyor. Toplam top sayısı: 4 + 3 = 7 Aynı renkte gelmesi demek: ya iki beyaz ya da iki siyah gelmesidir. İki beyaz gelme olasılığı: P ( W W ) = 4 7 × 3 6 = 12 42 = 2 7 İki siyah gelme olasılığı: P ( B B ) = 3 7 × 2 6 = 6 42 = 1 7 Toplam (aynı renkte) olasılık: P ( aynı renk ) = P ( W W ) + P ( B B ) = 2 7 + 1 7 = 3 7 Sonuç: 3 7 Bu değer şıkkıC444dır.

  1. Çözüm: Doğru şık kontrolü: Aynı renkte gelme olasılığı hesaplanınca sonuç aşağıdaki gibi şıkkıC82 çıkıyor. Toplam top sayısı: 4 + 3 = 7 Aynı renkte gelmesi demek: ya iki beyaz ya da iki siyah gelmesidir. İki beyaz gelme olasılığı: P ( W W ) = 4 7 × 3 6 = 12 42 = 2 7 İki siyah gelme olasılığı: P ( B B ) = 3 7 × 2 6 = 6 42 = 1 7 Toplam (aynı renkte) olasılık: P ( aynı renk ) = P ( W W ) + P ( B B ) = 2 7 + 1 7 = 3 7 Sonuç: 3 7 Bu değer şıkkıC444dır.

Doğru şık kontrolü: Aynı renkte gelme olasılığı hesaplanınca sonuç aşağıdaki gibi şıkkıC138 çıkıyor.

Toplam top sayısı:

4+3=7

Aynı renkte gelmesi demek: ya iki beyaz ya da iki siyah gelmesidir.

İki beyaz gelme olasılığı:

P(WW)=47×36=1242=27

İki siyah gelme olasılığı:

P(BB)=37×26=642=17

Toplam (aynı renkte) olasılık:

P(aynı renk)=P(WW)+P(BB)=27+17=37

Sonuç:

37

Bu değer şıkkıC1809dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 4 kırmızı, 3 mavi ve 3 yeşil top vardır. Geri koymadan rastgele 4 top çekiliyor. Çekilen 4 topun renklerinin yalnızca 2 farklı renkten oluşma olasılığı kaçtır

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

1) Toplam durum sayısı: Kutuda toplam top sayısı 4 + 3 + 3 = 10 Geri koymadan 4 top çekmenin toplam yolu C ( 10, 4 ) = 210 2) İstenen olay: Çekilen 4 topun renkleri yalnızca 2 farklı renkten oluşsun. Bu, şu üç renk çifti üzerinden sayılır: ( K, M ), ( K, Y ), ( M, Y ) 3) (Kırmızı, Mavi): Kırmızı 4 adet, Mavi 3 adet. Sadece bu iki renkten 4 top seçilip her iki renkten de en az 1 tane gelmeli. dağılımlar: 3 K + 1 M, 2 K + 2 M, 1 K + 3 M C ( 4, 3 ) × C ( 3, 1 ) + C ( 4, 2 ) × C ( 3, 2 ) + C ( 4, 1 ) × C ( 3, 3 ) = 12 + 18 + 4 = 34 4) (Kırmızı, Yeşil): Kırmızı 4 adet, Yeşil 3 adet. Aynı mantıkla 34 5) (Mavi, Yeşil): Mavi 3 adet, Yeşil 3 adet. 4 top seçilip her ikisinden de en az 1 tane gelmeli. dağılımlar: 1 M + 3 Y, 2 M + 2 Y, 3 M + 1 Y C ( 3, 1 ) × C ( 3, 3 ) + C ( 3, 2 ) × C ( 3, 2 ) + C ( 3, 3 ) × C ( 3, 1 ) = 3 + 9 + 3 = 15 6) Uygun durum sayısı (tam 2 renk): 34 + 34 + 15 = 83 7) Olasılık: 83 210 8) Şık kontrolü: Bulunan olasılık 83 210 olduğundan doğru cevap D1005 şıkkıdır.

