Gaz miktarı (n) sabitken P, V ve T birlikte değişebilir. Bu durumda oran üzerinden ilişki kurulur.

T değerleri Celsius verilmişse önce Kelvin’e çevir. Özellikle oran sorularında bu dönüşüm kritik.

Karışım gazlarda toplam basınç, her bir gazın kısmi basınçlarının toplamına eşittir (ideal karışım varsayımı).

İdeal karışımda kısmi basınç, toplam basınçla mole kesri üzerinden ilişkilendirilebilir. Bu yaklaşım karışım sorularında hız kazandırır.

Gazların rastgele hareketi, karışma ve yayılmayı açıklar. Difüzyon karışma süreci, efüzyon ise küçük bir delikten kaçıştır.

Molar kütle büyüdükçe aynı sıcaklıkta ortalama hız düşer. Bu nedenle hafif gazların difüzyon hızı genellikle daha büyüktür.

Gerçek gazlarda tanecikler arası etkileşimler ve tanecik hacmi önem kazandıkça ideal modelden sapma artar.

Havadaki su buharı da bir gazdır ve kendi kısmi basıncını oluşturur. Nem konuları Dalton yaklaşımıyla bağlanabilir.

Kapalı kapta bir miktar su varsa bir süre sonra su buharı basıncı denge değerine yaklaşır. Bu sırada toplam basınç, diğer gazların basıncıyla birlikte değerlendirilir.

‘Su üzerinde toplanan gaz’ ifadelerinde su buharının kısmi basıncı hesaba katılabilir. Sorunun verdiği değer varsa onu kullanırsın.

İdeal gaz denkleminden yoğunlukla ilgili yararlı bir karşılaştırma mantığı çıkar: Aynı koşullarda mol kütlesi büyük olan gaz daha yoğundur.

Bu bölümde çoğu soru nitel karşılaştırma ister. Oran sorularında Kelvin şartını unutma.

Gaz tanecikleri tek bir hızla değil, bir hız dağılımıyla hareket eder. Sıcaklık artınca dağılım daha yüksek hızlara kayar.

Aynı hacimde daha fazla tanecik (daha büyük n) → birim zamanda daha fazla çarpışma → basınç artışı.

Gaz sorularında ‘hangi büyüklük sabit?’ sorusu, sürecin türünü belirler.

Metinden sabit olanı yakala → doğru yasayı seç → birim ve Kelvin kontrolü → oran/denklem kur.

Bu sayfa, kavramların birlikte kullanıldığı AYT tarzı düşünme sorularına hazırlık içindir.

Gazlar konusunu hızlı tekrar etmek için aşağıdaki tabloyu kullan.

Gazlar konusu, oran kurma ve sabitleri doğru seçme becerisini ölçer. Az işlemle çok yorum istenir; bu yüzden kavram–yasayı eşleştirme refleksini güçlendir.