TYT - Hücre Bölünmeleri ve Üreme - Orta Test - Hücre Bölünmeleri ve Üreme 6 - 7
Doğru cevap: A
Bir hücrede mitoz sonucu oluşan iki yavru hücre ile ana hücre arasında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak aynıdır?
A
Kromozom sayısı
B
DNA miktarı
C
Sitoplazma miktarı
D
Hücre büyüklüğü
Çözüm
Mitozda kromozom sayısı korunur ve yavru hücreler ana hücreyle aynı kromozom sayısına sahip olur. DNA miktarı hücre döngüsünün evresine göre değişebilir. Sitoplazma ve hücre büyüklüğü eşit olmak zorunda değildir.
2. soru
TYT - Hücre Bölünmeleri ve Üreme - Orta Test - Hücre Bölünmeleri ve Üreme 8 - 4
Doğru cevap: B
İnsanda 2n = 46 olan bir üreme ana hücresinde mayoz I sonunda aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
A
Her hücrede 46 kromozom bulunur ve kromozomlar tek kromatitlidir
B
Her hücrede 23 kromozom bulunur ve kromozomlar çift kromatitlidir
C
Her hücrede 23 kromozom bulunur ve kromozomlar tek kromatitlidir
D
Her hücrede 46 kromozom bulunur ve kromozomlar çift kromatitlidir
Çözüm
Mayoz I indirgeme bölünmesidir; homolog kromozomlar ayrılır ve kromozom sayısı yarıya iner. Ancak kardeş kromatitler ayrılmadığı için kromozomlar hâlâ çift kromatitlidir. Bu nedenle her hücre 23 kromozom taşır.
3. soru
TYT - Hücre Bölünmeleri ve Üreme - Orta Test - Hücre Bölünmeleri ve Üreme 8 - 6
Doğru cevap: D
Aşağıdaki olaylardan hangisi genetik çeşitliliği artıran bir mekanizma değildir?
A
Mayoz I profazında krossing-over gerçekleşmesi
B
Homolog kromozomların metafaz I’de bağımsız dizilmesi
C
Döllenme ile farklı gametlerin birleşmesi
D
Mitoz bölünme ile vücut hücrelerinin çoğalması
Çözüm
Mitoz, genetik olarak aynı hücrelerin oluşmasını sağlar ve çeşitliliği artırmaz. Krossing-over ve bağımsız dizilim mayozda çeşitliliği artırır. Döllenme de farklı gametlerin birleşmesiyle yeni gen kombinasyonları oluşturur.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: B
Bir hücrede mitozun anafaz evresinde geçici olarak kromozom sayısı 2 katına çıkarken, mayoz I anafazında kromozom sayısı artmaz. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Mitoz anafazda sentromerler ayrılıp kardeş kromatitler bağımsız kromozom sayıldığı için sayı geçici artar. Mayoz I’de sentromer bölünmez; homologlar ayrıldığı için kromozom sayısı artmaz.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: B
Bir hücrede DNA miktarı (C) ve kromozom sayısı (2n) aşağıdaki gibi değişmektedir: Başlangıçta 2n, 2C. S evresi sonunda 2n, 4C. Mayoz I sonunda n, 2C. Mayoz II sonunda n, 1C. Buna göre bu hücreyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Mayoz I’de kardeş kromatitler ayrılmıştır.
B
Mayoz I’de homolog kromozomlar ayrılmıştır.
C
Mayoz II’de DNA eşlenmesi gerçekleşmiştir.
D
Mayoz I sonunda kromozom sayısı 2n olarak kalmıştır.
Çözüm
Mayoz I sonunda kromozom sayısı 2n’den n’e düşmüş ve DNA miktarı 4C’den 2C’ye inmiştir; bu homolog kromozomların ayrıldığını gösterir. Kardeş kromatit ayrılması Mayoz II’de olur. Mayoz II’den önce DNA eşlenmesi gerçekleşmez.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: A
Bir türde 2n=8’dir. Bu türde mayoz geçiren bir hücrede anafaz I ve anafaz II evrelerinde kutuplara giden kromozom (kromatitli kromozom) sayıları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Anafaz I’de her kutba 4 kromozom, anafaz II’de her kutba 4 kromozom gider.
B
Anafaz I’de her kutba 8 kromozom, anafaz II’de her kutba 8 kromozom gider.
C
Anafaz I’de her kutba 4 kromozom, anafaz II’de her kutba 8 kromozom gider.
D
Anafaz I’de her kutba 8 kromozom, anafaz II’de her kutba 4 kromozom gider.
Çözüm
Anafaz I’de homolog kromozomlar ayrılır; 2n=8 olduğundan her kutba n=4 kromozom gider. Anafaz II’de kardeş kromatitler ayrılır ancak kutuplara giden birimler yine kromozom olarak sayıldığında her kutba 4 kromozom gider. Kromatit sayısı anafaz II’de değişir, kromozom sayısı değil.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: C
Aşağıdaki olaylardan hangisi, mayozun genetik çeşitliliğe katkısını artıran mekanizmalardan biri değildir?