  1. Çözüm: 1) Toplam durum sayısı: Kutuda toplam top sayısı 4 + 3 + 3 = 10 Geri koymadan 4 top çekmenin toplam yolu C ( 10, 4 ) = 210 2) İstenen olay: Çekilen 4 topun renkleri yalnızca 2 farklı renkten oluşsun. Bu, şu üç renk çifti üzerinden sayılır: ( K, M ), ( K, Y ), ( M, Y ) 3) (Kırmızı, Mavi): Kırmızı 4 adet, Mavi 3 adet. Sadece bu iki renkten 4 top seçilip her iki renkten de en az 1 tane gelmeli. dağılımlar: 3 K + 1 M, 2 K + 2 M, 1 K + 3 M C ( 4, 3 ) × C ( 3, 1 ) + C ( 4, 2 ) × C ( 3, 2 ) + C ( 4, 1 ) × C ( 3, 3 ) = 12 + 18 + 4 = 34 4) (Kırmızı, Yeşil): Kırmızı 4 adet, Yeşil 3 adet. Aynı mantıkla 34 5) (Mavi, Yeşil): Mavi 3 adet, Yeşil 3 adet. 4 top seçilip her ikisinden de en az 1 tane gelmeli. dağılımlar: 1 M + 3 Y, 2 M + 2 Y, 3 M + 1 Y C ( 3, 1 ) × C ( 3, 3 ) + C ( 3, 2 ) × C ( 3, 2 ) + C ( 3, 3 ) × C ( 3, 1 ) = 3 + 9 + 3 = 15 6) Uygun durum sayısı (tam 2 renk): 34 + 34 + 15 = 83 7) Olasılık: 83 210 8) Şık kontrolü: Bulunan olasılık 83 210 olduğundan doğru cevap D1005 şıkkıdır.

1) Toplam durum sayısı: Kutuda toplam top sayısı

4+3+3=10

Geri koymadan 4 top çekmenin toplam yolu

C(10,4)=210

2) İstenen olay: Çekilen 4 topun renkleri yalnızca 2 farklı renkten oluşsun. Bu, şu üç renk çifti üzerinden sayılır:

(K,M),(K,Y),(M,Y)

3) (Kırmızı, Mavi): Kırmızı 4 adet, Mavi 3 adet. Sadece bu iki renkten 4 top seçilip her iki renkten de en az 1 tane gelmeli.

dağılımlar:

3K+1M,2K+2M,1K+3MC(4,3)×C(3,1)+C(4,2)×C(3,2)+C(4,1)×C(3,3)=12+18+4=34

4) (Kırmızı, Yeşil): Kırmızı 4 adet, Yeşil 3 adet. Aynı mantıkla

34

5) (Mavi, Yeşil): Mavi 3 adet, Yeşil 3 adet. 4 top seçilip her ikisinden de en az 1 tane gelmeli.

dağılımlar:

1M+3Y,2M+2Y,3M+1YC(3,1)×C(3,3)+C(3,2)×C(3,2)+C(3,3)×C(3,1)=3+9+3=15

6) Uygun durum sayısı (tam 2 renk):

34+34+15=83

7) Olasılık:

83210

8) Şık kontrolü: Bulunan olasılık

83210

olduğundan doğru cevap D3363 şıkkıdır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 3 kırmızı ve 2 mavi bilye vardır. Rastgele ardışık olarak 2 bilye geri koymadan çekiliyor. Çekilen 2 bilyenin de kırmızı olma olasılığı kaçtır

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kutuda kırmızı bilye sayısı ve mavi bilye sayısı: K = 3 M = 2 Toplam bilye sayısı: T = K + M = 3 + 2 = 5 Geri koymadan ardışık iki çekişte, ilk bilyenin kırmızı gelme olasılığı: P ( R 1 ) = 3 5 İlk çekiş kırmızı geldikten sonra kutuda kalan kırmızı ve toplam bilye sayıları: K → 2 T → 4 Bu durumda ikinci bilyenin de kırmızı gelme olasılığı: P ( R 2 | R 1 ) = 2 4 İki bilyenin de kırmızı olma olasılığı (çarpma kuralı): P ( R 1 ∩ R 2 ) = P ( R 1 ) ⋅ P ( R 2 | R 1 ) Yerine yazalım: P = 3 5 ⋅ 2 4 = 6 20 = 3 10 Bulunan olasılık şıklardan hangisiyle aynıdır? Şık B: 3 10 Sonuç: Doğru cevap şık A’dir.

