Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Biyoloji

10. Sınıf Biyoloji Kalıtımın Genel İlkeleri Testleri

Kalıtımın Genel İlkeleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kalıtımın temel ilkelerini gen ve özellik ilişkisiyle öğren

Kalıtım, canlıların özelliklerinin genler aracılığıyla nesilden nesile aktarılmasını inceler. Gen, alel, genotip ve fenotip temel kavramlardır.

Bu çalışma; Mendel ilkelerini, baskın ve çekinik özellikleri, çaprazlamaları ve homozigot-heterozigot yapıları pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Genotip ve fenotip arasındaki farkı açıklar.
  • Baskın ve çekinik alelleri ayırt eder.
  • Basit kalıtım çaprazlamaları yapar.
  • Homozigot ve heterozigot durumları yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Baskın alel her zaman daha güçlü veya daha yaygın değildir; heterozigot durumda fenotipte görülebilen aleldir.

Verimli çalışma yolu

Önce sembolleri ve ebeveyn genotiplerini yaz, sonra oluşabilecek yavru genotiplerini tabloyla göster.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

8. Test

10. Sınıf Biyoloji Kalıtımın Genel İlkeleri Testleri

Kalıtımın Genel İlkeleri konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bezelyelerde sarı tohum rengi (Y), yeşil tohuma (y) baskındır. Yy × Yy çaprazlamasında oluşacak yavruların fenotip oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görüldüğünden fenotip oranı 3:1’dir.

  1. Çözüm: Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görüldüğünden fenotip oranı 3:1’dir.

Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görüldüğünden fenotip oranı 3:1’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karakter için heterozigot birey (Aa) ile homozigot çekinik birey (aa) çaprazlanıyor. Oluşan yavruların genotip dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Aa birey A ve a gametlerini eşit olasılıkla oluşturur, aa birey sadece a gameti verir. Bu nedenle yavruların yarısı Aa, yarısı aa olur.

  1. Çözüm: Aa birey A ve a gametlerini eşit olasılıkla oluşturur, aa birey sadece a gameti verir. Bu nedenle yavruların yarısı Aa, yarısı aa olur.

Aa birey A ve a gametlerini eşit olasılıkla oluşturur, aa birey sadece a gameti verir. Bu nedenle yavruların yarısı Aa, yarısı aa olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

İnsanlarda ABO kan grubu sisteminde IA ve IB alelleri eş baskın, i aleli çekiniktir. IAi genotipli bir birey ile IBi genotipli bir bireyin çocuklarında hangi kan grubu kesinlikle görülmez?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

IAi × IBi çaprazlamasında olası genotipler IAIB (AB), IAi (A), IBi (B) ve ii (0)’dır. Dolayısıyla tüm gruplar görülebilir; hiçbir grup kesinlikle dışlanmaz.

  1. Çözüm: IAi × IBi çaprazlamasında olası genotipler IAIB (AB), IAi (A), IBi (B) ve ii (0)’dır. Dolayısıyla tüm gruplar görülebilir; hiçbir grup kesinlikle dışlanmaz.

IAi × IBi çaprazlamasında olası genotipler IAIB (AB), IAi (A), IBi (B) ve ii (0)’dır. Dolayısıyla tüm gruplar görülebilir; hiçbir grup kesinlikle dışlanmaz.

4. SoruÇoktan Seçmeli

X’e bağlı çekinik bir hastalık için taşıyıcı anne (XHXh) ile sağlıklı baba (XHY) evleniyor. Çocuklarının hastalıklı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Erkek çocuklar anneden X alır; Xh alırsa hastalıklı olur, olasılık erkekler için %50’dir. Tüm çocuklar içinde erkek olma olasılığı %50 olduğundan toplam hastalıklı çocuk olasılığı %25’tir.

  1. Çözüm: Erkek çocuklar anneden X alır; Xh alırsa hastalıklı olur, olasılık erkekler için %50’dir. Tüm çocuklar içinde erkek olma olasılığı %50 olduğundan toplam hastalıklı çocuk olasılığı %25’tir.

