AYT Anlam Bilgisi Konu Anlatımı, Soru Çözümü ve

1. bölüm

01_giris 1.sayfa

Giriş ve Anlam Bilgisinin Mantığı - 1. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Anlam Bilgisi

1. Sayfa • Giriş ve Anlam Bilgisinin Mantığı

Bu ünitede ne öğreneceksin?

Kapsam Sözcükte Anlam Cümlede/Paragrafta Anlam

Anlam bilgisi, bir sözcüğün, söz grubunun ya da cümlenin ne söylediğini ve nasıl söylediğini çözümleme becerisidir. TYT–AYT Türkçe/Edebiyat sorularında özellikle paragraf ve cümle yorumu bölümlerinin temelidir.

Neden zorlaşır?

Çünkü soru, çoğu zaman 'bilgi' değil; ince ayrım, bağlam ve çıkarım ister.

Bağlam	Sözcüğün anlamı, geçtiği cümleye göre değişebilir. Aynı kelime farklı cümlede farklı anlam taşır.
Ton / Tutum	Yazarın yaklaşımı: eleştirel, alaycı, kuşkucu, övgü dolu, nesnel vb.
Örtük Anlam	Açıkça söylenmeyen; ama ipuçlarından çıkarılan anlam.

Sınav ipucu

Önce yargıyı bul: Cümle neye hükmediyor? Sonra ilişkiyi kur: neden–sonuç mu, amaç mı, koşul mu?

Çalışma planı: 20 sayfada kademeli ilerleme

Sözcükte anlam: gerçek–mecaz–terim, yan anlam, çok anlamlılık, anlam ilişkileri
Söz sanatları: benzetme, kişileştirme gibi anlatımın anlamı nasıl yönlendirdiği
Cümlede anlam: öznel–nesnel, kesinlik–olasılık, çıkarım, varsayım, koşul vb.
Paragrafta anlam: konu, ana düşünce, yardımcı düşünce, yapı ve tutarlılık

2. bölüm

02_sozcukte_anlam_temin 2.sayfa

Sözcükte Anlamın Temelleri - 2. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Anlam Bilgisi

2. Sayfa • Sözcükte Anlamın Temelleri

Sözcükte anlamın yapı taşları

Anlam BirimleriBağlamÇağrışım

Sözcükte anlamı doğru çözmek için üç şeye dikkat edilir: temel anlam, yan/çağrışımsal katman ve bağlam.

Temel (sözlük) anlam	Kelimenin en yaygın, ilk akla gelen anlamı. baş: insanın organı.
Yan anlam	Temel anlama benzerlik/ilişkiyle doğan yeni anlam. baş: 'baş kısmı', 'başkan'.
Çağrışım	Duygu ve kültürel birikimle oluşan ek anlam gölgesi. yuva sözcüğü 'sıcaklık' çağrıştırabilir.

Bağlam örneği

İnce kelimesi: 'kalın olmayan' (ince ip) / 'duyarlı, nazik' (ince davranış) / 'narin' (ince ses).

Sık hata

Sözcüğü tek başına ezberlemek. Soru, çoğu zaman kelimeyi cümle içinde sınar.

Soruda kendine soracağın 4 soru

Hızlı kontrol listesi

Kelime hangi türde kullanılmış? (isim/fiil/sıfat)
Yakınında hangi anahtar kelimeler var? (zıtlık, benzetme, ölçü, zaman)
Cümlede hangi yargı destekleniyor? (övgü/eleştiri/tespit)
Kelime mecaz mı? Bunu anlayınca anlam daralır.