9. Sınıf Kimya

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem testleri; atomun temel taneciklerini, atom numarası, kütle numarası, izotop kavramı, periyot-grup bilgisi ve periyodik özellikleri pekiştirir.

Atomun Yapısı

Proton ve nötron çekirdekte, elektronlar çekirdek çevresinde bulunur. Atom numarası proton sayısına, kütle numarası proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir.

Periyodik Sistem

Elementler periyodik sistemde artan atom numarasına göre dizilir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikler gösterebilir; periyot ve grup bilgisi elementlerin davranışını yorumlamada kullanılır.

13. Test

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atom için; temel hâlde elektron dizilimi [Ar] 4s1 3d5 şeklindedir. Bu atomun periyodu, grubu ve blok türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitali dolmaya başladığı için d-blok elementidir. (n−1)d + ns elektron sayısı 5+1=6 olduğundan 6. gruptadır.

  1. Çözüm: En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitali dolmaya başladığı için d-blok elementidir. (n−1)d + ns elektron sayısı 5+1=6 olduğundan 6. gruptadır.

En büyük n değeri 4 olduğundan 4. periyottadır. d-orbitali dolmaya başladığı için d-blok elementidir. (n−1)d + ns elektron sayısı 5+1=6 olduğundan 6. gruptadır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X ve Y elementleri için X’in birinci iyonlaşma enerjisi Y’den büyüktür. Ayrıca X’in atom yarıçapı Y’den büyüktür. Buna göre X ve Y’nin periyodik tablodaki konumları için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aynı periyotta sola gidildikçe yarıçap artar, iyonlaşma enerjisi azalır. Verilenlere göre X hem daha büyük yarıçaplı hem daha yüksek İE’li olduğundan Y’nin sağında olmalıdır (istisnai durum). Sağda bulunanın elektron ilgisi genel olarak daha büyüktür; X’in daha yüksek İE’li olması Y’ye göre daha küçük elektron ilgisiyle uyumludur.

  1. Çözüm: Aynı periyotta sola gidildikçe yarıçap artar, iyonlaşma enerjisi azalır. Verilenlere göre X hem daha büyük yarıçaplı hem daha yüksek İE’li olduğundan Y’nin sağında olmalıdır (istisnai durum). Sağda bulunanın elektron ilgisi genel olarak daha büyüktür; X’in daha yüksek İE’li olması Y’ye göre daha küçük elektron ilgisiyle uyumludur.

Aynı periyotta sola gidildikçe yarıçap artar, iyonlaşma enerjisi azalır. Verilenlere göre X hem daha büyük yarıçaplı hem daha yüksek İE’li olduğundan Y’nin sağında olmalıdır (istisnai durum). Sağda bulunanın elektron ilgisi genel olarak daha büyüktür; X’in daha yüksek İE’li olması Y’ye göre daha küçük elektron ilgisiyle uyumludur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Kr] 5s2 4d10 5p3 şeklindedir. Bu elementin periyodu, grubu ve değerlik elektron sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

En büyük n=5 olduğundan 5. periyottadır. Son katmanda 5s2 5p3 toplam 5 değerlik elektronu vardır. p-blokta 5 değerlik elektronuna sahip olanlar 15. gruptadır.

  1. Çözüm: En büyük n=5 olduğundan 5. periyottadır. Son katmanda 5s2 5p3 toplam 5 değerlik elektronu vardır. p-blokta 5 değerlik elektronuna sahip olanlar 15. gruptadır.

En büyük n=5 olduğundan 5. periyottadır. Son katmanda 5s2 5p3 toplam 5 değerlik elektronu vardır. p-blokta 5 değerlik elektronuna sahip olanlar 15. gruptadır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

İzoelektronik türler: A2−, B−, C, D+ sırasıyla 10 elektrona sahiptir. Bu türlerin iyon yarıçapı/atom yarıçapı büyüklük sırası aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

İzoelektronik türlerde çekirdek yükü arttıkça yarıçap küçülür. Aynı elektron sayısında en negatif yüklü tür en büyük, en pozitif yüklü tür en küçüktür. Bu nedenle A2− > B− > C > D+ olur.

  1. Çözüm: İzoelektronik türlerde çekirdek yükü arttıkça yarıçap küçülür. Aynı elektron sayısında en negatif yüklü tür en büyük, en pozitif yüklü tür en küçüktür. Bu nedenle A2− > B− > C > D+ olur.

İzoelektronik türlerde çekirdek yükü arttıkça yarıçap küçülür. Aynı elektron sayısında en negatif yüklü tür en büyük, en pozitif yüklü tür en küçüktür. Bu nedenle A2− > B− > C > D+ olur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki element çiftlerinden hangisinde birinci iyonlaşma enerjisi (İE1) beklenen genel eğilime aykırı olarak soldaki elementin İE1’i sağdakinden daha küçüktür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Genel olarak periyotta sağa gidildikçe İE1 artar; ancak Be (2s2) tam dolu s-alt katmanına sahiptir. B’de (2s2 2p1) p elektronu daha kolay kopar. Bu yüzden Be’nin İE1’i B’den büyüktür; yani eğilime aykırılık Be–B çiftinde görülür.

