Yazım Kuralları Konu Anlatımı

TYT Türkçe Yazım Kuralları konu anlatımı; de, da, ki, mi yazımı, büyük harfler ve birleşik kelimelerle ilgili testleri çöz.

1. bölüm

Yazım Kuralları 11.sayfa

Yazım Kuralları - 11. Sayfa

Yazım Kuralları

11. Sayfa: Tarihlerin ve yılların yazımı
Tarih Kesme İşareti

1) Tarih yazımı


Tarih; gün/ay/yıl sırasıyla yazılabilir. Ay adları yazıyla yazıldığında, gün ve yıl rakam olabilir.

YANLIŞ
12 mart 2026
DOĞRU
12 Mart 2026
YANLIŞ
12/Mart/2026
DOĞRU
12 Mart 2026 / 12.03.2026


2) Yıllara gelen ekler


Yıllara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılabilir: 2026'da, 1999'dan gibi.

YANLIŞ
2026 da sınav var.
DOĞRU
2026'da sınav var.
YANLIŞ
1999dan beri
DOĞRU
1999'dan beri


Not
Rakamla yazılan tarihlerde ek, rakama göre yazılır: 3'üncü, 8'inci.
2. bölüm

Yazım Kuralları 12.sayfa

Yazım Kuralları - 12. Sayfa

Yazım Kuralları

12. Sayfa: Kısaltmaların yazımı
Kısaltma Ek Yazımı

1) Kısaltmalara ek getirme


Kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır: TDK'nin, TBMM'ye, DNA'dan gibi.

YANLIŞ
TDK nin sitesinde
DOĞRU
TDK'nin sitesinde
YANLIŞ
TBMMye gitti
DOĞRU
TBMM'ye gitti


2) Kısaltmanın okunuşuna göre ek


Ekler, kısaltmanın okunuşuna göre belirlenir (harf harf okunuyorsa ona göre).


Örnek
DNA'da (de/en/ey diye değil “de-ne-a” diye okunmaz; burada genel kullanım “DNA” şeklindedir). Sınavda daha net örnekler: TSK'ya, THY'den.
3. bölüm

Yazım Kuralları 13.sayfa

Yazım Kuralları - 13. Sayfa

Yazım Kuralları

13. Sayfa: Kesme işareti
Kesme Özel Ad

1) Özel adlara gelen ekler


Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Ankara'da, Ahmet'in, Türkiye'ye.

YANLIŞ
Ankarada
DOĞRU
Ankara'da
YANLIŞ
Türkiyeye
DOĞRU
Türkiye'ye


2) Kesme işareti kullanılmayan durumlar


Kurum adlarına gelen eklerde kullanım yaygın olsa da bazı özel tür adlarında ve yapım eklerinde kesme kullanılmaz (ör. Türkçede -ce/-ca eki).

YANLIŞ
Türkçe'ye
DOĞRU
Türkçeye
YANLIŞ
İngilizce'den
DOĞRU
İngilizceden


Sınav İpucu
Dil adları ve “-lık/-li” gibi yapım eki almış biçimler çoğu zaman kesmesiz yazılır.
4. bölüm

Yazım Kuralları 14.sayfa

Yazım Kuralları - 14. Sayfa

Yazım Kuralları

14. Sayfa: Yer adları ve özel ad grupları
Özel Ad Tamlamalar

1) Yer adlarında büyük harf ve ek


İl, ilçe, mahalle, cadde, sokak adları özel addır: Kızılay Meydanı, Bağdat Caddesi gibi.

YANLIŞ
bağdat caddesi'nde
DOĞRU
Bağdat Caddesi'nde
YANLIŞ
kızılay meydanı
DOĞRU
Kızılay Meydanı


2) Özel ad + tür adı


“Atatürk Ortaokulu”, “Sakarya Nehri” gibi yapılarda özel ad kısmı büyük yazılır; tür adı genel kullanımdaysa küçük kalabilir, ancak tam ad olarak kullanılıyorsa büyük yazımı yaygındır.



Dikkat
Sınavlarda genellikle “özel adın parçası mı, tür adı mı?” ayrımı sorulur.
5. bölüm

Yazım Kuralları 15.sayfa

Yazım Kuralları - 15. Sayfa

Yazım Kuralları

15. Sayfa: Bağlaçlar: çünkü, fakat, ancak, ile
Bağlaç Anlam + Yazım

1) “ile”nin yazımı


“ile” bağlaç olarak ayrı yazılabilir; ekleştiğinde “-le/-la” biçiminde bitişik yazılır.

YANLIŞ
Ali ileAyşe geldi.
DOĞRU
Ali ile Ayşe geldi.
YANLIŞ
Kalem ile yazdım.
DOĞRU
Kalemle yazdım.


2) “çünkü, fakat, ancak”


Bu bağlaçlar ayrı kelimedir; yanlış ayrılma-bitiştirme yapılmaz. Asıl tuzak, noktalama ile birlikte yazımdır (virgül kullanımı gibi).



