10. Sınıf Matematik

10. Sınıf Matematik Olasılık Testleri

Olasılık konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Olasılığı örnek uzay ve durum sayısıyla öğren

Olasılık, bir olayın gerçekleşme ihtimalini matematiksel olarak ifade eder. Sonuçların ve istenen durumların doğru sayılması temel beceridir.

Bu çalışma; örnek uzayı, olayları, eş olasılıklı durumları, tümleyen olasılığı ve basit olasılık hesaplarını günlük örneklerle pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Örnek uzay ve olay kavramlarını ayırt eder.
  • Basit olasılıkları uygun oranla hesaplar.
  • Tümleyen olasılığı kullanır.
  • Sonuçların eş olasılıklı olup olmadığını değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Olasılıkta pay istenen durumları, payda ise tüm mümkün durumları gösterir. Sayımların aynı koşullar içinde yapılması gerekir.

Verimli çalışma yolu

Önce tüm sonuçları listele, sonra istenen olayları belirle ve oranı sadeleştir.

3. Test

10. Sınıf Matematik Olasılık Testleri

Olasılık konusu 3. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 5 mavi, 4 kırmızı ve 3 yeşil bilye vardır. Yerine koymadan rastgele 4 bilye seçiliyor.

Seçilen bilyelerde mavi bilye sayısının 2 veya daha fazla olduğu biliniyor. Bu koşul altında seçilen bilyelerin tam olarak 3 tanesinin mavi olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Koşullu olasılığı tanımlayalım: P ( B | A ) = P ( B ) P ( A ) Burada A: seçilenlerde mavi sayısı en az iki, B: seçilenlerde tam üç mavi olmasıdır. Ayrıca B olayı zaten A olayının içindedir. Önce tüm seçim sayısını bulalım (toplam bilye sayısı): 5 + 4 + 3 = 12 Toplam = 12 4 = 495 Şimdi B: tam üç mavi seçilmesi. Üç mavi, kalan bir bilye mavi olmayanlardan (kırmızı+yeşil) seçilir. B için uygun durum sayısı = 5 3 ⋅ 7 1 = 10 ⋅ 7 = 70 P ( B ) = 70 495 = 14 99 Şimdi A: mavi sayısı en az iki olduğuna göre olası mavi sayıları iki, üç veya dörttür. Mavi sayısı iki: 5 2 ⋅ 7 2 = 10 ⋅ 21 = 210 Mavi sayısı üç (bu zaten yukarıda hesaplandı): 70 Mavi sayısı dört: 5 4 ⋅ 7 0 = 5 ⋅ 1 = 5 Bunları toplayınca A için uygun durum sayısı: 210 + 70 + 5 = 285 P ( A ) = 285 495 = 19 33 Şimdi koşullu olasılık: P ( B | A ) = 70 495 285 495 = 70 285 = 14 57 Sonuç: 14 57 Bu değer şıklardan C ile aynıdır; doğru cevap C ’dir.

  1. Çözüm: Koşullu olasılığı tanımlayalım: P ( B | A ) = P ( B ) P ( A ) Burada A: seçilenlerde mavi sayısı en az iki, B: seçilenlerde tam üç mavi olmasıdır. Ayrıca B olayı zaten A olayının içindedir. Önce tüm seçim sayısını bulalım (toplam bilye sayısı): 5 + 4 + 3 = 12 Toplam = 12 4 = 495 Şimdi B: tam üç mavi seçilmesi. Üç mavi, kalan bir bilye mavi olmayanlardan (kırmızı+yeşil) seçilir. B için uygun durum sayısı = 5 3 ⋅ 7 1 = 10 ⋅ 7 = 70 P ( B ) = 70 495 = 14 99 Şimdi A: mavi sayısı en az iki olduğuna göre olası mavi sayıları iki, üç veya dörttür. Mavi sayısı iki: 5 2 ⋅ 7 2 = 10 ⋅ 21 = 210 Mavi sayısı üç (bu zaten yukarıda hesaplandı): 70 Mavi sayısı dört: 5 4 ⋅ 7 0 = 5 ⋅ 1 = 5 Bunları toplayınca A için uygun durum sayısı: 210 + 70 + 5 = 285 P ( A ) = 285 495 = 19 33 Şimdi koşullu olasılık: P ( B | A ) = 70 495 285 495 = 70 285 = 14 57 Sonuç: 14 57 Bu değer şıklardan C ile aynıdır; doğru cevap C ’dir.

