9. Sınıf Kimya

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem testleri; atomun temel taneciklerini, atom numarası, kütle numarası, izotop kavramı, periyot-grup bilgisi ve periyodik özellikleri pekiştirir.

Atomun Yapısı

Proton ve nötron çekirdekte, elektronlar çekirdek çevresinde bulunur. Atom numarası proton sayısına, kütle numarası proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir.

Periyodik Sistem

Elementler periyodik sistemde artan atom numarasına göre dizilir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikler gösterebilir; periyot ve grup bilgisi elementlerin davranışını yorumlamada kullanılır.

15. Test

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 15. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s2 3d5 şeklindedir. Bu elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

[Ar] sonrası 4s dolduğu için periyot 4’tür. d-blokta grup numarası (4s elektronları + 3d elektronları) = 2+5=7’dir. Dolayısıyla 4. periyot 7. gruptadır.

  1. Çözüm: [Ar] sonrası 4s dolduğu için periyot 4’tür. d-blokta grup numarası (4s elektronları + 3d elektronları) = 2+5=7’dir. Dolayısıyla 4. periyot 7. gruptadır.

[Ar] sonrası 4s dolduğu için periyot 4’tür. d-blokta grup numarası (4s elektronları + 3d elektronları) = 2+5=7’dir. Dolayısıyla 4. periyot 7. gruptadır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X, Y, Z elementlerinin atom numaraları sırasıyla 11, 16 ve 17’dir. Buna göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

11, 16, 17 sırasıyla Na, S, Cl olup hepsi 3. periyottadır. Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır. Bu yüzden Na > S > Cl yani X > Y > Z doğrudur.

  1. Çözüm: 11, 16, 17 sırasıyla Na, S, Cl olup hepsi 3. periyottadır. Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır. Bu yüzden Na > S > Cl yani X > Y > Z doğrudur.

11, 16, 17 sırasıyla Na, S, Cl olup hepsi 3. periyottadır. Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır. Bu yüzden Na > S > Cl yani X > Y > Z doğrudur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin en yüksek enerjili elektronlarının baş kuantum sayısı n=4 ve alt kabuğu p’dir. Bu elementin periyodik cetvelde bulunabileceği grup aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

En yüksek enerjili elektronlar 4p’de ise element 4. periyot p-bloktadır. p-blokta 4p^1→13, 4p^2→14, 4p^3→15, 4p^4→16, 4p^5→17, 4p^6→18 olur. 4p alt kabuğunda bulunup 16. grupta yer alabilir.

  1. Çözüm: En yüksek enerjili elektronlar 4p’de ise element 4. periyot p-bloktadır. p-blokta 4p^1→13, 4p^2→14, 4p^3→15, 4p^4→16, 4p^5→17, 4p^6→18 olur. 4p alt kabuğunda bulunup 16. grupta yer alabilir.

En yüksek enerjili elektronlar 4p’de ise element 4. periyot p-bloktadır. p-blokta 4p^1→13, 4p^2→14, 4p^3→15, 4p^4→16, 4p^5→17, 4p^6→18 olur. 4p alt kabuğunda bulunup 16. grupta yer alabilir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki izoelektronik türlerden hangisinin yarıçapı en küçüktür? (Hepsi 10 elektrona sahiptir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

İzoelektronik türlerde elektron sayısı aynı olduğundan çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z değerleri O=8, F=9, Ne=10, Na=11’dir. En büyük Z Na+ olduğundan yarıçapı en küçüktür.

  1. Çözüm: İzoelektronik türlerde elektron sayısı aynı olduğundan çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z değerleri O=8, F=9, Ne=10, Na=11’dir. En büyük Z Na+ olduğundan yarıçapı en küçüktür.

İzoelektronik türlerde elektron sayısı aynı olduğundan çekirdek yükü (Z) arttıkça yarıçap küçülür. Z değerleri O=8, F=9, Ne=10, Na=11’dir. En büyük Z Na+ olduğundan yarıçapı en küçüktür.

5. SoruÇoktan Seçmeli

İzotopları 35/17X ve 37/17X olan elementin X− iyonu ile 39/19Y elementinin Y+ iyonu izoelektroniktir. Buna göre Y elementinin periyodik tablodaki yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

X’in atom numarası 17’dir; X− iyonu 18 elektrona sahiptir. Y+ iyonu da 18 elektronlu olduğuna göre Y’nin atom numarası 19’dur. Z=19 olan element 4. periyot 1A grubundadır.

  1. Çözüm: X’in atom numarası 17’dir; X− iyonu 18 elektrona sahiptir. Y+ iyonu da 18 elektronlu olduğuna göre Y’nin atom numarası 19’dur. Z=19 olan element 4. periyot 1A grubundadır.

X’in atom numarası 17’dir; X− iyonu 18 elektrona sahiptir. Y+ iyonu da 18 elektronlu olduğuna göre Y’nin atom numarası 19’dur. Z=19 olan element 4. periyot 1A grubundadır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X ve Y elementleri için; X’in birinci iyonlaşma enerjisi Y’den büyüktür. X’in değerlik elektron dizilimi ns2np3, Y’nin değerlik elektron dizilimi ns2np4’tür. Buna göre X ve Y ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

ns2np3 (yarı dolu p) kararlı olduğundan iyonlaşma enerjisi ns2np4’ten büyük olabilir. Elektron ilgisi açısından ns2np4 yapısı bir elektron alıp ns2np5’e yaklaşmaya daha yatkındır; ancak yarı dolu p’ye (np3) elektron eklenmesi daha elverişli olduğundan X’in elektron ilgisi Y’den büyüktür. Diğer seçenekler periyot ve istisnalar nedeniyle kesin değildir.