  1. Çözüm: Kutuda kırmızı bilye sayısı ve mavi bilye sayısı: K = 3 M = 2 Toplam bilye sayısı: T = K + M = 3 + 2 = 5 Geri koymadan ardışık iki çekişte, ilk bilyenin kırmızı gelme olasılığı: P ( R 1 ) = 3 5 İlk çekiş kırmızı geldikten sonra kutuda kalan kırmızı ve toplam bilye sayıları: K → 2 T → 4 Bu durumda ikinci bilyenin de kırmızı gelme olasılığı: P ( R 2 | R 1 ) = 2 4 İki bilyenin de kırmızı olma olasılığı (çarpma kuralı): P ( R 1 ∩ R 2 ) = P ( R 1 ) ⋅ P ( R 2 | R 1 ) Yerine yazalım: P = 3 5 ⋅ 2 4 = 6 20 = 3 10 Bulunan olasılık şıklardan hangisiyle aynıdır? Şık B: 3 10 Sonuç: Doğru cevap şık A’dir.

Kutuda kırmızı bilye sayısı ve mavi bilye sayısı:

K=3M=2

Toplam bilye sayısı:

T=K+M=3+2=5

Geri koymadan ardışık iki çekişte, ilk bilyenin kırmızı gelme olasılığı:

P(R1)=35

İlk çekiş kırmızı geldikten sonra kutuda kalan kırmızı ve toplam bilye sayıları:

K2T4

Bu durumda ikinci bilyenin de kırmızı gelme olasılığı:

P(R2|R1)=24

İki bilyenin de kırmızı olma olasılığı (çarpma kuralı):

P(R1R2)=P(R1)P(R2|R1)

Yerine yazalım:

P=3524=620=310

Bulunan olasılık şıklardan hangisiyle aynıdır?

Şık B:310

Sonuç: Doğru cevap şık A’dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 3 kırmızı ve 2 mavi bilye vardır. Kutudan art arda 2 bilye geri koymadan çekiliyor. İkisinin de kırmızı gelme olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Doğru seçenek: B Kutuda toplam bilye sayısı: 3 + 2 = 5 1. çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 3 5 1. çekilişte kırmızı geldikten sonra kutuda kalan bilyeler: 2   kırmızı,   2   mavi,   4   toplam 2. çekilişte kırmızı gelme olasılığı (geri koymadan): 2 4 Ardışık iki çekilişte ikisinin de kırmızı gelme olasılığı: 3 5 × 2 4 = 6 20 = 3 10 Sonuç: 3 10

  1. Çözüm: Doğru seçenek: B Kutuda toplam bilye sayısı: 3 + 2 = 5 1. çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 3 5 1. çekilişte kırmızı geldikten sonra kutuda kalan bilyeler: 2   kırmızı,   2   mavi,   4   toplam 2. çekilişte kırmızı gelme olasılığı (geri koymadan): 2 4 Ardışık iki çekilişte ikisinin de kırmızı gelme olasılığı: 3 5 × 2 4 = 6 20 = 3 10 Sonuç: 3 10

Doğru seçenek: A

Kutuda toplam bilye sayısı:

3+2=5

1. çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

35

1. çekilişte kırmızı geldikten sonra kutuda kalan bilyeler:

2 kırmızı, 2 mavi, 4 toplam

2. çekilişte kırmızı gelme olasılığı (geri koymadan):

24

Ardışık iki çekilişte ikisinin de kırmızı gelme olasılığı:

35×24=620=310

Sonuç:

310
8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 5 kırmızı, 3 mavi ve 2 yeşil top vardır. Torbadan geri koymadan ardışık iki top çekiliyor. İki topun da kırmızı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce toplam top sayısını bulalım: 5 + 3 + 2 = 10 Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 5 10 Geri koymadan çekildiği için, bir kırmızı geldikten sonra torbada kalan toplam top sayısı ve kırmızı sayısı: 10 − 1 = 9 5 − 1 = 4 İkinci çekilişte (ilk top kırmızı iken) kırmızı gelme olasılığı: 4 9 İki topun da kırmızı olma olasılığı (çarpma kuralı): 5 10 × 4 9 = 20 90 = 2 9 Bulunan sonuç şıklardan A ile aynıdır; doğru cevap C434.