Koşullu olasılığı tanımlayalım:

P(B|A)=P(B)P(A)

Burada A: seçilenlerde mavi sayısı en az iki, B: seçilenlerde tam üç mavi olmasıdır. Ayrıca B olayı zaten A olayının içindedir.

Önce tüm seçim sayısını bulalım (toplam bilye sayısı):

5+4+3=12
Toplam=124=495

Şimdi B: tam üç mavi seçilmesi. Üç mavi, kalan bir bilye mavi olmayanlardan (kırmızı+yeşil) seçilir.

B için uygun durum sayısı=5371=107=70
P(B)=70495=1499

Şimdi A: mavi sayısı en az iki olduğuna göre olası mavi sayıları iki, üç veya dörttür.

Mavi sayısı iki:

5272=1021=210

Mavi sayısı üç (bu zaten yukarıda hesaplandı):

70

Mavi sayısı dört:

5470=51=5

Bunları toplayınca A için uygun durum sayısı:

210+70+5=285
P(A)=285495=1933

Şimdi koşullu olasılık:

P(B|A)=70495285495=70285=1457

Sonuç:

1457

Bu değer şıklardan C ile aynıdır; doğru cevap C’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 3 kırmızı ve 2 mavi top vardır. Geri koymadan ardışık iki top çekiliyor. Çekilen toplardan en az birinin mavi olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

1) Şık C’nin doğru olup olmadığını kontrol edelim. Şık C = 7 10 2) “En az birinin mavi” olayı için tümleyeni kullanalım: “Hiç mavi gelmemesi” yani iki topun da kırmızı gelmesi. P(en az bir mavi) = 1 - P(iki kırmızı) 3) Kutuda toplam top sayısı: 3 + 2 = 5 4) Geri koymadan iki kırmızı çekme olasılığı: P(iki kırmızı) = 3 5 × 2 4 5) Çarpımı sadeleştirelim: P(iki kırmızı) = 6 20 = 3 10 6) Tümleyenle sonuca gidelim: P(en az bir mavi) = 1 - 3 10 = 7 10 7) Sonuç: Doğru cevap D465’dir. Doğru seçenek = D484

  1. Çözüm: 1) Şık C’nin doğru olup olmadığını kontrol edelim. Şık C = 7 10 2) “En az birinin mavi” olayı için tümleyeni kullanalım: “Hiç mavi gelmemesi” yani iki topun da kırmızı gelmesi. P(en az bir mavi) = 1 - P(iki kırmızı) 3) Kutuda toplam top sayısı: 3 + 2 = 5 4) Geri koymadan iki kırmızı çekme olasılığı: P(iki kırmızı) = 3 5 × 2 4 5) Çarpımı sadeleştirelim: P(iki kırmızı) = 6 20 = 3 10 6) Tümleyenle sonuca gidelim: P(en az bir mavi) = 1 - 3 10 = 7 10 7) Sonuç: Doğru cevap D465’dir. Doğru seçenek = D484

1) Şık C’nin doğru olup olmadığını kontrol edelim.

Şık C=710

2) “En az birinin mavi” olayı için tümleyeni kullanalım: “Hiç mavi gelmemesi” yani iki topun da kırmızı gelmesi.

P(en az bir mavi)=1-P(iki kırmızı)

3) Kutuda toplam top sayısı:

3+2=5

4) Geri koymadan iki kırmızı çekme olasılığı:

P(iki kırmızı)=35×24

5) Çarpımı sadeleştirelim:

P(iki kırmızı)=620=310

6) Tümleyenle sonuca gidelim:

P(en az bir mavi)=1-310=710

7) Sonuç: Doğru cevap D1768’dir.

Doğru seçenek=C
3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 3 kırmızı ve 2 mavi top vardır. Geri koymadan art arda iki top çekiliyor. Çekilen iki topun da kırmızı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Cevap kontrolü: İki topun da kırmızı gelme olasılığı A şıkkındaki değere eşittir. Kırmızı top sayısı: 3 Mavi top sayısı: 2 Toplam top sayısı: 3 + 2 = 5 2) Adım adım çözüm (geri koymadan): İlk çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 3 5 İlk top kırmızı geldikten sonra torbada kalan kırmızı ve toplam top sayıları: 2, 4 İkinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 2 4 İki olayın birlikte olma olasılığı (çarpma kuralı): 3 5 × 2 4 Sonuç: 6 20 = 3 10 3) Doğru seçenek A’dır.

