LGS - Milli Uyanış-Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar - Orta Test - Milli Uyanış-Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar 3 - 4
Doğru cevap: D
Temsil Heyeti’nin Ankara’yı merkez olarak seçmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili bir gerekçe değildir?
A
Ulaşım ve haberleşme imkânlarının uygun olması
B
İşgallere karşı daha güvenli bir konumda bulunması
C
Batı Cephesi’ne yakın olması
D
Boğazların kontrolünün tamamen Ankara’da olması
Çözüm
Boğazların kontrolü Ankara’da değildir; Boğazlar stratejik olarak İstanbul ve çevresiyle ilgilidir. Ankara’nın seçilmesinde güvenlik, ulaşım ve cephelere yakınlık gibi nedenler etkili olmuştur.
2. soru
Çözümlü soru 2
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi, Amasya Genelgesi’nin “milli egemenliğe dayalı yeni bir yönetim anlayışı”nı somutlaştıran kararlarından biridir?
A
Sivas’ta ulusal bir kongre toplanması
B
Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi
C
Temsil Heyeti’nin yürütme yetkisini fiilen kullanması
D
Misak-ı Milli’nin ilan edilmesi
Çözüm
Amasya Genelgesi’nde “milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” denilerek ulusal irade vurgulanmış ve bunun gereği olarak Sivas’ta ulusal kongre toplanması kararlaştırılmıştır. Manda reddi Sivas’ta, Misak-ı Milli ise son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilmiştir.
3. soru
Çözümlü soru 3
Doğru cevap: B
Erzurum Kongresi kararlarının hangisi, kongrenin bölgesel toplanmasına rağmen ulusal hedeflere yöneldiğinin en açık göstergesidir?
A
Kongreye Doğu Anadolu’dan delegelerin katılması
B
Vatan bir bütündür, parçalanamaz ilkesinin benimsenmesi
C
Doğu illerinin Ermeni devletine bırakılmaması için cemiyetlerin birleştirilmesi
D
Kongre başkanlığını Mustafa Kemal’in yapması
Çözüm
“Vatan bir bütündür, parçalanamaz” kararı tüm ülkeyi kapsayan ulusal bir hedef ortaya koyar. Diğer seçenekler daha çok kongrenin toplanış biçimi veya bölgesel amaçlarıyla ilgilidir.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: A
Sivas Kongresi’nde alınan “tüm cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla birleştirilmesi” kararının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yerel direnişleri tek merkezden yöneterek milli mücadelede birlik sağlamak
B
İstanbul Hükûmeti’nin otoritesini güçlendirmek ve düzeni sağlamak
C
Azınlıkların siyasi haklarını genişleterek dış baskıyı azaltmak
D
Seçimlerin ertelenmesini sağlayarak zaman kazanmak
Çözüm
Cemiyetlerin birleştirilmesi, dağınık direnişleri tek çatı altında toplayıp ortak hedef ve koordinasyon sağlamayı amaçlar. Böylece milli mücadeleye merkezi bir yapı kazandırılmıştır.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: A
Amasya Görüşmeleri sonrası İstanbul Hükûmeti’nin Temsil Heyeti’ni fiilen muhatap alması, milli mücadele açısından aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştiğini gösterir?
A
Temsil Heyeti’nin meşruiyetinin ve siyasi ağırlığının arttığını
B
TBMM’nin resmen açıldığını
C
Sevr Antlaşması’nın yürürlüğe girdiğini
D
Düzenli ordunun kurulduğunu
Çözüm
Amasya Görüşmeleri’nde Temsil Heyeti ile görüşülmesi, İstanbul Hükûmeti’nin milli hareketi yok sayamadığını ve onu muhatap aldığını gösterir. Bu durum Temsil Heyeti’nin meşruiyetini güçlendirmiştir.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi, Mustafa Kemal’in Amasya Genelgesi’nde ortaya koyduğu “milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” anlayışının doğrudan bir sonucu olarak değerlendirilemez?
