Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Kimya

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem testleri; atomun temel taneciklerini, atom numarası, kütle numarası, izotop kavramı, periyot-grup bilgisi ve periyodik özellikleri pekiştirir.

Atomun Yapısı

Proton ve nötron çekirdekte, elektronlar çekirdek çevresinde bulunur. Atom numarası proton sayısına, kütle numarası proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir.

Periyodik Sistem

Elementler periyodik sistemde artan atom numarasına göre dizilir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikler gösterebilir; periyot ve grup bilgisi elementlerin davranışını yorumlamada kullanılır.

Test seç

18 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test16. Test17. Test18. Test

17. Test

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 17. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atomun temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s2 3d5 şeklindedir. Buna göre bu atomun periyodu, grubu (IUPAC) ve manyetik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. 3d5 4s2 dizilimi Mn’ye karşılık gelir ve IUPAC’a göre 7. gruptadır. 3d5’te 5 eşleşmemiş elektron bulunduğundan paramanyetiktir.

  1. Çözüm: En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. 3d5 4s2 dizilimi Mn’ye karşılık gelir ve IUPAC’a göre 7. gruptadır. 3d5’te 5 eşleşmemiş elektron bulunduğundan paramanyetiktir.

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. 3d5 4s2 dizilimi Mn’ye karşılık gelir ve IUPAC’a göre 7. gruptadır. 3d5’te 5 eşleşmemiş elektron bulunduğundan paramanyetiktir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisinin izoelektronik olduğu kesin olarak söylenebilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cl− toplam 18 elektrona, K+ da 18 elektrona sahiptir; bu yüzden izoelektroniktir. Diğer seçeneklerde elektron sayıları eşit değildir (ör. Na+ 10, Mg2+ 10 olsa da A’da da izoelektroniklik vardır; ancak soru “kesin” dediği için yalnız B’yi seçeriz).

  1. Çözüm: Cl− toplam 18 elektrona, K+ da 18 elektrona sahiptir; bu yüzden izoelektroniktir. Diğer seçeneklerde elektron sayıları eşit değildir (ör. Na+ 10, Mg2+ 10 olsa da A’da da izoelektroniklik vardır; ancak soru “kesin” dediği için yalnız B’yi seçeriz).

Cl− toplam 18 elektrona, K+ da 18 elektrona sahiptir; bu yüzden izoelektroniktir. Diğer seçeneklerde elektron sayıları eşit değildir (ör. Na+ 10, Mg2+ 10 olsa da A’da da izoelektroniklik vardır; ancak soru “kesin” dediği için yalnız B’yi seçeriz).

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin birinci iyonlaşma enerjisi komşusu olduğu elementlerden birine göre beklenenden düşüktür. Bu anomali aşağıdaki elektron dizilimlerinden hangisiyle açıklanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

ns2 np4 diziliminde p orbitallerinde bir eşleşme başlar ve elektron-elektron itmesi artar. Bu nedenle aynı periyotta ns2 np3’e göre 1. iyonlaşma enerjisi beklenenden daha düşük olabilir. Klasik örnek O’nun N’den düşük IE1 değeridir.

  1. Çözüm: ns2 np4 diziliminde p orbitallerinde bir eşleşme başlar ve elektron-elektron itmesi artar. Bu nedenle aynı periyotta ns2 np3’e göre 1. iyonlaşma enerjisi beklenenden daha düşük olabilir. Klasik örnek O’nun N’den düşük IE1 değeridir.

ns2 np4 diziliminde p orbitallerinde bir eşleşme başlar ve elektron-elektron itmesi artar. Bu nedenle aynı periyotta ns2 np3’e göre 1. iyonlaşma enerjisi beklenenden daha düşük olabilir. Klasik örnek O’nun N’den düşük IE1 değeridir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X ve Y elementleri için X’in atom yarıçapı Y’den büyük, X’in elektronegatifliği Y’den küçüktür. Buna göre X ve Y’nin periyottaki konumları için hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır, elektronegatiflik artar. X’in yarıçapı daha büyük ve elektronegatifliği daha küçük olduğuna göre X, Y’nin solunda olmalıdır. Bu iki eğilim birlikte yalnız bu seçeneği destekler.

  1. Çözüm: Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır, elektronegatiflik artar. X’in yarıçapı daha büyük ve elektronegatifliği daha küçük olduğuna göre X, Y’nin solunda olmalıdır. Bu iki eğilim birlikte yalnız bu seçeneği destekler.

Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır, elektronegatiflik artar. X’in yarıçapı daha büyük ve elektronegatifliği daha küçük olduğuna göre X, Y’nin solunda olmalıdır. Bu iki eğilim birlikte yalnız bu seçeneği destekler.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s2 3d10 4p3 şeklindedir. Bu elementin periyodu, grubu ve blok türü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. Son katman 4s2 4p3 olduğundan değerlik elektron sayısı 5 → 15. grup. Son elektron p orbitaline yerleştiği için p-bloktadır.

  1. Çözüm: En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. Son katman 4s2 4p3 olduğundan değerlik elektron sayısı 5 → 15. grup. Son elektron p orbitaline yerleştiği için p-bloktadır.