  1. Çözüm: 1) Cevap kontrolü: İki topun da kırmızı gelme olasılığı A şıkkındaki değere eşittir. Kırmızı top sayısı: 3 Mavi top sayısı: 2 Toplam top sayısı: 3 + 2 = 5 2) Adım adım çözüm (geri koymadan): İlk çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 3 5 İlk top kırmızı geldikten sonra torbada kalan kırmızı ve toplam top sayıları: 2, 4 İkinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 2 4 İki olayın birlikte olma olasılığı (çarpma kuralı): 3 5 × 2 4 Sonuç: 6 20 = 3 10 3) Doğru seçenek A’dır.

1) Cevap kontrolü: İki topun da kırmızı gelme olasılığı A şıkkındaki değere eşittir.

Kırmızı top sayısı:

3

Mavi top sayısı:

2

Toplam top sayısı:

3+2=5

2) Adım adım çözüm (geri koymadan):

İlk çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

35

İlk top kırmızı geldikten sonra torbada kalan kırmızı ve toplam top sayıları:

2,4

İkinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

24

İki olayın birlikte olma olasılığı (çarpma kuralı):

35×24

Sonuç:

620=310

3) Doğru seçenek A’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 3 kırmızı ve 2 mavi bilye vardır. Geri koymadan 2 bilye çekiliyor. İkisinin de kırmızı gelme olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Doğru seçenek B ’dir. 3 10 Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 3 5 Bir kırmızı çekildikten sonra torbada kalan bilye sayıları: kalan kırmızı = 2 kalan toplam = 4 Bu durumda ikinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 2 4 Geri koymadan çekildiği için olasılıklar çarpılır: 3 5 × 2 4 = 6 20 = 3 10

  1. Çözüm: Doğru seçenek B ’dir. 3 10 Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 3 5 Bir kırmızı çekildikten sonra torbada kalan bilye sayıları: kalan kırmızı = 2 kalan toplam = 4 Bu durumda ikinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı: 2 4 Geri koymadan çekildiği için olasılıklar çarpılır: 3 5 × 2 4 = 6 20 = 3 10

Doğru seçenek B’dir.

310

Birinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

35

Bir kırmızı çekildikten sonra torbada kalan bilye sayıları:

kalan kırmızı=2kalan toplam=4

Bu durumda ikinci çekilişte kırmızı gelme olasılığı:

24

Geri koymadan çekildiği için olasılıklar çarpılır:

35×24=620=310
5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda üç madeni para vardır:

  • Para A: yazı gelme olasılığı 12
  • Para B: yazı gelme olasılığı 23
  • Para C: yazı gelme olasılığı 34

Kutudan rastgele bir para seçilip iki kez atılıyor ve sonuçların farklı (biri yazı diğeri tura) geldiği biliniyor. Bu koşul altında seçilen paranın A olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

1) Şık kontrolü: Koşullu olasılık hesabıyla sonuç, şıkkıC51ndaki değere eşit çıkıyor. 2) Her para için “iki atışın farklı gelmesi” olayının olasılığını bulalım. Yazı gelme olasılığına p dersek, farklı gelme (bir yazı bir tura) olasılığı: P ( F ) = p ( 1 − p ) + ( 1 − p ) p = 2 p ( 1 − p ) Para A için: p = 1 2 P ( F | A ) = 2 · 1 2 · ( 1 − 1 2 ) = 1 2 Para B için: p = 2 3 P ( F | B ) = 2 · 2 3 · ( 1 − 2 3 ) = 4 9 Para C için: p = 3 4 P ( F | C ) = 2 · 3 4 · ( 1 − 3 4 ) = 3 8 3) Paralar kutudan rastgele seçildiği için öncül olasılıklar eşittir: P ( A ) = P ( B ) = P ( C ) = 1 3 4) Bayes kuralı ile istenen koşullu olasılık: P ( A | F ) = P ( F | A ) P ( A ) P ( F | A ) P ( A ) + P ( F | B ) P ( B ) + P ( F | C ) P ( C ) 5) Eşit öncüller sadeleşir: P ( A | F ) = P ( F | A ) P ( F | A ) + P ( F | B ) + P ( F | C ) 6) Sayısal değerleri yerine yazalım: P ( A | F ) = 1 2 1 2 + 4 9 + 3 8 7) Paydayı ortak paydada toplayalım: 1 2 + 4 9 + 3 8 = 36 72 + 32 72 + 27 72 = 95 72 8) Sonuç: P ( A | F ) = 1 2 95 72 = 36 95 Bu değer şıkkıC1027dır.