  1. Çözüm: Genel olarak periyotta sağa gidildikçe İE1 artar; ancak Be (2s2) tam dolu s-alt katmanına sahiptir. B’de (2s2 2p1) p elektronu daha kolay kopar. Bu yüzden Be’nin İE1’i B’den büyüktür; yani eğilime aykırılık Be–B çiftinde görülür.

Genel olarak periyotta sağa gidildikçe İE1 artar; ancak Be (2s2) tam dolu s-alt katmanına sahiptir. B’de (2s2 2p1) p elektronu daha kolay kopar. Bu yüzden Be’nin İE1’i B’den büyüktür; yani eğilime aykırılık Be–B çiftinde görülür.

6. SoruÇoktan Seçmeli

X elementinin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 3d^5 4s^1’dir. X’in bulunduğu periyot ve grup (IUPAC) hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. Geçiş metalleri için grup numarası (n-1)d + ns toplamına göre 5+1=6’dır.

  1. Çözüm: En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. Geçiş metalleri için grup numarası (n-1)d + ns toplamına göre 5+1=6’dır.

En büyük n=4 olduğundan 4. periyottadır. Geçiş metalleri için grup numarası (n-1)d + ns toplamına göre 5+1=6’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atomun son elektronu 4p alt kabuğunda olup m_l=0 ve m_s=-1/2 kuantum sayılarıyla yerleşmiştir. Bu atomun 4p alt kabuğundaki elektron sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

p orbitalleri m_l=-1,0,+1 şeklinde tek tek ve paralel spinle dolar, sonra eşleşme başlar. m_l=0’da m_s=-1/2 olması 5. elektrona karşılık gelir; yani 4p^5.

  1. Çözüm: p orbitalleri m_l=-1,0,+1 şeklinde tek tek ve paralel spinle dolar, sonra eşleşme başlar. m_l=0’da m_s=-1/2 olması 5. elektrona karşılık gelir; yani 4p^5.

p orbitalleri m_l=-1,0,+1 şeklinde tek tek ve paralel spinle dolar, sonra eşleşme başlar. m_l=0’da m_s=-1/2 olması 5. elektrona karşılık gelir; yani 4p^5.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisi izoelektroniktir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

K+ 19-1=18 elektrona, Cl- 17+1=18 elektrona sahiptir. Elektron sayıları eşit olduğundan izoelektroniktir.

  1. Çözüm: K+ 19-1=18 elektrona, Cl- 17+1=18 elektrona sahiptir. Elektron sayıları eşit olduğundan izoelektroniktir.

K+ 19-1=18 elektrona, Cl- 17+1=18 elektrona sahiptir. Elektron sayıları eşit olduğundan izoelektroniktir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin birinci iyonlaşma enerjisi (IE1) düşük, ikinci iyonlaşma enerjisi (IE2) ise çok yüksektir. Bu elementin periyodik sistemde bulunması en olası grup hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

IE1’in düşük olması dış kabuktaki tek elektronun kolay koparıldığını gösterir. IE2’nin çok yüksek olması ise ilk elektrondan sonra soy gaz düzenine ulaşıldığını (1A) gösterir.

  1. Çözüm: IE1’in düşük olması dış kabuktaki tek elektronun kolay koparıldığını gösterir. IE2’nin çok yüksek olması ise ilk elektrondan sonra soy gaz düzenine ulaşıldığını (1A) gösterir.

IE1’in düşük olması dış kabuktaki tek elektronun kolay koparıldığını gösterir. IE2’nin çok yüksek olması ise ilk elektrondan sonra soy gaz düzenine ulaşıldığını (1A) gösterir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta yer alan X, Y, Z elementleri için atom yarıçapları rX > rY > rZ’dir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalırken etkin çekirdek yükü artar ve genel olarak iyonlaşma enerjisi artar. rX > rY > rZ olduğuna göre Z daha sağdadır ve IE1(Z) > IE1(Y) kesin kabul edilir.

  1. Çözüm: Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalırken etkin çekirdek yükü artar ve genel olarak iyonlaşma enerjisi artar. rX > rY > rZ olduğuna göre Z daha sağdadır ve IE1(Z) > IE1(Y) kesin kabul edilir.

Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalırken etkin çekirdek yükü artar ve genel olarak iyonlaşma enerjisi artar. rX > rY > rZ olduğuna göre Z daha sağdadır ve IE1(Z) > IE1(Y) kesin kabul edilir.

Atom ve Periyodik Sistem Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Atom numarası nedir?

Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısıdır.

Kütle numarası nasıl bulunur?

Proton sayısı ile nötron sayısının toplamıdır.

Aynı gruptaki elementlerin ortak özelliği nedir?

Genellikle benzer kimyasal özellikler gösterirler.