  1. Çözüm: Önce toplam top sayısını bulalım: 5 + 3 + 2 = 10 Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 5 10 Geri koymadan çekildiği için, bir kırmızı geldikten sonra torbada kalan toplam top sayısı ve kırmızı sayısı: 10 − 1 = 9 5 − 1 = 4 İkinci çekilişte (ilk top kırmızı iken) kırmızı gelme olasılığı: 4 9 İki topun da kırmızı olma olasılığı (çarpma kuralı): 5 10 × 4 9 = 20 90 = 2 9 Bulunan sonuç şıklardan A ile aynıdır; doğru cevap C434.

Önce toplam top sayısını bulalım:

5+3+2=10

Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

510

Geri koymadan çekildiği için, bir kırmızı geldikten sonra torbada kalan toplam top sayısı ve kırmızı sayısı:

101=951=4

İkinci çekilişte (ilk top kırmızı iken) kırmızı gelme olasılığı:

49

İki topun da kırmızı olma olasılığı (çarpma kuralı):

510×49=2090=29

Bulunan sonuç şıklardan A ile aynıdır; doğru cevap A.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 3 kırmızı, 3 mavi ve 2 yeşil top vardır. Geri koymadan rastgele 4 top çekiliyor. Çekilen toplar içinde yeşil top sayısının 1 veya daha fazla olduğu biliniyorsa, kırmızı top sayısının 2 olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Soru, koşullu olasılık sorusudur. İstenen olasılığı şu şekilde kurarız: P ( R = 2 | G ≥ 1 ) = P ( R = 2 ∩ G ≥ 1 ) P ( G ≥ 1 ) Önce tüm seçim sayısını bulalım. Toplam top sayısı sekiz, çekilen top sayısı dört: Tüm durumlar = C ( 8, 4 ) = 70 Şimdi en az bir yeşil gelmesi olayını sayalım. “En az bir yeşil” = “toplam” eksi “hiç yeşil yok”. Yeşil yoksa sadece kırmızı ve mavi toplardan (toplam altı top) dört tane seçilir: Yeşil yok = C ( 6, 4 ) = 15 En az bir yeşil = C ( 8, 4 ) - C ( 6, 4 ) = 70 - 15 = 55 Şimdi kesişimi (iki kırmızı ve en az bir yeşil) sayalım. İki kırmızıyı üç kırmızıdan seçelim: İki kırmızı seçimi = C ( 3, 2 ) = 3 Geriye iki top kalır; bunlar mavi-yeşil grubundan (üç mavi, iki yeşil; toplam beş top) seçilecektir. Bu iki topun içinde en az bir yeşil olmalı: Kalan iki top (mavi-yeşil) = C ( 5, 2 ) - C ( 3, 2 ) = 10 - 3 = 7 Böylece kesişim durum sayısı: İstenen durumlar = C ( 3, 2 ) × ( C ( 5, 2 ) - C ( 3, 2 ) ) = 3 × 7 = 21 Koşullu olasılık: P ( R = 2 | G ≥ 1 ) = 21 55 Sonuç şıkkıD1041 ile aynıdır; yani doğru cevap D1067’dır.

  1. Çözüm: Soru, koşullu olasılık sorusudur. İstenen olasılığı şu şekilde kurarız: P ( R = 2 | G ≥ 1 ) = P ( R = 2 ∩ G ≥ 1 ) P ( G ≥ 1 ) Önce tüm seçim sayısını bulalım. Toplam top sayısı sekiz, çekilen top sayısı dört: Tüm durumlar = C ( 8, 4 ) = 70 Şimdi en az bir yeşil gelmesi olayını sayalım. “En az bir yeşil” = “toplam” eksi “hiç yeşil yok”. Yeşil yoksa sadece kırmızı ve mavi toplardan (toplam altı top) dört tane seçilir: Yeşil yok = C ( 6, 4 ) = 15 En az bir yeşil = C ( 8, 4 ) - C ( 6, 4 ) = 70 - 15 = 55 Şimdi kesişimi (iki kırmızı ve en az bir yeşil) sayalım. İki kırmızıyı üç kırmızıdan seçelim: İki kırmızı seçimi = C ( 3, 2 ) = 3 Geriye iki top kalır; bunlar mavi-yeşil grubundan (üç mavi, iki yeşil; toplam beş top) seçilecektir. Bu iki topun içinde en az bir yeşil olmalı: Kalan iki top (mavi-yeşil) = C ( 5, 2 ) - C ( 3, 2 ) = 10 - 3 = 7 Böylece kesişim durum sayısı: İstenen durumlar = C ( 3, 2 ) × ( C ( 5, 2 ) - C ( 3, 2 ) ) = 3 × 7 = 21 Koşullu olasılık: P ( R = 2 | G ≥ 1 ) = 21 55 Sonuç şıkkıD1041 ile aynıdır; yani doğru cevap D1067’dır.