  1. Çözüm: 1) Şık kontrolü: Koşullu olasılık hesabıyla sonuç, şıkkıC51ndaki değere eşit çıkıyor. 2) Her para için “iki atışın farklı gelmesi” olayının olasılığını bulalım. Yazı gelme olasılığına p dersek, farklı gelme (bir yazı bir tura) olasılığı: P ( F ) = p ( 1 − p ) + ( 1 − p ) p = 2 p ( 1 − p ) Para A için: p = 1 2 P ( F | A ) = 2 · 1 2 · ( 1 − 1 2 ) = 1 2 Para B için: p = 2 3 P ( F | B ) = 2 · 2 3 · ( 1 − 2 3 ) = 4 9 Para C için: p = 3 4 P ( F | C ) = 2 · 3 4 · ( 1 − 3 4 ) = 3 8 3) Paralar kutudan rastgele seçildiği için öncül olasılıklar eşittir: P ( A ) = P ( B ) = P ( C ) = 1 3 4) Bayes kuralı ile istenen koşullu olasılık: P ( A | F ) = P ( F | A ) P ( A ) P ( F | A ) P ( A ) + P ( F | B ) P ( B ) + P ( F | C ) P ( C ) 5) Eşit öncüller sadeleşir: P ( A | F ) = P ( F | A ) P ( F | A ) + P ( F | B ) + P ( F | C ) 6) Sayısal değerleri yerine yazalım: P ( A | F ) = 1 2 1 2 + 4 9 + 3 8 7) Paydayı ortak paydada toplayalım: 1 2 + 4 9 + 3 8 = 36 72 + 32 72 + 27 72 = 95 72 8) Sonuç: P ( A | F ) = 1 2 95 72 = 36 95 Bu değer şıkkıC1027dır.

1) Şık kontrolü: Koşullu olasılık hesabıyla sonuç, şıkkıC131ndaki değere eşit çıkıyor.

2) Her para için “iki atışın farklı gelmesi” olayının olasılığını bulalım. Yazı gelme olasılığına p dersek, farklı gelme (bir yazı bir tura) olasılığı:

P(F)=p(1p)+(1p)p=2p(1p)

Para A için:

p=12P(F|A)=2·12·(112)=12

Para B için:

p=23P(F|B)=2·23·(123)=49

Para C için:

p=34P(F|C)=2·34·(134)=38

3) Paralar kutudan rastgele seçildiği için öncül olasılıklar eşittir:

P(A)=P(B)=P(C)=13

4) Bayes kuralı ile istenen koşullu olasılık:

P(A|F)=P(F|A)P(A)P(F|A)P(A)+P(F|B)P(B)+P(F|C)P(C)

5) Eşit öncüller sadeleşir:

P(A|F)=P(F|A)P(F|A)+P(F|B)+P(F|C)

6) Sayısal değerleri yerine yazalım:

P(A|F)=1212+49+38

7) Paydayı ortak paydada toplayalım:

12+49+38=3672+3272+2772=9572

8) Sonuç:

P(A|F)=129572=3695

Bu değer şıkkıC5186dır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir sınıfta 6 kız ve 4 erkek öğrenci vardır. Rastgele 2 öğrenci seçiliyor. Seçilen öğrencilerden en az birinin kız olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Doğru cevabın A olup olmadığını kontrol etmek için, “en az birinin kız olması” olayını tümleyeninden hesaplayalım: “seçilen iki öğrencinin de erkek olması”. Toplam öğrenci sayısı: 6 + 4 = 10 İki öğrenci seçmenin toplam yolu: C 10 2 = 10 × 9 2 × 1 = 45 İki öğrencinin de erkek olmasının yolu (erkek sayısı üzerinden): C 4 2 = 4 × 3 2 × 1 = 6 Seçilen iki öğrencinin de erkek olma olasılığı: C 4 2 C 10 2 = 6 45 = 2 15 En az birinin kız olma olasılığı (tümleyen): 1 - 2 15 = 13 15 Bulunan sonuç şıklardan A ile aynıdır.

