Çözünürlük Dengesi Konu Anlatımı

AYT Kimya çözünürlük dengesi konu anlatımı, çözünürlük çarpımı, ortak iyon etkisi, çökelme ve çözümlü sorular.

1. bölüm

cozunurluk_dengesi_01 1.sayfa

Çözünürlük Dengesi - 1. Sayfa
Lise • TYT • AYT
Çözünürlük Dengesi
Çözünürlük ve Dengeye Giriş • 1/20
Kavram Haritası

Çözünürlük dengesi, doymuş çözelti ile çözünemeyen katı arasında kurulan dinamik dengedir. Bu konuda üç ana parça sürekli birlikte düşünülür: çözünürlük (ne kadar çözünür?), denge (hangi koşulda sabit?), çökelme (ne zaman katı oluşur?).

Doymuş çözelti
Çözünme hızı = Çökelme hızı
Ksp
Çözünürlük çarpımı sabiti
Qsp
Anlık iyon çarpımı
TYT–AYT Bakışı
  • TYT: “Doymuş çözelti nedir?”, “Ortak iyon etkisi çözünürlüğü nasıl değiştirir?” gibi yorum.
  • AYT: Ksp–çözünürlük ilişkisi, seçici çöktürme, Q–K karşılaştırması.

Not: Ksp yalnızca az çözünen iyonik katılar için anlamlı bir denge sabitidir.

İpucu: TYT’de tanım ve yorum, AYT’de hesaplama + seçici çöktürme soruları sık gelir.
2. bölüm

cozunurluk_dengesi_02 2.sayfa

Çözünürlük Dengesi - 2. Sayfa
Lise • TYT • AYT
Çözünürlük Dengesi
Doymuş Çözelti ve Dinamik Denge • 2/20
Doymuşluk Ne Demek?

Bir çözeltiye daha fazla katı atıldığında artık çözünmüyorsa çözelti doymuş kabul edilir. Doymuş ortamda iki zıt süreç aynı anda yürür: çözünme ve çökelme.

Dinamik denge fikri
Denge “durmak” değil, iki yönlü süreçlerin eşit hızda sürmesidir. Bu yüzden çözelti görünüşte değişmese de tanecik düzeyinde sürekli hareket vardır.
Gözlenebilir İşaretler
  • Doymuş çözeltide kapta bir miktar katı kalabilir (dengeyi korur).
  • Sıcaklık artarsa çoğu tuzun çözünürlüğü artar; doymuş çözelti yeniden doymamış olabilir.
  • Denge koşulları değişirse sistem Le Châtelier ilkesine göre yeni dengeye kayar.
İpucu: TYT’de tanım ve yorum, AYT’de hesaplama + seçici çöktürme soruları sık gelir.