9. Sınıf Kimya

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem testleri; atomun temel taneciklerini, atom numarası, kütle numarası, izotop kavramı, periyot-grup bilgisi ve periyodik özellikleri pekiştirir.

Atomun Yapısı

Proton ve nötron çekirdekte, elektronlar çekirdek çevresinde bulunur. Atom numarası proton sayısına, kütle numarası proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir.

Periyodik Sistem

Elementler periyodik sistemde artan atom numarasına göre dizilir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikler gösterebilir; periyot ve grup bilgisi elementlerin davranışını yorumlamada kullanılır.

16. Test

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 16. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri için; X: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p5, Y: [Ne] 3s2 3p3. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

X (4. periyot, 17. grup) Y’ye (3. periyot, 15. grup) göre daha sağda ve daha yukarıda sayılır; bu yüzden iyonlaşma enerjisi daha büyüktür. Atom yarıçapı X’te daha büyüktür, elektronegatiflik ise X’te daha büyüktür. Aynı periyotta değildirler.

  1. Çözüm: X (4. periyot, 17. grup) Y’ye (3. periyot, 15. grup) göre daha sağda ve daha yukarıda sayılır; bu yüzden iyonlaşma enerjisi daha büyüktür. Atom yarıçapı X’te daha büyüktür, elektronegatiflik ise X’te daha büyüktür. Aynı periyotta değildirler.

X (4. periyot, 17. grup) Y’ye (3. periyot, 15. grup) göre daha sağda ve daha yukarıda sayılır; bu yüzden iyonlaşma enerjisi daha büyüktür. Atom yarıçapı X’te daha büyüktür, elektronegatiflik ise X’te daha büyüktür. Aynı periyotta değildirler.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin birinci, ikinci ve üçüncü iyonlaşma enerjileri sırasıyla 577, 1817 ve 2745 kJ/mol; dördüncü iyonlaşma enerjisi ise 11580 kJ/mol’dür. Bu elementin periyodik sistemdeki grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

3. ve 4. iyonlaşma enerjileri arasında çok büyük sıçrama, 3 elektrondan sonra çekirdek elektronlarına geçildiğini gösterir. Bu, elementin değerlik elektron sayısının 3 olduğunu belirtir. Dolayısıyla 3A grubundadır.

  1. Çözüm: 3. ve 4. iyonlaşma enerjileri arasında çok büyük sıçrama, 3 elektrondan sonra çekirdek elektronlarına geçildiğini gösterir. Bu, elementin değerlik elektron sayısının 3 olduğunu belirtir. Dolayısıyla 3A grubundadır.

3. ve 4. iyonlaşma enerjileri arasında çok büyük sıçrama, 3 elektrondan sonra çekirdek elektronlarına geçildiğini gösterir. Bu, elementin değerlik elektron sayısının 3 olduğunu belirtir. Dolayısıyla 3A grubundadır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangisinin elektron sayısı diğerlerinden farklıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cl−: 17+1=18, K+: 19−1=18, S2−: 16+2=18 elektrona sahiptir. Ca2+ ise 20−2=18 değil, 18 elektrona sahiptir; bu durumda hepsi 18 olur gibi görünür. Ancak Ca2+ gerçekten 18 elektrondur, dolayısıyla farklı olan yoktur; seçenekler içinde farklı olması gereken tür Ca2+ değil, verilenler arasında hepsi izoelektroniktir.

  1. Çözüm: Cl−: 17+1=18, K+: 19−1=18, S2−: 16+2=18 elektrona sahiptir. Ca2+ ise 20−2=18 değil, 18 elektrona sahiptir; bu durumda hepsi 18 olur gibi görünür. Ancak Ca2+ gerçekten 18 elektrondur, dolayısıyla farklı olan yoktur; seçenekler içinde farklı olması gereken tür Ca2+ değil, verilenler arasında hepsi izoelektroniktir.

Cl−: 17+1=18, K+: 19−1=18, S2−: 16+2=18 elektrona sahiptir. Ca2+ ise 20−2=18 değil, 18 elektrona sahiptir; bu durumda hepsi 18 olur gibi görünür. Ancak Ca2+ gerçekten 18 elektrondur, dolayısıyla farklı olan yoktur; seçenekler içinde farklı olması gereken tür Ca2+ değil, verilenler arasında hepsi izoelektroniktir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atomun kuantum sayıları (n, l, ml, ms) = (4, 1, 0, +1/2) olan elektronu için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

l=1 olduğundan elektron p alt kabuğundadır; n=4 olduğundan 4p’dir. p orbitalleri küresel değil lobludur. 4p elektronu her zaman d-blok anlamına gelmez ve enerji sıralaması her durumda “her zaman” kesinliği taşımaz.

  1. Çözüm: l=1 olduğundan elektron p alt kabuğundadır; n=4 olduğundan 4p’dir. p orbitalleri küresel değil lobludur. 4p elektronu her zaman d-blok anlamına gelmez ve enerji sıralaması her durumda “her zaman” kesinliği taşımaz.

l=1 olduğundan elektron p alt kabuğundadır; n=4 olduğundan 4p’dir. p orbitalleri küresel değil lobludur. 4p elektronu her zaman d-blok anlamına gelmez ve enerji sıralaması her durumda “her zaman” kesinliği taşımaz.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s1 3d5 şeklindedir. Bu elementin periyot numarası, grup numarası (IUPAC) ve blok türü aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta grup numarası (n-1)d + ns elektronlarının toplamına göre 5+1=6’dır. Son elektron d-orbitaline yerleştiği için d-bloktadır.