  1. Çözüm: Doğru cevabın A olup olmadığını kontrol etmek için, “en az birinin kız olması” olayını tümleyeninden hesaplayalım: “seçilen iki öğrencinin de erkek olması”. Toplam öğrenci sayısı: 6 + 4 = 10 İki öğrenci seçmenin toplam yolu: C 10 2 = 10 × 9 2 × 1 = 45 İki öğrencinin de erkek olmasının yolu (erkek sayısı üzerinden): C 4 2 = 4 × 3 2 × 1 = 6 Seçilen iki öğrencinin de erkek olma olasılığı: C 4 2 C 10 2 = 6 45 = 2 15 En az birinin kız olma olasılığı (tümleyen): 1 - 2 15 = 13 15 Bulunan sonuç şıklardan A ile aynıdır.

Doğru cevabın A olup olmadığını kontrol etmek için, “en az birinin kız olması” olayını tümleyeninden hesaplayalım: “seçilen iki öğrencinin de erkek olması”.

Toplam öğrenci sayısı:

6+4=10

İki öğrenci seçmenin toplam yolu:

C102=10×92×1=45

İki öğrencinin de erkek olmasının yolu (erkek sayısı üzerinden):

C42=4×32×1=6

Seçilen iki öğrencinin de erkek olma olasılığı:

C42C102=645=215

En az birinin kız olma olasılığı (tümleyen):

1-215=1315

Bulunan sonuç şıklardan A ile aynıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 4 kırmızı, 3 mavi ve 2 sarı bilye vardır. Torbadan geri koymadan 2 bilye çekiliyor.
Eğer çekilen iki bilye aynı renkse, iki bilye geri konulup torbaya 1 siyah bilye ekleniyor; farklı renkse, iki bilye geri konulup torbadan 1 kırmızı bilye çıkarılıyor. Sonra torbadan 1 bilye çekiliyor.
Son çekilen bilyenin siyah olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

seçeneğiAnin doğru olup olmadığını kontrol edeceğiz. Siyah bilye ancak ilk çekilen iki bilye aynı renk gelirse torbaya eklendiği için önce bu olayın olasılığını bulup, sonra son çekilişte siyah gelme olasılığıyla çarpacağız. Toplam bilye sayısı: 4 + 3 + 2 = 9 İlk aşamada torbadan geri koymadan iki bilye çekiliyor. Tüm olası ikili seçim sayısı: C 9 2 = 9 × 8 2 = 36 İki bilyenin aynı renk gelmesi için olası durumlar: iki kırmızı, iki mavi, iki sarı. Aynı renk gelme durumlarının sayısı: C 4 2 + C 3 2 + C 2 2 = 6 + 3 + 1 = 10 Buna göre ilk iki çekilişin aynı renk gelme olasılığı: P ( A ) = 10 36 = 5 18 Eğer aynı renk gelirse iki bilye geri konuluyor ve torbaya bir siyah bilye ekleniyor. Böylece torbada toplam bilye sayısı bir artar ve siyah bilye sayısı bir olur: 9 + 1 = 10 Bu durumda son çekilişte siyah gelme olasılığı: P ( S | A ) = 1 10 Eğer ilk iki bilye farklı renk gelirse siyah eklenmez (bu durumda siyah çekilme olasılığı sıfırdır). O halde toplam olasılık: P ( S ) = P ( A ) × P ( S | A ) = 5 18 × 1 10 = 5 180 = 1 36 Sonuç olarak son çekilen bilyenin siyah olma olasılığı 1 36 olur. Bu nedenle doğru cevap A1134 seçeneğidir.

