9. Sınıf Kimya

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem testleri; atomun temel taneciklerini, atom numarası, kütle numarası, izotop kavramı, periyot-grup bilgisi ve periyodik özellikleri pekiştirir.

Atomun Yapısı

Proton ve nötron çekirdekte, elektronlar çekirdek çevresinde bulunur. Atom numarası proton sayısına, kütle numarası proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir.

Periyodik Sistem

Elementler periyodik sistemde artan atom numarasına göre dizilir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikler gösterebilir; periyot ve grup bilgisi elementlerin davranışını yorumlamada kullanılır.

12. Test

9. Sınıf Kimya Atom ve Periyodik Sistem Testleri

Atom ve Periyodik Sistem konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan X, Y ve Z elementleri için birinci iyonlaşma enerjileri Ix < Iy < Iz şeklindedir. X’in en kararlı iyonu X+ ve Z’nin en kararlı iyonu Z− olduğuna göre Y elementi için en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

X+ ifadesi X’in 1A (alkali metal) olduğunu, Z− ifadesi Z’nin halojen olduğunu gösterir. Aynı periyotta 1A ile 7A arasında sıralama vardır ve Iy, Ix ile Iz arasında olduğundan Y ara gruptadır. En olası Y, 3A olup Y3+ oluşturur.

  1. Çözüm: X+ ifadesi X’in 1A (alkali metal) olduğunu, Z− ifadesi Z’nin halojen olduğunu gösterir. Aynı periyotta 1A ile 7A arasında sıralama vardır ve Iy, Ix ile Iz arasında olduğundan Y ara gruptadır. En olası Y, 3A olup Y3+ oluşturur.

X+ ifadesi X’in 1A (alkali metal) olduğunu, Z− ifadesi Z’nin halojen olduğunu gösterir. Aynı periyotta 1A ile 7A arasında sıralama vardır ve Iy, Ix ile Iz arasında olduğundan Y ara gruptadır. En olası Y, 3A olup Y3+ oluşturur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin ardışık iyonlaşma enerjileri (kJ/mol) I1=580, I2=1817, I3=2745, I4=11577 şeklindedir. Bu elementin periyodik sistemdeki grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Büyük sıçrama I3’ten I4’e geçişte olduğundan 3 elektron koparıldıktan sonra çekirdek elektronlarına geçilir. Bu, değerlik elektron sayısının 3 olduğunu gösterir. Dolayısıyla element 3A grubundadır.

  1. Çözüm: Büyük sıçrama I3’ten I4’e geçişte olduğundan 3 elektron koparıldıktan sonra çekirdek elektronlarına geçilir. Bu, değerlik elektron sayısının 3 olduğunu gösterir. Dolayısıyla element 3A grubundadır.

Büyük sıçrama I3’ten I4’e geçişte olduğundan 3 elektron koparıldıktan sonra çekirdek elektronlarına geçilir. Bu, değerlik elektron sayısının 3 olduğunu gösterir. Dolayısıyla element 3A grubundadır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

X, Y ve Z elementlerinin atom numaraları sırasıyla 16, 17 ve 19’dur. Buna göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

16=S, 17=Cl aynı periyotta olup iyonlaşma enerjisi genel olarak artar; bu yüzden Cl > S. 19=K bir alt periyotta ve 1A’da olduğundan iyonlaşma enerjisi çok düşüktür. Dolayısıyla Y > X > Z doğrudur.

  1. Çözüm: 16=S, 17=Cl aynı periyotta olup iyonlaşma enerjisi genel olarak artar; bu yüzden Cl > S. 19=K bir alt periyotta ve 1A’da olduğundan iyonlaşma enerjisi çok düşüktür. Dolayısıyla Y > X > Z doğrudur.

16=S, 17=Cl aynı periyotta olup iyonlaşma enerjisi genel olarak artar; bu yüzden Cl > S. 19=K bir alt periyotta ve 1A’da olduğundan iyonlaşma enerjisi çok düşüktür. Dolayısıyla Y > X > Z doğrudur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atomun temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s2 3d5 şeklindedir. Bu atom için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

4s2 elektronları eşleşmiştir, 3d5 ise Hund kuralına göre 5 eşleşmemiş elektron içerir. Bu nedenle toplam eşleşmemiş elektron sayısı 5’tir. Diğer seçenekler iyonlaşma/iyon kararlılığı gibi kesin olmayan ya da yanlış genellemeler içerir.