Soru, koşullu olasılık sorusudur. İstenen olasılığı şu şekilde kurarız:

P(R=2|G1)=P(R=2G1)P(G1)

Önce tüm seçim sayısını bulalım. Toplam top sayısı sekiz, çekilen top sayısı dört:

Tüm durumlar=C(8,4)=70

Şimdi en az bir yeşil gelmesi olayını sayalım. “En az bir yeşil” = “toplam” eksi “hiç yeşil yok”. Yeşil yoksa sadece kırmızı ve mavi toplardan (toplam altı top) dört tane seçilir:

Yeşil yok=C(6,4)=15En az bir yeşil=C(8,4)-C(6,4)=70-15=55

Şimdi kesişimi (iki kırmızı ve en az bir yeşil) sayalım. İki kırmızıyı üç kırmızıdan seçelim:

İki kırmızı seçimi=C(3,2)=3

Geriye iki top kalır; bunlar mavi-yeşil grubundan (üç mavi, iki yeşil; toplam beş top) seçilecektir. Bu iki topun içinde en az bir yeşil olmalı:

Kalan iki top (mavi-yeşil)=C(5,2)-C(3,2)=10-3=7

Böylece kesişim durum sayısı:

İstenen durumlar=C(3,2)×(C(5,2)-C(3,2))=3×7=21

Koşullu olasılık:

P(R=2|G1)=2155

Sonuç şıkkıD3118 ile aynıdır; yani doğru cevap D3151’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 4 kırmızı ve 6 mavi bilye vardır.

Geri koymadan art arda iki bilye çekiliyor.

İkisinin de kırmızı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Önce torbadaki toplam bilye sayısını yazalım. Toplam = 4 + 6 = 10 Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 4 10 Geri koymadan bir kırmızı çekildikten sonra torbada kalan kırmızı sayısı ve toplam bilye sayısı: Kalan kırmızı = 3 Kalan toplam = 9 İkinci çekilişte (ilk kırmızı geldikten sonra) tekrar kırmızı gelme olasılığı: 3 9 İkisinin de kırmızı olma olasılığı (çarpım kuralı): 4 10 ⋅ 3 9 = 12 90 = 2 15 Bulduğumuz sonuç şıklardan B ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap A468 ’dir. Doğru olasılık = 2 15

  1. Çözüm: Önce torbadaki toplam bilye sayısını yazalım. Toplam = 4 + 6 = 10 Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 4 10 Geri koymadan bir kırmızı çekildikten sonra torbada kalan kırmızı sayısı ve toplam bilye sayısı: Kalan kırmızı = 3 Kalan toplam = 9 İkinci çekilişte (ilk kırmızı geldikten sonra) tekrar kırmızı gelme olasılığı: 3 9 İkisinin de kırmızı olma olasılığı (çarpım kuralı): 4 10 ⋅ 3 9 = 12 90 = 2 15 Bulduğumuz sonuç şıklardan B ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap A468 ’dir. Doğru olasılık = 2 15

Önce torbadaki toplam bilye sayısını yazalım.

Toplam=4+6=10

Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

410

Geri koymadan bir kırmızı çekildikten sonra torbada kalan kırmızı sayısı ve toplam bilye sayısı:

Kalan kırmızı=3Kalan toplam=9

İkinci çekilişte (ilk kırmızı geldikten sonra) tekrar kırmızı gelme olasılığı:

39

İkisinin de kırmızı olma olasılığı (çarpım kuralı):

41039=1290=215

Bulduğumuz sonuç şıklardan B ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap B’dir.

Doğru olasılık=215

Olasılık Sık Sorulan Sorular

Olasılık nedir?

Bir olayın gerçekleşme ihtimalini gösteren sayısal değerdir.

Olasılık değeri hangi aralıktadır?

0 ile 1 arasındadır; imkânsız olayın olasılığı 0, kesin olayın olasılığı 1’dir.

Tümleyen olay nedir?

Bir olayın gerçekleşmemesi durumudur ve olasılığı 1’den olayın olasılığı çıkarılarak bulunur.