  1. Çözüm: seçeneğiAnin doğru olup olmadığını kontrol edeceğiz. Siyah bilye ancak ilk çekilen iki bilye aynı renk gelirse torbaya eklendiği için önce bu olayın olasılığını bulup, sonra son çekilişte siyah gelme olasılığıyla çarpacağız. Toplam bilye sayısı: 4 + 3 + 2 = 9 İlk aşamada torbadan geri koymadan iki bilye çekiliyor. Tüm olası ikili seçim sayısı: C 9 2 = 9 × 8 2 = 36 İki bilyenin aynı renk gelmesi için olası durumlar: iki kırmızı, iki mavi, iki sarı. Aynı renk gelme durumlarının sayısı: C 4 2 + C 3 2 + C 2 2 = 6 + 3 + 1 = 10 Buna göre ilk iki çekilişin aynı renk gelme olasılığı: P ( A ) = 10 36 = 5 18 Eğer aynı renk gelirse iki bilye geri konuluyor ve torbaya bir siyah bilye ekleniyor. Böylece torbada toplam bilye sayısı bir artar ve siyah bilye sayısı bir olur: 9 + 1 = 10 Bu durumda son çekilişte siyah gelme olasılığı: P ( S | A ) = 1 10 Eğer ilk iki bilye farklı renk gelirse siyah eklenmez (bu durumda siyah çekilme olasılığı sıfırdır). O halde toplam olasılık: P ( S ) = P ( A ) × P ( S | A ) = 5 18 × 1 10 = 5 180 = 1 36 Sonuç olarak son çekilen bilyenin siyah olma olasılığı 1 36 olur. Bu nedenle doğru cevap A1134 seçeneğidir.
seçeneğiA49nin doğru olup olmadığını kontrol edeceğiz. Siyah bilye ancak ilk çekilen iki bilye aynı renk gelirse torbaya eklendiği için önce bu olayın olasılığını bulup, sonra son çekilişte siyah gelme olasılığıyla çarpacağız.
Toplam bilye sayısı:
4+3+2=9
İlk aşamada torbadan geri koymadan iki bilye çekiliyor. Tüm olası ikili seçim sayısı:
C92=9×82=36
İki bilyenin aynı renk gelmesi için olası durumlar: iki kırmızı, iki mavi, iki sarı.
Aynı renk gelme durumlarının sayısı:
C42+C32+C22=6+3+1=10
Buna göre ilk iki çekilişin aynı renk gelme olasılığı:
P(A)=1036=518
Eğer aynı renk gelirse iki bilye geri konuluyor ve torbaya bir siyah bilye ekleniyor. Böylece torbada toplam bilye sayısı bir artar ve siyah bilye sayısı bir olur:
9+1=10
Bu durumda son çekilişte siyah gelme olasılığı:
P(S|A)=110
Eğer ilk iki bilye farklı renk gelirse siyah eklenmez (bu durumda siyah çekilme olasılığı sıfırdır). O halde toplam olasılık:
P(S)=P(A)×P(S|A)=518×110=5180=136
Sonuç olarak son çekilen bilyenin siyah olma olasılığı
136
olur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 4 beyaz ve 3 siyah top vardır. Geri koymadan 2 top çekiliyor. Çekilen iki topun farklı renkte olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Şıkları kontrol edelim: İki topun farklı renkte gelmesi demek “1 beyaz + 1 siyah” gelmesi demektir. 2) Toplam top sayısı: 4 + 3 = 7 3) Olayı iki farklı sırayla hesaplayıp toplayalım: Önce beyaz sonra siyah gelmesi: 4 7 · 3 6 4) Önce siyah sonra beyaz gelmesi: 3 7 · 4 6 5) Toplayalım (farklı renkte gelme olasılığı): 4 7 · 3 6 + 3 7 · 4 6 6) Sadeleştirelim: 12 42 + 12 42 = 24 42 = 4 7 7) Sonuç ve şık kontrolü: Farklı renkte gelme olasılığı: 4 7 Bu değer B şıkkıdır. Yani doğru cevap B’dir.

  1. Çözüm: 1) Şıkları kontrol edelim: İki topun farklı renkte gelmesi demek “1 beyaz + 1 siyah” gelmesi demektir. 2) Toplam top sayısı: 4 + 3 = 7 3) Olayı iki farklı sırayla hesaplayıp toplayalım: Önce beyaz sonra siyah gelmesi: 4 7 · 3 6 4) Önce siyah sonra beyaz gelmesi: 3 7 · 4 6 5) Toplayalım (farklı renkte gelme olasılığı): 4 7 · 3 6 + 3 7 · 4 6 6) Sadeleştirelim: 12 42 + 12 42 = 24 42 = 4 7 7) Sonuç ve şık kontrolü: Farklı renkte gelme olasılığı: 4 7 Bu değer B şıkkıdır. Yani doğru cevap B’dir.