En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. Son katman 4s2 4p3 olduğundan değerlik elektron sayısı 5 → 15. grup. Son elektron p orbitaline yerleştiği için p-bloktadır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin X2+ iyonunun elektron dizilimi [Ar] 3d5 şeklindedir. X elementinin atom numarası kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

X2+ toplam elektron sayısı [Ar]=18 ve 3d5=5 olmak üzere 23’tür. Nötr X atomu 2 elektron fazla içerir: 25 değil, 23+2=25 gibi görünse de dizişimde 4s elektronları önce kopar; nötr hâl [Ar] 4s1 3d5 yani 24 elektrondur. Dolayısıyla atom numarası 24’tür.

  1. Çözüm: X2+ toplam elektron sayısı [Ar]=18 ve 3d5=5 olmak üzere 23’tür. Nötr X atomu 2 elektron fazla içerir: 25 değil, 23+2=25 gibi görünse de dizişimde 4s elektronları önce kopar; nötr hâl [Ar] 4s1 3d5 yani 24 elektrondur. Dolayısıyla atom numarası 24’tür.

X2+ toplam elektron sayısı [Ar]=18 ve 3d5=5 olmak üzere 23’tür. Nötr X atomu 2 elektron fazla içerir: 25 değil, 23+2=25 gibi görünse de dizişimde 4s elektronları önce kopar; nötr hâl [Ar] 4s1 3d5 yani 24 elektrondur. Dolayısıyla atom numarası 24’tür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangisinin yarıçapı en küçüktür? (İzoelektronik türler)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Hepsi 10 elektronludur (izoelektronik). İzoelektronik seride çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçük yarıçaplıdır.

  1. Çözüm: Hepsi 10 elektronludur (izoelektronik). İzoelektronik seride çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçük yarıçaplıdır.

Hepsi 10 elektronludur (izoelektronik). İzoelektronik seride çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçük yarıçaplıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X, Y, Z elementleri için birinci iyonlaşma enerjileri Ix < Iy < Iz sıralamasındadır. Ayrıca Y elementinin temel hâl diziliminde p orbitallerinde tek elektron sayısı 1’dir. Buna göre X, Y, Z elementlerinin aynı periyottaki olası sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

p orbitallerinde tek elektron sayısı 1 ise p1 veya p5 olabilir; aynı periyotta iyonlaşma enerjisi düşük olan seçenek p1 (13. grup) ile uyumludur. Aynı periyotta genel artışta 13 < 14 < 15 olduğundan Iy ortada olmalı: Y=13, X=14 olamaz; verilen Ix < Iy < Iz koşulunu sağlayan X=14, Y=13, Z=15’tir. Bu sıralama 14. grubun (p2) 13’ten daha yüksek, 15’in (p3) en yüksek olmasını sağlar.

  1. Çözüm: p orbitallerinde tek elektron sayısı 1 ise p1 veya p5 olabilir; aynı periyotta iyonlaşma enerjisi düşük olan seçenek p1 (13. grup) ile uyumludur. Aynı periyotta genel artışta 13 < 14 < 15 olduğundan Iy ortada olmalı: Y=13, X=14 olamaz; verilen Ix < Iy < Iz koşulunu sağlayan X=14, Y=13, Z=15’tir. Bu sıralama 14. grubun (p2) 13’ten daha yüksek, 15’in (p3) en yüksek olmasını sağlar.

p orbitallerinde tek elektron sayısı 1 ise p1 veya p5 olabilir; aynı periyotta iyonlaşma enerjisi düşük olan seçenek p1 (13. grup) ile uyumludur. Aynı periyotta genel artışta 13 < 14 < 15 olduğundan Iy ortada olmalı: Y=13, X=14 olamaz; verilen Ix < Iy < Iz koşulunu sağlayan X=14, Y=13, Z=15’tir. Bu sıralama 14. grubun (p2) 13’ten daha yüksek, 15’in (p3) en yüksek olmasını sağlar.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl dizilimi [Kr] 5s2 4d10 5p4’tür. Bu element için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

En büyük n=5 olduğundan 5. periyottadır. 5s2 5p4 → 6 değerlik elektronu, 16. grup. 5. periyot 16. grup elementi (Te) yarı metaldir; ametal değildir.

  1. Çözüm: En büyük n=5 olduğundan 5. periyottadır. 5s2 5p4 → 6 değerlik elektronu, 16. grup. 5. periyot 16. grup elementi (Te) yarı metaldir; ametal değildir.

En büyük n=5 olduğundan 5. periyottadır. 5s2 5p4 → 6 değerlik elektronu, 16. grup. 5. periyot 16. grup elementi (Te) yarı metaldir; ametal değildir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 3d^5 4s^1 şeklindedir. Bu element için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

[Ar] 3d^5 4s^1 dizilimi Cr (Z=24) elementine aittir. En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta d ve s toplamı 6 olduğundan grup 6 (6B) geçiş metalidir.

  1. Çözüm: [Ar] 3d^5 4s^1 dizilimi Cr (Z=24) elementine aittir. En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta d ve s toplamı 6 olduğundan grup 6 (6B) geçiş metalidir.

[Ar] 3d^5 4s^1 dizilimi Cr (Z=24) elementine aittir. En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta d ve s toplamı 6 olduğundan grup 6 (6B) geçiş metalidir.

Atom ve Periyodik Sistem Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Atom numarası nedir?

Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısıdır.

Kütle numarası nasıl bulunur?

Proton sayısı ile nötron sayısının toplamıdır.

Aynı gruptaki elementlerin ortak özelliği nedir?

Genellikle benzer kimyasal özellikler gösterirler.