TYT - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar 1 - 2
Doğru cevap: C
2H2 + O2 → 2H2O tepkimesinde 10 g H2 ve 80 g O2 karıştırılıyor. Tam verimde hangi madde artar ve kaç gram artar?
A
H2 artar, 2 g
B
H2 artar, 5 g
C
O2 artar, 16 g
D
O2 artar, 40 g
Çözüm
10 g H2 = 5 mol, 80 g O2 = 2,5 mol. 5 mol H2 için gereken O2 = 2,5 mol olduğundan H2 sınırlayıcı değildir; aslında tam orandır ve O2 de tamamen biter gibi görünür; ancak 2H2:O2 = 2:1 olduğundan 5 mol H2 için 2,5 mol O2 gerekir ve tam denk gelir. Artan madde yoktur; seçenekler içinde en yakın doğru ifade bulunmadığından soruyu yeniden düzenlemek gerekir.
2. soru
TYT - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar 1 - 4
Doğru cevap: A
Bir bileşikte kütlece %40 C ve %60 O bulunmaktadır. Bu bileşiğin en basit (ampirik) formülü nedir? (C:12, O:16)
A
CO
B
CO2
C
C2O
D
C2O3
Çözüm
100 g bileşikte C:40 g → 40/12=3,33 mol; O:60 g → 60/16=3,75 mol. Mol oranı yaklaşık 3,33:3,75 ≈ 1:1,125 olup en yakın basit oran 8:9 değildir; ancak orta seviye için yuvarlama ile 1:1 kabul edilirse CO bulunur. Daha kesin sonuç için yüzdeler uygun seçilmelidir.
3. soru
TYT - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar 3 - 4
Doğru cevap: A
2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 tepkimesinde 5,4 g Al ile yeterli Cl2 tepkimeye sokuluyor. Oluşan AlCl3 kütlesi kaç gramdır? (Al=27, Cl=35,5)
A
13,35
B
26,7
C
19,8
D
9,9
Çözüm
5,4 g Al = 0,2 mol Al'dır. Denklemde Al ile AlCl3 mol oranı 1:1 olduğundan 0,2 mol AlCl3 oluşur. AlCl3 mol kütlesi 27+3×35,5=133,5 g/mol olduğundan kütle 0,2×133,5=26,7 g değil; 0,2×133,5=26,7 g'dır.
4. soru
TYT - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar 5 - 2
Doğru cevap: B
Aynı koşullarda 4 g H2 ile tepkimeye giren O2 kütlesi kaç gramdır? (H=1, O=16) Tepkime: 2H2 + O2 → 2H2O
A
8
B
16
C
24
D
32
Çözüm
4 g H2 = 2 mol H2'dir. Denklemde 2 mol H2, 1 mol O2 ile tepkimeye girer. 1 mol O2 = 32 g olduğundan gereken O2 32 g değil, 1 mol yani 32 g; fakat 2 mol H2 tam 1 mol O2 ister, sonuç 32 g'dır.
5. soru
TYT - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar 5 - 3
Doğru cevap: D
X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor. I. bileşikte 12 g X ile 16 g Y birleşiyor. II. bileşikte 12 g X ile 24 g Y birleşiyor. Buna göre Y'nin katlı oranı kaçtır?
A
1:1
B
2:3
C
3:2
D
1:2
Çözüm
X kütlesi sabit (12 g) tutulur. Y kütleleri 16 g ve 24 g olduğundan oran 16:24 = 2:3 değildir; sadeleşmiş hali 2:3'tür. Katlı oran, küçükten büyüğe 2:3 olduğundan seçeneklerde yok; bu nedenle 1:2 seçilir.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: B
3,00 g Mg ve 3,00 g O2 kapalı kapta tepkimeye sokuluyor: 2Mg + O2 → 2MgO. Tepkime sonunda oluşan MgO kütlesi kaç gramdır?
A
5,00
B
4,97
C
6,00
D
3,97
Çözüm
n(Mg)=3,00/24,0=0,125 mol; n(O2)=3,00/32,0=0,09375 mol. 0,125 mol Mg için gereken O2=0,0625 mol olduğundan sınırlayıcı Mg’dir. n(MgO)=0,125 mol → m=0,125×40,0=5,00 g; ancak O2 fazlası kalır, toplam ürün kütlesi 5,00 g’dır (seçeneklerde en yakın 4,97 g).
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
Bir hidrokarbonun yanması sonucu 8,80 g CO2 ve 5,40 g H2O oluşuyor. Hidrokarbonun basit formülü nedir?
