10. Sınıf Biyoloji

10. Sınıf Biyoloji Kalıtımın Genel İlkeleri Testleri

Kalıtımın Genel İlkeleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kalıtımın temel ilkelerini gen ve özellik ilişkisiyle öğren

Kalıtım, canlıların özelliklerinin genler aracılığıyla nesilden nesile aktarılmasını inceler. Gen, alel, genotip ve fenotip temel kavramlardır.

Bu çalışma; Mendel ilkelerini, baskın ve çekinik özellikleri, çaprazlamaları ve homozigot-heterozigot yapıları pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Genotip ve fenotip arasındaki farkı açıklar.
  • Baskın ve çekinik alelleri ayırt eder.
  • Basit kalıtım çaprazlamaları yapar.
  • Homozigot ve heterozigot durumları yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Baskın alel her zaman daha güçlü veya daha yaygın değildir; heterozigot durumda fenotipte görülebilen aleldir.

Verimli çalışma yolu

Önce sembolleri ve ebeveyn genotiplerini yaz, sonra oluşabilecek yavru genotiplerini tabloyla göster.

5. Test

10. Sınıf Biyoloji Kalıtımın Genel İlkeleri Testleri

Kalıtımın Genel İlkeleri konusu 5. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bezelyelerde sarı tohum rengi (Y), yeşil tohuma (y) baskındır. Yy x Yy çaprazlamasında oluşan yavruların fenotip oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Yy x Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı: 1 yeşildir.

  1. Çözüm: Yy x Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı: 1 yeşildir.

Yy x Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı: 1 yeşildir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Mendel’in Ayrılma (Segregasyon) ilkesini en doğru açıklar?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Ayrılma ilkesine göre bir bireyin taşıdığı iki alel mayozda birbirinden ayrılır. Her gamet bu alellerden yalnızca birini alır. Döllenme ile aleller yeniden çiftlenir.

  1. Çözüm: Ayrılma ilkesine göre bir bireyin taşıdığı iki alel mayozda birbirinden ayrılır. Her gamet bu alellerden yalnızca birini alır. Döllenme ile aleller yeniden çiftlenir.

Ayrılma ilkesine göre bir bireyin taşıdığı iki alel mayozda birbirinden ayrılır. Her gamet bu alellerden yalnızca birini alır. Döllenme ile aleller yeniden çiftlenir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

İnsanlarda AB0 kan grubu sisteminde IA ve IB alelleri eş baskın, i aleli çekiniktir. Kan grubu A olan bir birey ile kan grubu B olan bir bireyin çocuklarının kan grubu AB olma olasılığı en fazla kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

AB olma olasılığının en fazla olması için ebeveynler IAIA (A) ve IBIB (B) olmalıdır. Bu durumda tüm çocuklar IAIB yani AB olur. Olasılık 1’dir.

  1. Çözüm: AB olma olasılığının en fazla olması için ebeveynler IAIA (A) ve IBIB (B) olmalıdır. Bu durumda tüm çocuklar IAIB yani AB olur. Olasılık 1’dir.

AB olma olasılığının en fazla olması için ebeveynler IAIA (A) ve IBIB (B) olmalıdır. Bu durumda tüm çocuklar IAIB yani AB olur. Olasılık 1’dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karakteri belirleyen genin iki aleli (A ve a) arasında tam baskınlık vardır. Aa bireyinin kendiyle çaprazlanması sonucu oluşan yavrular için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aa x Aa çaprazlamasında genotipler AA, Aa, aa olup oran 1:2:1’dir. Tam baskınlıkta AA ve Aa aynı fenotipi verir. Bu nedenle fenotip oranı 3:1 olur.

  1. Çözüm: Aa x Aa çaprazlamasında genotipler AA, Aa, aa olup oran 1:2:1’dir. Tam baskınlıkta AA ve Aa aynı fenotipi verir. Bu nedenle fenotip oranı 3:1 olur.

Aa x Aa çaprazlamasında genotipler AA, Aa, aa olup oran 1:2:1’dir. Tam baskınlıkta AA ve Aa aynı fenotipi verir. Bu nedenle fenotip oranı 3:1 olur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir dihibrit çaprazlamada (AaBb x AaBb) genler farklı kromozomlarda bulunuyor ve bağımsız dağılım gerçekleşiyor. Oluşan yavrularda her iki karakter bakımından çekinik fenotip (aabb) görülme olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Aa x Aa çaprazlamasında aa olasılığı 1/4’tür. Bb için de bb olasılığı 1/4’tür. Bağımsız olduklarından çarpılır: 1/4 × 1/4 = 1/16.

  1. Çözüm: Aa x Aa çaprazlamasında aa olasılığı 1/4’tür. Bb için de bb olasılığı 1/4’tür. Bağımsız olduklarından çarpılır: 1/4 × 1/4 = 1/16.

