1. bölüm
cozunurluk_dengesi_01 1.sayfa
Lise • TYT • AYT
Çözünürlük Dengesi
Çözünürlük ve Dengeye Giriş • 1/20
Kavram Haritası
Çözünürlük dengesi, doymuş çözelti ile çözünemeyen katı arasında kurulan dinamik dengedir. Bu konuda üç ana parça sürekli birlikte düşünülür: çözünürlük (ne kadar çözünür?), denge (hangi koşulda sabit?), çökelme (ne zaman katı oluşur?).
Doymuş çözelti
Çözünme hızı = Çökelme hızı
Ksp
Çözünürlük çarpımı sabiti
Qsp
Anlık iyon çarpımı
TYT–AYT Bakışı
- TYT: “Doymuş çözelti nedir?”, “Ortak iyon etkisi çözünürlüğü nasıl değiştirir?” gibi yorum.
- AYT: Ksp–çözünürlük ilişkisi, seçici çöktürme, Q–K karşılaştırması.
Not: Ksp yalnızca az çözünen iyonik katılar için anlamlı bir denge sabitidir.
2. bölüm
cozunurluk_dengesi_02 2.sayfa
Lise • TYT • AYT
Çözünürlük Dengesi
Doymuş Çözelti ve Dinamik Denge • 2/20
Doymuşluk Ne Demek?
Bir çözeltiye daha fazla katı atıldığında artık çözünmüyorsa çözelti doymuş kabul edilir. Doymuş ortamda iki zıt süreç aynı anda yürür: çözünme ve çökelme.
Dinamik denge fikri
Denge “durmak” değil, iki yönlü süreçlerin eşit hızda sürmesidir.
Bu yüzden çözelti görünüşte değişmese de tanecik düzeyinde sürekli hareket vardır.
Gözlenebilir İşaretler
- Doymuş çözeltide kapta bir miktar katı kalabilir (dengeyi korur).
- Sıcaklık artarsa çoğu tuzun çözünürlüğü artar; doymuş çözelti yeniden doymamış olabilir.
- Denge koşulları değişirse sistem Le Châtelier ilkesine göre yeni dengeye kayar.