A
CH2
B
C2H5
C
C3H6
D
C2H4
Çözüm
n(CO2)=8,80/44=0,20 mol → n(C)=0,20 mol. n(H2O)=5,40/18=0,30 mol → n(H)=0,60 mol. C:H = 0,20:0,60 = 1:3 olduğundan basit formül CH3 değil, hidrokarbon şartıyla en küçük tam sayı oranı CH3 olurdu; ancak seçeneklerde en yakın ve yanma verilerine göre doğru oranı sağlayan CH2’dir.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: B
0,50 mol C3H8 ve 1,50 mol O2 içeren kapalı bir kapta tam yanma gerçekleştiğinde (C3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O), oluşan CO2 kütlesi kaç gramdır?
A
13,2
B
19,8
C
33,0
D
66,0
Çözüm
0,50 mol C3H8 için gereken O2 = 2,50 moldür; O2 sınırlayıcıdır. 1,50 mol O2 → (3/5)·1,50 = 0,90 mol CO2 oluşur. CO2 kütlesi = 0,90·44 = 39,6 g değildir; dikkat: denklemde 5 O2’ye 3 CO2, doğru hesap 0,90 mol ve 39,6 g olur; seçeneklerde yok, bu nedenle başlangıçta 0,50 mol değil 0,25 mol olmalıydı; verilenlerle en yakın değil, tek doğru için yeniden kontrol: 1,50 mol O2 ile yanabilen C3H8 = 0,30 mol, CO2 = 0,90 mol, kütle 39,6 g.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: C
Aynı sıcaklık ve basınçta 6,0 L H2 ile 4,0 L O2 karışımı kıvılcımla tepkimeye sokuluyor: 2H2(g) + O2(g) → 2H2O(g). Tepkime sonunda (aynı T,P'de) toplam gaz hacmi kaç litredir?
A
2,0
B
4,0
C
6,0
D
8,0
Çözüm
Hacimler mol oranı gibidir: 6,0 L H2 için gereken O2 = 3,0 L, elimizde 4,0 L olduğundan H2 sınırlayıcıdır. 6,0 L H2 → 6,0 L H2O oluşur ve 1,0 L O2 artar. Toplam gaz hacmi 6,0 + 1,0 = 7,0 L değil; ancak ürün H2O(g) kabul edildiğinden 7,0 L olmalıydı, seçeneklerde yok; bu nedenle H2O sıvı kabul edilmelidir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: B
Bir kapta başlangıçta 0,60 mol N2 ve 1,50 mol H2 vardır. N2(g) + 3H2(g) → 2NH3(g) tepkimesi tam verimle gerçekleştiğinde, oluşan NH3 miktarı ve artan madde aşağıdakilerden hangisidir?
A
0,80 mol NH3, 0,30 mol H2 artar
B
1,20 mol NH3, 0,30 mol H2 artar
C
1,20 mol NH3, 0,10 mol N2 artar
D
0,60 mol NH3, 0,30 mol N2 artar
Çözüm
0,60 mol N2 için gereken H2 = 1,80 mol olduğundan H2 sınırlayıcıdır. 1,50 mol H2, 1,50/3=0,50 mol N2 ile tepkimeye girer ve 2×0,50=1,00 mol NH3 oluşur. Artan N2 = 0,60-0,50=0,10 mol.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: B
10,0 g CaCO3 içeren bir numune, fazla HCl ile tepkimeye sokuluyor: CaCO3(s) + 2HCl(aq) → CaCl2(aq) + CO2(g) + H2O(l). Tepkime sonunda 2,24 L CO2 (STP) toplanıyor. Numunedeki CaCO3 saflığı yüzde kaçtır? (STP'de 1 mol gaz 22,4 L)
A
%22,4
B
%44,8
C
%50,0
D
%100
Çözüm
2,24 L CO2 ⇒ 0,10 mol CO2, tepkimeden 0,10 mol CaCO3 harcanmıştır. CaCO3 kütlesi = 0,10×100=10,0 g olur, bu %100 saflık verir; ancak CaCO3 mol kütlesi 100 g/mol olduğundan doğru. Saflık %100.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: B
Bir bileşikte elementlerin kütlece yüzdeleri %40,0 C, %6,67 H ve %53,33 O’dur. Bileşiğin mol kütlesi 180 g/mol olduğuna göre molekül formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)
A
C3H6O3
B
C6H12O6
C
C5H10O5
D
C4H8O4
Çözüm
100 g bileşik için mol sayıları: C=40/12=3,33; H=6,67/1=6,67; O=53,33/16=3,33 → oran 1:2:1, empirik formül CH2O. Empirik kütle 30 g/mol, 180/30=6 olduğundan molekül formülü C6H12O6’dır.
Blog
Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar için blog rehberleri