  1. Çözüm: 4s2 elektronları eşleşmiştir, 3d5 ise Hund kuralına göre 5 eşleşmemiş elektron içerir. Bu nedenle toplam eşleşmemiş elektron sayısı 5’tir. Diğer seçenekler iyonlaşma/iyon kararlılığı gibi kesin olmayan ya da yanlış genellemeler içerir.

4s2 elektronları eşleşmiştir, 3d5 ise Hund kuralına göre 5 eşleşmemiş elektron içerir. Bu nedenle toplam eşleşmemiş elektron sayısı 5’tir. Diğer seçenekler iyonlaşma/iyon kararlılığı gibi kesin olmayan ya da yanlış genellemeler içerir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı periyotta bulunan A, B, C elementleri için aşağıdaki bilgiler veriliyor: I) B’nin atom yarıçapı A’dan küçüktür. II) C’nin elektronegatifliği B’den büyüktür. III) A’nın birinci iyonlaşma enerjisi C’den büyüktür. Bu üç ifade birlikte doğru olabildiğine göre A, B, C’nin soldan sağa doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır ve elektronegatiflik artar; bu nedenle I ve II, A’nın solda B’nin sağında, C’nin en sağda olmasını destekler. III’e göre iyonlaşma enerjisi soldan sağa artma eğiliminde olduğundan A’nın C’den büyük olması ancak istisna bölgelerinde (ör. 2A-3A veya 5A-6A) mümkündür; sıralama yine A-B-C kalır. Dolayısıyla soldan sağa A-B-C mümkündür.

  1. Çözüm: Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır ve elektronegatiflik artar; bu nedenle I ve II, A’nın solda B’nin sağında, C’nin en sağda olmasını destekler. III’e göre iyonlaşma enerjisi soldan sağa artma eğiliminde olduğundan A’nın C’den büyük olması ancak istisna bölgelerinde (ör. 2A-3A veya 5A-6A) mümkündür; sıralama yine A-B-C kalır. Dolayısıyla soldan sağa A-B-C mümkündür.

Aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır ve elektronegatiflik artar; bu nedenle I ve II, A’nın solda B’nin sağında, C’nin en sağda olmasını destekler. III’e göre iyonlaşma enerjisi soldan sağa artma eğiliminde olduğundan A’nın C’den büyük olması ancak istisna bölgelerinde (ör. 2A-3A veya 5A-6A) mümkündür; sıralama yine A-B-C kalır. Dolayısıyla soldan sağa A-B-C mümkündür.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 3d5 4s1’dir. Bu elementle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Dizilim Cr’ye aittir. Cr, 4. periyot 6B (grup 6) geçiş metalidir. Yarı dolu 3d5 kararlılığı için 4s’ten 3d’ye elektron kayması olur.

  1. Çözüm: Dizilim Cr’ye aittir. Cr, 4. periyot 6B (grup 6) geçiş metalidir. Yarı dolu 3d5 kararlılığı için 4s’ten 3d’ye elektron kayması olur.

Dizilim Cr’ye aittir. Cr, 4. periyot 6B (grup 6) geçiş metalidir. Yarı dolu 3d5 kararlılığı için 4s’ten 3d’ye elektron kayması olur.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyonlardan hangisinin elektron diziliminde 3d alt kabuğu tam dolu (3d10) değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Zn2+, Cu+ ve Ga3+ iyonlarının hepsi [Ar]3d10 dizilimine sahiptir. Ni2+ ise [Ar]3d8 olur. Bu nedenle 3d10 olmayan Ni2+’dır.

  1. Çözüm: Zn2+, Cu+ ve Ga3+ iyonlarının hepsi [Ar]3d10 dizilimine sahiptir. Ni2+ ise [Ar]3d8 olur. Bu nedenle 3d10 olmayan Ni2+’dır.

Zn2+, Cu+ ve Ga3+ iyonlarının hepsi [Ar]3d10 dizilimine sahiptir. Ni2+ ise [Ar]3d8 olur. Bu nedenle 3d10 olmayan Ni2+’dır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir elementin birinci iyonlaşma enerjisi, kendisinden önce gelen elementten daha küçüktür. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aynı periyotta s’den p’ye geçişte (ör. Be→B, Mg→Al) p elektronu daha yüksek enerjili olduğundan koparmak daha kolaydır. Bu yüzden iyonlaşma enerjisi beklenenden düşebilir. Diğer seçenekler genelde IE’yi artırır veya farklı bir trend açıklar.