1) Şıkları kontrol edelim: İki topun farklı renkte gelmesi demek “1 beyaz + 1 siyah” gelmesi demektir.

2) Toplam top sayısı:

4+3=7

3) Olayı iki farklı sırayla hesaplayıp toplayalım:

Önce beyaz sonra siyah gelmesi:

47·36

4) Önce siyah sonra beyaz gelmesi:

37·46

5) Toplayalım (farklı renkte gelme olasılığı):

47·36+37·46

6) Sadeleştirelim:

1242+1242=2442=47

7) Sonuç ve şık kontrolü:

Farklı renkte gelme olasılığı:

47

Bu değer B şıkkıdır. Yani doğru cevap B’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 4 beyaz ve 6 siyah top vardır. Geri koymadan art arda 2 top çekiliyor. Çekilen iki topun da beyaz olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kutuda toplam top sayısını bulalım. 4 + 6 = 10 1. çekilişte beyaz top gelme olasılığı: 4 10 Geri koymadan 1 beyaz top çekildiği için, 2. çekilişte kalan beyaz sayısı ve toplam top sayısı: 3, 9 2. çekilişte beyaz top gelme olasılığı: 3 9 İki topun da beyaz gelmesi için olasılıkları çarparız: 4 10 × 3 9 Çarpıp sadeleştirelim: 12 90 = 2 15 Sonuç: 2 15 Doğru seçenek C358 ’dir.

  1. Çözüm: Kutuda toplam top sayısını bulalım. 4 + 6 = 10 1. çekilişte beyaz top gelme olasılığı: 4 10 Geri koymadan 1 beyaz top çekildiği için, 2. çekilişte kalan beyaz sayısı ve toplam top sayısı: 3, 9 2. çekilişte beyaz top gelme olasılığı: 3 9 İki topun da beyaz gelmesi için olasılıkları çarparız: 4 10 × 3 9 Çarpıp sadeleştirelim: 12 90 = 2 15 Sonuç: 2 15 Doğru seçenek C358 ’dir.

Kutuda toplam top sayısını bulalım.

4+6=10

1. çekilişte beyaz top gelme olasılığı:

410

Geri koymadan 1 beyaz top çekildiği için, 2. çekilişte kalan beyaz sayısı ve toplam top sayısı:

3,9

2. çekilişte beyaz top gelme olasılığı:

39

İki topun da beyaz gelmesi için olasılıkları çarparız:

410×39

Çarpıp sadeleştirelim:

1290=215

Sonuç:

215

Doğru seçenek B’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 5 kırmızı, 4 mavi ve 3 yeşil top vardır. Kutudan geri koymadan rastgele 4 top çekiliyor.

Çekilen toplarda tam olarak iki farklı renk bulunma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

1) Toplam top sayısı: 5 + 4 + 3 = 12 2) Geri koymadan 4 top seçmenin tüm durum sayısı: 12 4 = 495 3) “Tam olarak iki farklı renk” demek: Çekilen 4 top yalnızca 2 renkten gelecek ve bu iki rengin ikisi de en az 1 kez görünecek. Olası renk çiftleri: ( K, M ), ( K, Y ), ( M, Y ) 4) Kırmızı–Mavi çifti: Toplam 5 kırmızı ve 4 mavi var (toplam 9). Bu iki renkten 4 top seçme: 9 4 = 126 Ama tek renk gelmesini çıkarmalıyız: 5 4 = 5 4 4 = 1 Dolayısıyla: 126 - 5 - 1 = 120 5) Kırmızı–Yeşil çifti: Toplam 5 kırmızı ve 3 yeşil var (toplam 8). Bu iki renkten 4 top seçme: 8 4 = 70 Tek renk gelmesini çıkaralım: 5 4 = 5 3 4 = 0 Dolayısıyla: 70 - 5 - 0 = 65 6) Mavi–Yeşil çifti: Toplam 4 mavi ve 3 yeşil var (toplam 7). Bu iki renkten 4 top seçme: 7 4 = 35 Tek renk gelmesini çıkaralım: 4 4 = 1 3 4 = 0 Dolayısıyla: 35 - 1 - 0 = 34 7) Uygun durumların toplamı: 120 + 65 + 34 = 219 8) Olasılık: 219 495 Sadeleştirelim: 219 495 = 73 165 9) Sonuç: Doğru olasılık aşağıdaki gibidir; bu da şıkkıD972 dır. (Yani “C mi?” sorusunun cevabı: Evet.) 73 165