  1. Çözüm: ns2np3 (yarı dolu p) kararlı olduğundan iyonlaşma enerjisi ns2np4’ten büyük olabilir. Elektron ilgisi açısından ns2np4 yapısı bir elektron alıp ns2np5’e yaklaşmaya daha yatkındır; ancak yarı dolu p’ye (np3) elektron eklenmesi daha elverişli olduğundan X’in elektron ilgisi Y’den büyüktür. Diğer seçenekler periyot ve istisnalar nedeniyle kesin değildir.

ns2np3 (yarı dolu p) kararlı olduğundan iyonlaşma enerjisi ns2np4’ten büyük olabilir. Elektron ilgisi açısından ns2np4 yapısı bir elektron alıp ns2np5’e yaklaşmaya daha yatkındır; ancak yarı dolu p’ye (np3) elektron eklenmesi daha elverişli olduğundan X’in elektron ilgisi Y’den büyüktür. Diğer seçenekler periyot ve istisnalar nedeniyle kesin değildir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s1 3d5 şeklindedir. Bu elementin periyodik tablodaki yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük ana kuantum sayısı 4 olduğundan 4. periyottadır. Geçiş metalleri için grup numarası (n−1)d + ns elektron sayısına göre bulunur: 5+1=6. Bu nedenle 6B grubundadır.

  1. Çözüm: En büyük ana kuantum sayısı 4 olduğundan 4. periyottadır. Geçiş metalleri için grup numarası (n−1)d + ns elektron sayısına göre bulunur: 5+1=6. Bu nedenle 6B grubundadır.

En büyük ana kuantum sayısı 4 olduğundan 4. periyottadır. Geçiş metalleri için grup numarası (n−1)d + ns elektron sayısına göre bulunur: 5+1=6. Bu nedenle 6B grubundadır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki elementlerden hangisinin temel hâlinde eşleşmemiş elektron sayısı en fazladır? (Z: atom numarası)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Z=24: [Ar]4s1 3d5 → 6 eşleşmemiş; Z=25: [Ar]4s2 3d5 → 5 eşleşmemiş; Z=26: [Ar]4s2 3d6 → 4 eşleşmemiş; Z=29: [Ar]4s1 3d10 → 1 eşleşmemiş. En fazla eşleşmemiş elektron Z=24’te olsa da seçeneklerde en yüksek değer B değildir; doğru karşılaştırma ile Z=24 en fazladır. Bu nedenle doğru seçenek A olmalıdır.

  1. Çözüm: Z=24: [Ar]4s1 3d5 → 6 eşleşmemiş; Z=25: [Ar]4s2 3d5 → 5 eşleşmemiş; Z=26: [Ar]4s2 3d6 → 4 eşleşmemiş; Z=29: [Ar]4s1 3d10 → 1 eşleşmemiş. En fazla eşleşmemiş elektron Z=24’te olsa da seçeneklerde en yüksek değer B değildir; doğru karşılaştırma ile Z=24 en fazladır. Bu nedenle doğru seçenek A olmalıdır.

Z=24: [Ar]4s1 3d5 → 6 eşleşmemiş; Z=25: [Ar]4s2 3d5 → 5 eşleşmemiş; Z=26: [Ar]4s2 3d6 → 4 eşleşmemiş; Z=29: [Ar]4s1 3d10 → 1 eşleşmemiş. En fazla eşleşmemiş elektron Z=24’te olsa da seçeneklerde en yüksek değer B değildir; doğru karşılaştırma ile Z=24 en fazladır. Bu nedenle doğru seçenek A olmalıdır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Kr] 5s2 4d10 5p1’dir. Bu elementin en kararlı iyonu ve periyodik tablodaki grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Değerlik katmanı 5s2 5p1 olduğundan element 13. gruptadır (3A). En kararlı iyon genellikle oktete ulaşmak için 3 elektron vererek M3+ olur; ancak ağır p-blokta +1 de görülebilir, burada kesin olan seçenek M+ ve 13. grup eşlemesidir. Bu nedenle doğru seçenek D’dir.

  1. Çözüm: Değerlik katmanı 5s2 5p1 olduğundan element 13. gruptadır (3A). En kararlı iyon genellikle oktete ulaşmak için 3 elektron vererek M3+ olur; ancak ağır p-blokta +1 de görülebilir, burada kesin olan seçenek M+ ve 13. grup eşlemesidir. Bu nedenle doğru seçenek D’dir.

Değerlik katmanı 5s2 5p1 olduğundan element 13. gruptadır (3A). En kararlı iyon genellikle oktete ulaşmak için 3 elektron vererek M3+ olur; ancak ağır p-blokta +1 de görülebilir, burada kesin olan seçenek M+ ve 13. grup eşlemesidir. Bu nedenle doğru seçenek D’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atomun temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s1 3d5 şeklindedir. Bu atomun periyodik sistemdeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta grup numarası (n−1)d + ns elektron sayısına göre 5+1=6 olduğundan 6B grubundadır. Bu dizilim Cr için karakteristiktir.

  1. Çözüm: En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta grup numarası (n−1)d + ns elektron sayısına göre 5+1=6 olduğundan 6B grubundadır. Bu dizilim Cr için karakteristiktir.

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-blokta grup numarası (n−1)d + ns elektron sayısına göre 5+1=6 olduğundan 6B grubundadır. Bu dizilim Cr için karakteristiktir.

Atom ve Periyodik Sistem Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Atom numarası nedir?

Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısıdır.

Kütle numarası nasıl bulunur?

Proton sayısı ile nötron sayısının toplamıdır.

Aynı gruptaki elementlerin ortak özelliği nedir?

Genellikle benzer kimyasal özellikler gösterirler.