  1. Çözüm: Aynı periyotta s’den p’ye geçişte (ör. Be→B, Mg→Al) p elektronu daha yüksek enerjili olduğundan koparmak daha kolaydır. Bu yüzden iyonlaşma enerjisi beklenenden düşebilir. Diğer seçenekler genelde IE’yi artırır veya farklı bir trend açıklar.

Aynı periyotta s’den p’ye geçişte (ör. Be→B, Mg→Al) p elektronu daha yüksek enerjili olduğundan koparmak daha kolaydır. Bu yüzden iyonlaşma enerjisi beklenenden düşebilir. Diğer seçenekler genelde IE’yi artırır veya farklı bir trend açıklar.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki element çiftlerinden hangisinde, birinci iyonlaşma enerjisi sıralaması I1(X) > I1(Y) şeklindedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Be’nin 2s2 tam dolu alt kabuğu kararlı olduğundan I1(Be) > I1(B) olur; dolayısıyla I1(B) > I1(Be) yanlıştır, ancak soru I1(X) > I1(Y) sağlayan çifti ister: X=Be, Y=B olmalıydı; verilenlerde bunu sağlayan tek seçenek C’deki yön (B ve Be) ifadesi gereği X=B, Y=Be olduğundan I1(B) > I1(Be) değil; bu nedenle doğru seçenek yok gibi görünür. (Düzeltme: Soruya uygun tek net karşılaştırma O ve N için I1(N) > I1(O) olduğundan A da sağlamaz.)

  1. Çözüm: Be’nin 2s2 tam dolu alt kabuğu kararlı olduğundan I1(Be) > I1(B) olur; dolayısıyla I1(B) > I1(Be) yanlıştır, ancak soru I1(X) > I1(Y) sağlayan çifti ister: X=Be, Y=B olmalıydı; verilenlerde bunu sağlayan tek seçenek C’deki yön (B ve Be) ifadesi gereği X=B, Y=Be olduğundan I1(B) > I1(Be) değil; bu nedenle doğru seçenek yok gibi görünür. (Düzeltme: Soruya uygun tek net karşılaştırma O ve N için I1(N) > I1(O) olduğundan A da sağlamaz.)

Be’nin 2s2 tam dolu alt kabuğu kararlı olduğundan I1(Be) > I1(B) olur; dolayısıyla I1(B) > I1(Be) yanlıştır, ancak soru I1(X) > I1(Y) sağlayan çifti ister: X=Be, Y=B olmalıydı; verilenlerde bunu sağlayan tek seçenek C’deki yön (B ve Be) ifadesi gereği X=B, Y=Be olduğundan I1(B) > I1(Be) değil; bu nedenle doğru seçenek yok gibi görünür. (Düzeltme: Soruya uygun tek net karşılaştırma O ve N için I1(N) > I1(O) olduğundan A da sağlamaz.)

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir periyotta artan atom numarasıyla birlikte aşağıdaki niceliklerden hangisi genel olarak artar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Periyot boyunca etkin çekirdek yükü arttığı için elektron alma eğilimi (elektron ilgisi) genel olarak artar. Atom yarıçapı ve metalik özellik azalır. Katman sayısı periyot içinde sabittir.

  1. Çözüm: Periyot boyunca etkin çekirdek yükü arttığı için elektron alma eğilimi (elektron ilgisi) genel olarak artar. Atom yarıçapı ve metalik özellik azalır. Katman sayısı periyot içinde sabittir.

Periyot boyunca etkin çekirdek yükü arttığı için elektron alma eğilimi (elektron ilgisi) genel olarak artar. Atom yarıçapı ve metalik özellik azalır. Katman sayısı periyot içinde sabittir.

Atom ve Periyodik Sistem Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Atom numarası nedir?

Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısıdır.

Kütle numarası nasıl bulunur?

Proton sayısı ile nötron sayısının toplamıdır.

Aynı gruptaki elementlerin ortak özelliği nedir?

Genellikle benzer kimyasal özellikler gösterirler.