A
Sivas Kongresi’nde ulusal cemiyetlerin tek çatı altında birleştirilmesi
B
Temsil Heyeti’nin yürütme gücü gibi hareket ederek kararlar alması
C
TBMM’nin açılarak ulusal iradenin merkez hâline gelmesi
D
Mondros Ateşkes Antlaşması’nda İtilaf Devletlerine geniş işgal yetkileri tanınması
Çözüm
Amasya Genelgesi ulusal iradeyi esas alan bir mücadele çağrısıdır. Kongreler, Temsil Heyeti ve TBMM bu anlayışın uygulamaya dönüşmüş hâlleridir. Mondros ise Osmanlı’nın imzaladığı bir ateşkes olup bu anlayışın sonucu değildir.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: C
Erzurum Kongresi kararları dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşmak en uygundur?
A
Manda ve himaye ilk kez kabul edilmiştir.
B
Kongre, yalnızca Batı Anadolu’daki işgallere karşı toplanmıştır.
C
Ulusal egemenlik anlayışı ve bağımsızlık düşüncesi belirgin biçimde öne çıkmıştır.
D
Saltanatın kaldırılması kararı alınarak rejim değişikliği gerçekleştirilmiştir.
Çözüm
Erzurum Kongresi’nde vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığın korunması temel ilkedir. “Manda ve himaye kabul olunamaz” yaklaşımı bağımsızlığı vurgular. Saltanatın kaldırılması gibi bir rejim değişikliği kararı alınmamıştır.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, Sivas Kongresi’nin “ulusal mücadeleyi ülke geneline yayma” amacına hizmet eden bir kararının doğrudan sonucudur?
A
Kuva-yı Milliye birliklerinin tamamen dağıtılması
B
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin kurulmasıyla örgütlenmenin merkezileşmesi
C
İstanbul Hükûmeti’nin resmen sona erdirilmesi
D
Misak-ı Millî’nin TBMM tarafından ilan edilmesi
Çözüm
Sivas Kongresi’nde cemiyetlerin birleştirilmesi kararıyla örgütlenme tek merkezde toplanmıştır. Bu durum mücadeleyi ülke geneline yaymayı kolaylaştırmıştır. Diğer seçenekler Sivas Kongresi’nin doğrudan sonucu değildir.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: D
Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
A
Mücadelenin gerekçesi ve yöntemi giderek daha sistemli hâle gelmiştir.
B
Ulusal bağımsızlık düşüncesi, karar metinlerinde temel hedef olarak yer almıştır.
C
Mücadelenin lider kadrosu ve temsil gücü aşamalı biçimde kurumsallaşmıştır.
D
İtilaf Devletleri ile kesin barış koşulları bu süreçte ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.
Çözüm
Bu süreçte amaç ve yöntem netleşmiş, temsil ve örgütlenme güçlenmiştir. Ancak İtilaf Devletleriyle kesin barış koşullarının ayrıntılı belirlenmesi bu dönemin konusu değildir. Barış şartları daha sonra gündeme gelmiştir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: C
Temsil Heyeti’nin varlığı ve faaliyetleri dikkate alındığında aşağıdaki durumlardan hangisi, Temsil Heyeti’nin “fiilen yürütme yetkisi” kullandığını en güçlü biçimde gösterir?
A
Halkın işgallere karşı mitingler düzenlemesi
B
Basında ulusal mücadeleyi destekleyen yazıların artması
C
İstanbul Hükûmeti ile resmî yazışmalar yaparak bazı kararların uygulanmasını sağlamaya çalışması
D
Bazı bölgelerde yerel direniş gruplarının kendiliğinden oluşması
Çözüm
Temsil Heyeti, İstanbul Hükûmetiyle yazışmalar yapıp kararların uygulanmasına yön vermeye çalışarak yönetim işlevi üstlenmiştir. Bu durum, sadece halk tepkisi veya yerel oluşumlardan daha doğrudan bir yürütme göstergesidir. Dolayısıyla fiilî yürütme yetkisini en güçlü biçimde C yansıtır.
Blog
Milli Uyanış-Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar için blog rehberleri