Erkek çocuklar anneden X alır; Xh alırsa hastalıklı olur, olasılık erkekler için %50’dir. Tüm çocuklar içinde erkek olma olasılığı %50 olduğundan toplam hastalıklı çocuk olasılığı %25’tir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

İki bağımsız gen için (A/a ve B/b) dihibrit heterozigot birey (AaBb) ile her iki gen için homozigot çekinik birey (aabb) çaprazlanıyor. Oluşacak yavrularda fenotip çeşit sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

AaBb birey AB, Ab, aB, ab olmak üzere 4 çeşit gamet oluşturur; aabb birey sadece ab gameti verir. Bu nedenle yavrularda 4 farklı fenotip ortaya çıkar.

  1. Çözüm: AaBb birey AB, Ab, aB, ab olmak üzere 4 çeşit gamet oluşturur; aabb birey sadece ab gameti verir. Bu nedenle yavrularda 4 farklı fenotip ortaya çıkar.

AaBb birey AB, Ab, aB, ab olmak üzere 4 çeşit gamet oluşturur; aabb birey sadece ab gameti verir. Bu nedenle yavrularda 4 farklı fenotip ortaya çıkar.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir türde iki gen (A/a ve B/b) farklı kromozomlarda bulunuyor. AABB × aabb çaprazlamasından elde edilen F1 bireyleri (AaBb) kendi aralarında çaprazlanıyor. F2’de fenotip oranı 9:3:3:1’den belirgin biçimde saparak 9:7 bulunuyor. Buna göre en doğru yorum hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

9:7 oranı, iki genin tamamlayıcı etkileşimine (complementary genes) tipiktir. Fenotipin ortaya çıkması için A_ ve B_ birlikte gerekir; diğer tüm genotipler aynı fenotipte toplanır.

  1. Çözüm: 9:7 oranı, iki genin tamamlayıcı etkileşimine (complementary genes) tipiktir. Fenotipin ortaya çıkması için A_ ve B_ birlikte gerekir; diğer tüm genotipler aynı fenotipte toplanır.

9:7 oranı, iki genin tamamlayıcı etkileşimine (complementary genes) tipiktir. Fenotipin ortaya çıkması için A_ ve B_ birlikte gerekir; diğer tüm genotipler aynı fenotipte toplanır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir organizmada iki gen (M/m ve N/n) aynı kromozom üzerinde ve aralarındaki rekombinasyon oranı %20’dir. MN/mn heterozigot birey, mn/mn bireyle test çaprazlamasına alınır. Oluşacak yavrularda MN fenotipli bireylerin beklenen oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Test çaprazlamasında yavru oranları heterozigotun gamet oranlarını yansıtır. %20 rekombinasyonda ebeveyn tip gametler toplam %80’dir ve iki ebeveyn tip (MN ve mn) eşit olduğundan MN gameti %40 olur.

  1. Çözüm: Test çaprazlamasında yavru oranları heterozigotun gamet oranlarını yansıtır. %20 rekombinasyonda ebeveyn tip gametler toplam %80’dir ve iki ebeveyn tip (MN ve mn) eşit olduğundan MN gameti %40 olur.

Test çaprazlamasında yavru oranları heterozigotun gamet oranlarını yansıtır. %20 rekombinasyonda ebeveyn tip gametler toplam %80’dir ve iki ebeveyn tip (MN ve mn) eşit olduğundan MN gameti %40 olur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir türde X’e bağlı çekinik bir hastalık (h) vardır. Taşıyıcı dişi (XH Xh) ile sağlam erkek (XH Y) çaprazlanıyor. Bu çiftin sağlıklı bir kız çocuğunun taşıyıcı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kız çocuklar babadan mutlaka XH alır; anneden XH veya Xh alabilir. Sağlıklı kızların olası genotipleri XH XH ve XH Xh olup taşıyıcı olma olasılığı 1/2’dir; ancak koşullu olasılıkta (sağlıklı kız) bu iki durum eşit olduğundan 1/2 değil, toplam kızlar içinde sağlıklı kızların yarısı taşıyıcıdır ve sağlıklı kız koşulunda 1/2’dir? Düzeltme: Sağlıklı kızlar zaten bu iki genotipten oluşur ve oranları eşit olduğundan taşıyıcılık 1/2’dir.