  1. Çözüm: En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta grup numarası (n-1)d + ns elektronlarının toplamına göre 5+1=6’dır. Son elektron d-orbitaline yerleştiği için d-bloktadır.

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta grup numarası (n-1)d + ns elektronlarının toplamına göre 5+1=6’dır. Son elektron d-orbitaline yerleştiği için d-bloktadır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangisi izoelektronik olmasına rağmen en küçük iyon yarıçapına sahiptir? (Hepsi 10 elektrona sahiptir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçük yarıçapa sahiptir. Diğerlerinde Z daha küçüktür.

  1. Çözüm: İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçük yarıçapa sahiptir. Diğerlerinde Z daha küçüktür.

İzoelektronik türlerde çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z en büyük olan Na+ (Z=11) en küçük yarıçapa sahiptir. Diğerlerinde Z daha küçüktür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X, Y, Z elementleri için birinci iyonlaşma enerjileri sırasıyla IX < IY > IZ olup, Y'nin atom numarası X'ten büyüktür. Bu durumun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aynı periyotta genel eğilim artış olsa da p3 (yarı dolu) ekstra kararlı olduğundan tepe yapabilir. p4’te eşleşme başlayınca elektron itmesi artar ve iyonlaşma enerjisi düşebilir. Bu IX IZ desenini açıklar.

  1. Çözüm: Aynı periyotta genel eğilim artış olsa da p3 (yarı dolu) ekstra kararlı olduğundan tepe yapabilir. p4’te eşleşme başlayınca elektron itmesi artar ve iyonlaşma enerjisi düşebilir. Bu IX IZ desenini açıklar.

Aynı periyotta genel eğilim artış olsa da p3 (yarı dolu) ekstra kararlı olduğundan tepe yapabilir. p4’te eşleşme başlayınca elektron itmesi artar ve iyonlaşma enerjisi düşebilir. Bu IX < IY > IZ desenini açıklar.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin ardışık iyonlaşma enerjileri (kJ/mol) şu şekildedir: I1=738, I2=1451, I3=7733, I4=10542. Bu elementin değerlik elektron sayısı ve periyodik sistemdeki grubu (IUPAC) aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

I2’den I3’e çok büyük sıçrama, 2 elektron koparıldıktan sonra iç katmandan elektron koparıldığını gösterir. Bu nedenle değerlik elektron sayısı 2’dir. Ana grup elementi olarak 2. gruptadır.

  1. Çözüm: I2’den I3’e çok büyük sıçrama, 2 elektron koparıldıktan sonra iç katmandan elektron koparıldığını gösterir. Bu nedenle değerlik elektron sayısı 2’dir. Ana grup elementi olarak 2. gruptadır.

I2’den I3’e çok büyük sıçrama, 2 elektron koparıldıktan sonra iç katmandan elektron koparıldığını gösterir. Bu nedenle değerlik elektron sayısı 2’dir. Ana grup elementi olarak 2. gruptadır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? (Elementler temel hâlde düşünülmüştür.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Zn d-blokta yer alır ancak IUPAC’a göre 12. gruptadır. 2. grup Be, Mg, Ca gibi s-blok elementlerindir. Bu yüzden yanlış eşleştirme D’dir.

  1. Çözüm: Zn d-blokta yer alır ancak IUPAC’a göre 12. gruptadır. 2. grup Be, Mg, Ca gibi s-blok elementlerindir. Bu yüzden yanlış eşleştirme D’dir.

Zn d-blokta yer alır ancak IUPAC’a göre 12. gruptadır. 2. grup Be, Mg, Ca gibi s-blok elementlerindir. Bu yüzden yanlış eşleştirme D’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı elementin iki izotopu X ve Y için X izotopunda nötron sayısı proton sayısından 2 fazladır. Y izotopunda kütle numarası X’inkinden 4 fazladır. Buna göre X ve Y izotoplarının nötron sayıları toplamı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Elementin atom numarası Z olsun. X için N_X = Z + 2 ve A_X = 2Z + 2’dir. Y için A_Y = A_X + 4 = 2Z + 6 olduğundan N_Y = A_Y − Z = Z + 6; toplam N_X + N_Y = 2Z + 8 olur. Z = 7 için toplam 22 bulunur.

  1. Çözüm: Elementin atom numarası Z olsun. X için N_X = Z + 2 ve A_X = 2Z + 2’dir. Y için A_Y = A_X + 4 = 2Z + 6 olduğundan N_Y = A_Y − Z = Z + 6; toplam N_X + N_Y = 2Z + 8 olur. Z = 7 için toplam 22 bulunur.

Elementin atom numarası Z olsun. X için N_X = Z + 2 ve A_X = 2Z + 2’dir. Y için A_Y = A_X + 4 = 2Z + 6 olduğundan N_Y = A_Y − Z = Z + 6; toplam N_X + N_Y = 2Z + 8 olur. Z = 7 için toplam 22 bulunur.

Atom ve Periyodik Sistem Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Atom numarası nedir?

Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısıdır.

Kütle numarası nasıl bulunur?

Proton sayısı ile nötron sayısının toplamıdır.

Aynı gruptaki elementlerin ortak özelliği nedir?

Genellikle benzer kimyasal özellikler gösterirler.