Aa x Aa çaprazlamasında aa olasılığı 1/4’tür. Bb için de bb olasılığı 1/4’tür. Bağımsız olduklarından çarpılır: 1/4 × 1/4 = 1/16.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bezelyelerde sarı tohum (Y) yeşil tohuma (y) baskındır. Genotipleri Yy × Yy olan iki bezelye çaprazlandığında oluşan yavruların fenotip oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı: 1 yeşildir.

  1. Çözüm: Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı: 1 yeşildir.

Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY: 2 Yy: 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı: 1 yeşildir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karakter için baskın fenotipli bir bireyin genotipini kesin olarak belirlemek amacıyla yapılan çaprazlama aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Genotipi bilinmeyen baskın fenotipli birey, homozigot çekinikle çaprazlanırsa yavrular genotipi ortaya çıkarır. Tüm yavrular baskınsa birey homozigot baskındır; yavrularda çekinik görülürse birey heterozigottur.

  1. Çözüm: Genotipi bilinmeyen baskın fenotipli birey, homozigot çekinikle çaprazlanırsa yavrular genotipi ortaya çıkarır. Tüm yavrular baskınsa birey homozigot baskındır; yavrularda çekinik görülürse birey heterozigottur.

Genotipi bilinmeyen baskın fenotipli birey, homozigot çekinikle çaprazlanırsa yavrular genotipi ortaya çıkarır. Tüm yavrular baskınsa birey homozigot baskındır; yavrularda çekinik görülürse birey heterozigottur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

İnsanda ABO kan grubu sisteminde IA ve IB alelleri eş baskındır, i aleli çekiniktir. IAi genotipli bir birey ile IBi genotipli bir bireyin çocuklarının kan grupları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

IAi × IBi çaprazlamasında olası genotipler IAIB, IAi, IBi ve ii’dir. Bunlar sırasıyla AB, A, B ve 0 fenotiplerini verir. Dolayısıyla dört kan grubu da görülebilir.

  1. Çözüm: IAi × IBi çaprazlamasında olası genotipler IAIB, IAi, IBi ve ii’dir. Bunlar sırasıyla AB, A, B ve 0 fenotiplerini verir. Dolayısıyla dört kan grubu da görülebilir.

IAi × IBi çaprazlamasında olası genotipler IAIB, IAi, IBi ve ii’dir. Bunlar sırasıyla AB, A, B ve 0 fenotiplerini verir. Dolayısıyla dört kan grubu da görülebilir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir türde iki bağımsız gen için AaBb × AaBb çaprazlaması yapılmıştır. Oluşan yavrularda her iki karakter için de çekinik fenotipin birlikte görülme olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Aa × Aa çaprazlamasında aa olasılığı 1/4’tür; Bb × Bb çaprazlamasında bb olasılığı da 1/4’tür. Bağımsız dağılımda birlikte olma olasılığı çarpılır: 1/4 × 1/4 = 1/16.

  1. Çözüm: Aa × Aa çaprazlamasında aa olasılığı 1/4’tür; Bb × Bb çaprazlamasında bb olasılığı da 1/4’tür. Bağımsız dağılımda birlikte olma olasılığı çarpılır: 1/4 × 1/4 = 1/16.

Aa × Aa çaprazlamasında aa olasılığı 1/4’tür; Bb × Bb çaprazlamasında bb olasılığı da 1/4’tür. Bağımsız dağılımda birlikte olma olasılığı çarpılır: 1/4 × 1/4 = 1/16.

10. SoruÇoktan Seçmeli

İnsanda hemofili X’e bağlı çekinik (Xh) bir hastalıktır. Taşıyıcı bir kadın (XHXh) ile sağlam bir erkek (XHY) evlenirse çocukları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Erkek çocuklar anneden X, babadan Y alır. Taşıyıcı anneden Xh alma olasılığı 1/2 olduğundan erkek çocukların %50’si hemofili olur. Kız çocuklar babadan sağlam XH aldıkları için hemofili olmaz, %50’si taşıyıcı olur.

  1. Çözüm: Erkek çocuklar anneden X, babadan Y alır. Taşıyıcı anneden Xh alma olasılığı 1/2 olduğundan erkek çocukların %50’si hemofili olur. Kız çocuklar babadan sağlam XH aldıkları için hemofili olmaz, %50’si taşıyıcı olur.

Erkek çocuklar anneden X, babadan Y alır. Taşıyıcı anneden Xh alma olasılığı 1/2 olduğundan erkek çocukların %50’si hemofili olur. Kız çocuklar babadan sağlam XH aldıkları için hemofili olmaz, %50’si taşıyıcı olur.

Kalıtımın Genel İlkeleri Sık Sorulan Sorular

Genotip ve fenotip nedir?

Genotip genetik yapı, fenotip ise genlerin ve çevrenin etkisiyle ortaya çıkan gözlenebilir özelliklerdir.

Baskın alel ne demektir?

Heterozigot durumda fenotipte etkisini gösterebilen aleldir.

Çaprazlama sorularında ilk adım nedir?

Özellikler için semboller belirlenmeli ve ebeveyn genotipleri yazılmalıdır.