TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 2 - 1
Doğru cevap: B
Bakterilerde antibiyotik direncinin kısa sürede yayılmasında aşağıdakilerden hangisi en etkili mekanizmadır?
A
Eşeyli üreme ile yeni bireylerin oluşması
B
Konjugasyon ile plazmid aktarımı
C
Mayoz bölünme ile gen çeşitliliğinin artması
D
Mitoz bölünme ile kromozom sayısının korunması
Çözüm
Konjugasyonda bakteriler arasında plazmid aktarımı gerçekleşir. Direnç genleri çoğunlukla plazmidlerde taşınabildiği için popülasyonda hızlı yayılabilir. Bu durum yatay gen aktarımına örnektir.
2. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 2 - 2
Doğru cevap: B
Bitkilerde damarlı (iletim demetli) olmanın doğrudan sağladığı avantaj aşağıdakilerden hangisidir?
A
Protein sentezinin ribozomlarda gerçekleşmesi
B
Su ve minerallerin kökten yapraklara etkin taşınması
C
Hücre zarının seçici geçirgen olması
D
Fotosentezin kloroplastta yapılması
Çözüm
Damarlı bitkilerde ksilem ve floem ile madde taşınması gerçekleşir. Bu sayede su-mineral iletimi ve organik madde taşınması daha etkilidir. Ribozom, hücre zarı ve kloroplast ise damarsız bitkilerde de bulunabilir.
3. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 5 - 4
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerde genetik çeşitliliği artıran yatay gen aktarım yollarından biridir?
A
Mayoz bölünme
B
Konjugasyon
C
Mitoz bölünme
D
Sporla üreme
Çözüm
Konjugasyon, iki bakteri arasında pilus aracılığıyla DNA aktarımıdır ve genetik çeşitliliği artırır. Bakterilerde mayoz ve mitoz görülmez; spor oluşumu ise her zaman yatay gen aktarımı değildir.
4. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 6 - 7
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi prokaryot hücrelerde bulunup ökaryot hücrelerde bulunmayan bir yapıdır?
A
Zarla çevrili çekirdek
B
Ribozom
C
Halkasal DNA'nın sitoplazmada bulunması (nükleoid)
D
Mitokondri
Çözüm
Prokaryotlarda DNA zarla çevrili çekirdek içinde değil, sitoplazmada nükleoid bölgede bulunur. Ribozom her iki hücre tipinde de vardır. Mitokondri ve çekirdek sadece ökaryotlarda bulunur.
5. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 7 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin genetik çeşitliliğini artıran yatay gen aktarım yollarından biridir?
A
Mitoz bölünme
B
Konjugasyon
C
Mayoz bölünme
D
Tomurcuklanma
Çözüm
Konjugasyonda iki bakteri arasında pilus aracılığıyla DNA (çoğunlukla plazmit) aktarımı gerçekleşir. Bu olay yatay gen aktarımıdır ve çeşitliliği artırır. Mitoz, mayoz ve tomurcuklanma bu kapsamda değildir.
6. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 7 - 4
Doğru cevap: C
Aşağıdaki özelliklerden hangisi bitkileri mantarlardan ayırmada en belirleyici farklardan biridir?
A
Ökaryot hücre yapısına sahip olmaları
B
Hücre duvarı bulundurmaları
C
Fotosentez yapabilmeleri (klorofil taşımaları)
D
Çok hücreli olabilmeleri
Çözüm
Bitkiler klorofil bulundurup fotosentez yapabilirken mantarlar heterotroftur ve fotosentez yapamaz. Her ikisi de ökaryottur ve hücre duvarına sahiptir. Çok hücrelilik her iki grupta da görülebilir.
7. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 8 - 1
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerde genetik çeşitliliği artıran mekanizmalardan biri değildir?
A
Konjugasyon
B
Transformasyon
C
Transdüksiyon
D
Mayoz bölünme
Çözüm
Bakterilerde konjugasyon, transformasyon ve transdüksiyon gen aktarımıyla çeşitliliği artırır. Bakteriler prokaryot oldukları için mayoz bölünme geçirmez. Üremeleri genellikle ikiye bölünme ile olur.
8. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 8 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi ökaryot bir hücrede bulunan ve proteinlerin işlenip paketlenmesinde görev alan organeldir?
A
Golgi aygıtı
B
Lizozom
C
Sentrozom
D
Peroksizom
Çözüm
Golgi aygıtı, ER’den gelen proteinleri değiştirir, sınıflandırır ve paketler. Lizozom sindirim, sentrozom iğ iplikleri, peroksizom ise oksidatif tepkimelerle ilişkilidir. Bu nedenle doğru seçenek Golgi aygıtıdır.
9. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 9 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi Protista âleminin genel bir özelliği olarak kabul edilebilir?
A
Tamamı çok hücrelidir
B
Tamamı heterotroftur
C
Ökaryot hücre yapısına sahiptir
D
Hücre duvarı mutlaka kitinden oluşur
Çözüm
Protistalar ökaryottur; çekirdek ve zarlı organellere sahiptir. Tek hücreli ya da çok hücreli olabilir, ototrof veya heterotrof türleri vardır. Kitin hücre duvarı mantarlara özgüdür.
10. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 9 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin kara yaşamına uyumunu artıran bir özelliktir?
A
Kutikula tabakasıyla su kaybını azaltma
B
Hücre duvarında peptidoglikan bulundurma
C
Glikojen depolama
D
Hif ve miselyum oluşturma
Çözüm
Kutikula, bitkilerde buharlaşmayla su kaybını azaltarak kara yaşamına uyumu artırır. Peptidoglikan bakterilere, glikojen depolama hayvan ve mantarlara, hif-miselyum yapısı mantarlara özgüdür.
11. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 9 - 5
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi arkelerin bakterilerden ayrılmasını destekleyen bir özelliktir?
A
Hücre duvarında peptidoglikan bulunması
B
Zarlı organellerin bulunması
C
Ribozomlarının 80S olması
D
Genetik bilgi işleme mekanizmalarının (ör. RNA polimeraz) ökaryotlara daha çok benzemesi
Çözüm
Arkelerin DNA replikasyonu ve transkripsiyonla ilgili enzimleri birçok yönden ökaryotlara benzer. Bakterilerde bu sistemler farklıdır. Arkelere özgü hücre duvarı yapısı da peptidoglikan içermez.
12. soru
TYT - Canlılar Dünyası - Orta Test - Canlılar Dünyası 9 - 6
Doğru cevap: A
Aşağıdaki canlı gruplarından hangisi zorunlu hücre içi parazit olup kendi başına metabolik faaliyetlerini sürdüremez?
A
Virüsler
B
Arkeler
C
Bakteriler
D
Mantarlar
Çözüm
Virüsler ribozom ve birçok metabolik enzimden yoksundur. Bu nedenle çoğalmak için konak hücrenin mekanizmalarını kullanmak zorundadır. Diğer gruplar hücresel yapıda olup bağımsız metabolizma yapabilir.