  1. Çözüm: Kız çocuklar babadan mutlaka XH alır; anneden XH veya Xh alabilir. Sağlıklı kızların olası genotipleri XH XH ve XH Xh olup taşıyıcı olma olasılığı 1/2’dir; ancak koşullu olasılıkta (sağlıklı kız) bu iki durum eşit olduğundan 1/2 değil, toplam kızlar içinde sağlıklı kızların yarısı taşıyıcıdır ve sağlıklı kız koşulunda 1/2’dir? Düzeltme: Sağlıklı kızlar zaten bu iki genotipten oluşur ve oranları eşit olduğundan taşıyıcılık 1/2’dir.

Kız çocuklar babadan mutlaka XH alır; anneden XH veya Xh alabilir. Sağlıklı kızların olası genotipleri XH XH ve XH Xh olup taşıyıcı olma olasılığı 1/2’dir; ancak koşullu olasılıkta (sağlıklı kız) bu iki durum eşit olduğundan 1/2 değil, toplam kızlar içinde sağlıklı kızların yarısı taşıyıcıdır ve sağlıklı kız koşulunda 1/2’dir? Düzeltme: Sağlıklı kızlar zaten bu iki genotipten oluşur ve oranları eşit olduğundan taşıyıcılık 1/2’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir türde otozomal bir lokusta üç alel vardır: IA, IB ve i. IA ve IB kodominant, her ikisi de i’ye baskındır. IAi fenotipli bir birey ile IBi fenotipli bir bireyin çaprazlanmasında AB fenotipli yavru olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

IAi × IBi çaprazında gametler sırasıyla (IA, i) ve (IB, i) olur. AB fenotipi yalnız IAIB genotipinde görülür ve olasılığı 1/2 × 1/2 = 1/4’tür.

  1. Çözüm: IAi × IBi çaprazında gametler sırasıyla (IA, i) ve (IB, i) olur. AB fenotipi yalnız IAIB genotipinde görülür ve olasılığı 1/2 × 1/2 = 1/4’tür.

IAi × IBi çaprazında gametler sırasıyla (IA, i) ve (IB, i) olur. AB fenotipi yalnız IAIB genotipinde görülür ve olasılığı 1/2 × 1/2 = 1/4’tür.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir canlıda iki otozomal gen (A/a ve B/b) bağımsız dağılıyor. A geni baskınken (A_) ölümcül olup bireyler yaşamıyor; aa bireyler yaşayabiliyor. B geni ise normal Mendel kalıtımı gösteriyor. AaBb × AaBb çaprazlamasında yaşayan yavrular arasında B fenotip oranı (B_: bb) kaç olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

A_ genotipleri öldüğü için yaşayanlar yalnız aa olanlardır (Aa×Aa’da yaşayan oran 1/4). Yaşayanların hepsi aa olduğundan B lokusu bağımsız olarak Bb×Bb gibi dağılır ve B_: bb = 3:1 olur.

  1. Çözüm: A_ genotipleri öldüğü için yaşayanlar yalnız aa olanlardır (Aa×Aa’da yaşayan oran 1/4). Yaşayanların hepsi aa olduğundan B lokusu bağımsız olarak Bb×Bb gibi dağılır ve B_: bb = 3:1 olur.

A_ genotipleri öldüğü için yaşayanlar yalnız aa olanlardır (Aa×Aa’da yaşayan oran 1/4). Yaşayanların hepsi aa olduğundan B lokusu bağımsız olarak Bb×Bb gibi dağılır ve B_: bb = 3:1 olur.

Kalıtımın Genel İlkeleri Sık Sorulan Sorular

Genotip ve fenotip nedir?

Genotip genetik yapı, fenotip ise genlerin ve çevrenin etkisiyle ortaya çıkan gözlenebilir özelliklerdir.

Baskın alel ne demektir?

Heterozigot durumda fenotipte etkisini gösterebilen aleldir.

Çaprazlama sorularında ilk adım nedir?

Özellikler için semboller belirlenmeli ve ebeveyn genotipleri yazılmalıdır.