  1. Çözüm: 1) Toplam top sayısı: 5 + 4 + 3 = 12 2) Geri koymadan 4 top seçmenin tüm durum sayısı: 12 4 = 495 3) “Tam olarak iki farklı renk” demek: Çekilen 4 top yalnızca 2 renkten gelecek ve bu iki rengin ikisi de en az 1 kez görünecek. Olası renk çiftleri: ( K, M ), ( K, Y ), ( M, Y ) 4) Kırmızı–Mavi çifti: Toplam 5 kırmızı ve 4 mavi var (toplam 9). Bu iki renkten 4 top seçme: 9 4 = 126 Ama tek renk gelmesini çıkarmalıyız: 5 4 = 5 4 4 = 1 Dolayısıyla: 126 - 5 - 1 = 120 5) Kırmızı–Yeşil çifti: Toplam 5 kırmızı ve 3 yeşil var (toplam 8). Bu iki renkten 4 top seçme: 8 4 = 70 Tek renk gelmesini çıkaralım: 5 4 = 5 3 4 = 0 Dolayısıyla: 70 - 5 - 0 = 65 6) Mavi–Yeşil çifti: Toplam 4 mavi ve 3 yeşil var (toplam 7). Bu iki renkten 4 top seçme: 7 4 = 35 Tek renk gelmesini çıkaralım: 4 4 = 1 3 4 = 0 Dolayısıyla: 35 - 1 - 0 = 34 7) Uygun durumların toplamı: 120 + 65 + 34 = 219 8) Olasılık: 219 495 Sadeleştirelim: 219 495 = 73 165 9) Sonuç: Doğru olasılık aşağıdaki gibidir; bu da şıkkıD972 dır. (Yani “C mi?” sorusunun cevabı: Evet.) 73 165

1) Toplam top sayısı:

5+4+3=12

2) Geri koymadan 4 top seçmenin tüm durum sayısı:

124=495

3) “Tam olarak iki farklı renk” demek: Çekilen 4 top yalnızca 2 renkten gelecek ve bu iki rengin ikisi de en az 1 kez görünecek. Olası renk çiftleri:

(K,M),(K,Y),(M,Y)

4) Kırmızı–Mavi çifti: Toplam 5 kırmızı ve 4 mavi var (toplam 9). Bu iki renkten 4 top seçme:

94=126

Ama tek renk gelmesini çıkarmalıyız:

54=544=1

Dolayısıyla:

126-5-1=120

5) Kırmızı–Yeşil çifti: Toplam 5 kırmızı ve 3 yeşil var (toplam 8). Bu iki renkten 4 top seçme:

84=70

Tek renk gelmesini çıkaralım:

54=534=0

Dolayısıyla:

70-5-0=65

6) Mavi–Yeşil çifti: Toplam 4 mavi ve 3 yeşil var (toplam 7). Bu iki renkten 4 top seçme:

74=35

Tek renk gelmesini çıkaralım:

44=134=0

Dolayısıyla:

35-1-0=34

7) Uygun durumların toplamı:

120+65+34=219

8) Olasılık:

219495

Sadeleştirelim:

219495=73165

9) Sonuç: Doğru olasılık aşağıdaki gibidir; bu da şıkkıD4940dır. (Yani “C mi?” sorusunun cevabı: Evet.)

73165

Olasılık Sık Sorulan Sorular

Olasılık nedir?

Bir olayın gerçekleşme ihtimalini gösteren sayısal değerdir.

Olasılık değeri hangi aralıktadır?

0 ile 1 arasındadır; imkânsız olayın olasılığı 0, kesin olayın olasılığı 1’dir.

Tümleyen olay nedir?

Bir olayın gerçekleşmemesi durumudur ve olasılığı 1’den olayın olasılığı çıkarılarak bulunur.