Not
Yazım kuralları sorularında bağlaçların kendisi değil, bağlaçtan sonra/önce gelen yapıların yazımı da ölçülebilir.
6. bölüm

Yazım Kuralları 16.sayfa

Yazım Kuralları - 16. Sayfa

Yazım Kuralları

16. Sayfa: Pekiştirmeler ve ikilemeler (ileri)
İleri Sınav Tuzağı

1) Pekiştirme sıfatları


Pekiştirmeler çoğu zaman bitişik yazılır: bembeyaz, simsiyah, masmavi gibi.

YANLIŞ
bem beyaz
DOĞRU
bembeyaz
YANLIŞ
sap sarı
DOĞRU
sapsarı


2) İkilemelerin yazımı (ayrı)


İkilemeler ayrı yazılır: yavaş yavaş, teker teker, irili ufaklı gibi.

YANLIŞ
irili-ufaklı
DOĞRU
irili ufaklı
YANLIŞ
peşi sıra
DOĞRU
peş peşe / sıra sıra (bağlama göre)


Dikkat
Kimi ikilemelerde yazım, anlamla değişebilir. Soruda cümlenin bağlamı belirleyicidir.
7. bölüm

Yazım Kuralları 17.sayfa

Yazım Kuralları - 17. Sayfa

Yazım Kuralları

17. Sayfa: Yabancı kökenli kelimeler ve yazımı
Yabancı Sözcük AYT Detay

1) Türkçeleşmiş olanlar


Türkçeye yerleşmiş yabancı kelimeler Türkçenin ses özelliklerine göre yazılır: “şoför, tren, komisyon” gibi.



2) Orijinal yazımı korunanlar


Bazı özel adlar, marka adları ve terimler orijinal yazımıyla kullanılabilir. Sınavda genellikle kural: metinde nasıl verildiyse tutarlılık.



İpucu
TYT’de daha çok “Türkçeleşmiş biçim” sorulur; AYT’de ise “terim/özel ad” ayrımı daha belirleyicidir.
8. bölüm

Yazım Kuralları 18.sayfa

Yazım Kuralları - 18. Sayfa

Yazım Kuralları

18. Sayfa: Sözcüklerin doğru yazımı (sık karıştırılanlar)
Sık Karıştırılan Deneme Düzeyi

1) En çok hata yapılanlar


Bazı kelimeler ses benzerliği nedeniyle yanlış yazılır. Sınavda amaç, doğru yazımı seçmektir.

  • yanlış (yanlız değil)
  • herhâlde (her halde ile karıştırılır; bağlam belirler)
  • birçoğu (bir çoğu değil)
  • birçok (bir çok değil)
  • peki (pekiy değil)

YANLIŞ
Yalnız kalmayı seviyorum (yanlız).
DOĞRU
Yalnız kalmayı seviyorum.
YANLIŞ
Bir çok soru çözdüm.
DOĞRU
Birçok soru çözdüm.


Sınav Tüyosu
“birçok/bir çok” ve “birçoğu/bir çoğu” sorularında nicelik bildiriyor mu? sorusunu sor.
9. bölüm

Yazım Kuralları 19.sayfa

Yazım Kuralları - 19. Sayfa

Yazım Kuralları

19. Sayfa: Cümle düzeyinde yazım denetimi (karma)
Karma AYT Tarzı

1) Birden fazla kural aynı cümlede


AYT’de seçeneklerde aynı cümlede birkaç yazım kuralı bir arada verilebilir. Bu yüzden adım adım kontrol et: büyük harf → kesme → de/da → ki → mi → birleşik/ayrı.



2) Karma örnekler

YANLIŞ
13 mart 2024'de tdk nin sitesine baktınmı?
DOĞRU
13 Mart 2024'te TDK'nin sitesine baktın mı?
YANLIŞ
Herşeyin yolunda olduğunu biliyorumki yanlız değilsin.
DOĞRU
Her şeyin yolunda olduğunu biliyorum ki yalnız değilsin.


Kontrol Listesi
Soruyu çözerken bir kerede her şeye bakma. Katman katman ilerle: (1) özel adlar (2) ekler (3) bağlaçlar (4) birleşikler.
10. bölüm

Yazım Kuralları 20.sayfa

Yazım Kuralları - 20. Sayfa

Yazım Kuralları

20. Sayfa: Zor seviye: istisnalar ve strateji
Zor Strateji

1) Bağlama göre değişen yazımlar


Bazı yazımlar bağlama göre değişir. Sınavda kesin karar için cümledeki anlam ilişkisini yakalamalısın.

YANLIŞ
Her halde sınav zor (herhâlde anlamında).
DOĞRU
Herhâlde sınav zor.
YANLIŞ
Herhâlde evde değil (mekân anlamında).
DOĞRU
Her halde evde değil.


2) Hızlı çözüm stratejisi


  • Seçeneklerde önce en bariz hatayı yakala (de/da, ki, mi).
  • Sonra büyük harf ve kesme işaretini kontrol et.
  • En sonda birleşik/ayrı yazımlara ve sık karıştırılanlara bak.
  • Tereddütte kalırsan cümleyi yüksek sesle içinden oku: vurgu çoğu kez ipucu verir.

Final Notu
Yazım soruları, bilgi kadar dikkat ister. Denemelerde her yanlışın hangi kurala ait olduğunu not alırsan ilerlemen hızlanır.