A
Profaz I’de homolog kromozomlar arasında parça değişimi (crossing-over) olması
B
Metafaz I’de homolog çiftlerin ekvator düzlemine bağımsız dizilmesi
C
Anafaz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması
D
Döllenmede gametlerin rastgele birleşmesi
Çözüm
Anafaz II’de kardeş kromatitlerin ayrılması, daha önce oluşmuş farklı kromatitleri ayırır; yeni çeşitlilik mekanizması değildir. Crossing-over ve bağımsız dağılım çeşitliliği doğrudan artırır. Rastgele döllenme de farklı gamet kombinasyonlarını oluşturur.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: B
Bir bitki hücresinde mitoz sırasında sitokinez hücre plağı (ara lamel) oluşumu ile gerçekleşir. Aşağıdaki durumlardan hangisi, mitoz çekirdek bölünmesi normal tamamlandığı halde sitokinezin gerçekleşmemesi durumunda beklenen en olası sonuçtur?
A
İki ayrı hücre oluşur ve her birinde kromozom sayısı yarıya iner.
B
Tek hücre içinde iki çekirdek oluşur (çok çekirdekli yapı).
C
Kardeş kromatitler ayrılmadığı için çekirdek oluşumu gerçekleşmez.
D
Homolog kromozomlar ayrıldığı için genetik çeşitlilik artar.
Çözüm
Çekirdek bölünmesi tamamlanıp sitokinez olmazsa sitoplazma ayrılmaz ve tek hücre içinde birden fazla çekirdek kalır. Kromozom sayısının yarıya inmesi mayozla ilgilidir. Homolog ayrılması ve çeşitlilik artışı mitozda beklenmez.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: A
Mayoz I sırasında homolog kromozomların ayrılmaması (nondisjunction) gerçekleşen bir diploit (2n=8) hücrede, Mayoz II normal tamamlanırsa oluşabilecek gametlerin kromozom sayıları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A
n+1 ve n-1 (5 ve 3) gametleri birlikte oluşur
B
Sadece n+1 (5) gametleri oluşur
C
Sadece n-1 (3) gametleri oluşur
D
n (4) gametleri oluşur; sadece kromatit sayısı değişir
Çözüm
Mayoz I'de homologlar ayrılmayınca bir hücre n+1, diğeri n-1 kromozom taşır. Mayoz II normal olursa bu iki hücreden sırasıyla iki n+1 ve iki n-1 gamet oluşur. 2n=8 olduğundan n=4, sonuç 5 ve 3’tür.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: B
Bir türde 2n=12’dir. Bu türün bir hücresinde Mayoz I sonunda (telofaz I/sitokinez tamamlanmış) her bir yavru hücre için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Kromozom sayısı 6, DNA miktarı 6C’dir
B
Kromozom sayısı 6, her kromozom iki kardeş kromatitten oluşur
C
Kromozom sayısı 12, DNA miktarı yarıya iner
D
Kromozom sayısı 3, çünkü tetratlar ikiye bölünmüştür
Çözüm
Mayoz I sonunda hücreler haploit olur (n=6) ancak kardeş kromatitler ayrılmadığı için kromozomlar hâlâ iki kromatidlidir. Bu nedenle her yavru hücrede 6 kromozom bulunur ve her biri iki kromatit taşır. DNA miktarı C cinsinden 2C olur.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, spermatogenez ve oogenez arasındaki farklarla ilgili doğru bir ifadedir?
Oogenezde mayoz I tamamlanmadan döllenme gerçekleşir; spermatogenezde gerçekleşmez
Çözüm
Spermatogenezde bölünmeler eşit sitokinezle dört işlevsel gamet oluşturur. Oogenezde sitokinez eşitsizdir ve polar cisimcikler oluştuğundan tek fonksiyonel ovum meydana gelir. Bu nedenle doğru ifade C’dir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: A
Bir türde 2n=8 olan bir hücrede mayoz I ve mayoz II normal gerçekleşiyor. Anafaz I'de ve anafaz II'de kutuplara giden kromozom sayılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Anafaz I'de her kutba 4 kromozom, anafaz II'de her kutba 4 kromozom gider.
B
Anafaz I'de her kutba 8 kromozom, anafaz II'de her kutba 4 kromozom gider.
C
Anafaz I'de her kutba 4 kromozom, anafaz II'de her kutba 8 kromozom gider.
D
Anafaz I'de her kutba 8 kromozom, anafaz II'de her kutba 8 kromozom gider.
Çözüm
Anafaz I'de homolog kromozomlar ayrılır; her kutba n=4 kromozom gider (kromozomlar hâlâ iki kromatitlidir). Anafaz II'de kardeş kromatitler ayrılır; her kutba yine 4 kromozom gider. Kromozom sayısı kutuplarda n olarak kalır.
