Atatürk’ün ölümünden sonra Türkiye’nin dış politikada dengeyi koruma yaklaşımını sürdürdüğünü en güçlü biçimde gösteren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hatay meselesinin diplomasi yoluyla çözüme kavuşturulması
Hatay’ın Türkiye’ye katılması, uluslararası dengeleri gözeten diplomatik bir süreçle gerçekleşmiştir. Bu, Atatürk sonrası dönemde de barışçı ve gerçekçi dış politikanın sürdüğünü gösterir.
2. soru
Çözümlü soru 2
Doğru cevap: A
Atatürk’ün naaşının önce Ankara Etnografya Müzesi’ne, daha sonra Anıtkabir’e nakledilmesi aşağıdaki yargılardan hangisini en iyi destekler?
A
Devlet, sembolik mekânlar üzerinden kolektif hafızayı ve süreklilik algısını güçlendirmeyi hedeflemiştir
Atatürk’ün vasiyeti gereği naaşın şehir şehir dolaştırılması amaçlanmıştır
D
Anıtkabir’in yapımı tamamlanmadan önce uluslararası bir komisyonun onayı beklenmiştir
Çözüm
Geçici defin ve ardından Anıtkabir’e nakil, anma kültürünün kurumsallaştırılmasıyla ilgilidir. Bu süreç, milli hafızayı canlı tutma ve devlet sürekliliğini vurgulama amacını destekler.
3. soru
Çözümlü soru 3
Doğru cevap: B
Atatürk’ün vefatından sonra devletin sürekliliğinin korunması açısından TBMM’nin attığı ilk ve belirleyici adım aşağıdakilerden hangisidir?
A
Milli Şef unvanının resmen kabul edilmesi
B
İsmet İnönü’nün TBMM tarafından Cumhurbaşkanı seçilmesi
C
Hatay’ın Türkiye’ye katılmasına yönelik görüşmelerin başlatılması
D
II. Dünya Savaşı’nda tarafsızlık politikasının ilan edilmesi
Çözüm
Atatürk’ün vefatından hemen sonra TBMM, anayasal yetkisini kullanarak yeni cumhurbaşkanını seçmiştir. Bu adım yürütme organındaki boşluğu gidererek devlet işleyişinin kesintisiz sürmesini sağlamıştır.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: A
Atatürk’ün vefatından sonra Türkiye’de devlet başkanlığı makamının boşalması üzerine izlenen anayasal süreç aşağıdakilerden hangisidir?
A
TBMM, kendi üyeleri arasından Cumhurbaşkanını seçer; ardından yeni Cumhurbaşkanı hükümeti kurmakla görevlendirir.
B
Bakanlar Kurulu, Cumhurbaşkanını belirler; TBMM bu kararı onaylar.
C
Genelkurmay Başkanı, geçici Cumhurbaşkanı olur; seçimler yapıldıktan sonra görevi devreder.
D
Halk oylamasıyla Cumhurbaşkanı seçilir; TBMM yalnızca yemin törenini gerçekleştirir.
Çözüm
Cumhurbaşkanlığı makamı boşalınca Cumhurbaşkanını seçme yetkisi TBMM’dedir. Seçilen Cumhurbaşkanı, hükümetin kurulması sürecini yürütür. Diğer seçenekler dönemin anayasal uygulamasıyla uyuşmaz.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: A
Atatürk’ün ölümünün ardından iç politikada istikrarın korunmasına yönelik atılan adımlardan biri olarak değerlendirilebilecek en uygun gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
TBMM’nin kısa sürede yeni Cumhurbaşkanını seçerek devlet yönetiminde boşluk oluşmasını engellemesi
B
Çok partili hayata derhal geçilerek erken genel seçim kararı alınması
C
Halifeliğin yeniden kurularak toplumsal birlikteliğin güçlendirilmesi
D
Meclisin feshedilerek olağanüstü yönetim ilan edilmesi
Çözüm
Devlet başkanlığı boşluğunun hızlı biçimde doldurulması yönetimde sürekliliği sağlar. Bu, iç politik istikrarı koruyan bir adımdır. Diğer seçenekler dönemin temel ilkeleri ve uygulamalarıyla çelişir.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: A
Atatürk’ün vefatının ardından izlenen dış politika anlayışının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mevcut dengeleri gözeterek barışı korumak ve Türkiye’yi büyük güç çatışmalarının dışında tutmak
B
Yayılmacı bir politika izleyerek eski Osmanlı topraklarında yeniden egemenlik kurmak
C
Sömürgecilik faaliyetlerine katılarak ekonomik güç elde etmek
D
Savaş yoluyla sınırları hızla genişletmek ve bölgesel liderlik sağlamak
Çözüm
Atatürk sonrası dönemde de barışçı ve dengeci dış politika sürdürülmüştür. Amaç, Türkiye’yi yaklaşan küresel çatışma ortamından uzak tutmaktır. Diğer seçenekler yayılmacı ve saldırgan hedefler içerir.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
Atatürk’ün cenaze töreni ve yurt çapındaki yas uygulamalarının, yeni dönemde yönetimin temel dayanağı açısından en doğrudan gösterdiği durum aşağıdakilerden hangisidir?
A
Cumhuriyet rejiminin ve Atatürk ilke ve inkılaplarının toplum nezdinde güçlü meşruiyete sahip olması
B
Saltanatın geri getirilmesi yönünde yaygın bir toplumsal talebin oluşması
C
Türkiye’nin dış politikada yalnızlaşması ve ittifak arayışına girmesi
D
Ekonomik alanda devletçilikten vazgeçilerek serbest piyasanın hemen benimsenmesi
Çözüm
Cenaze törenine gösterilen yoğun katılım ve ülke çapındaki yas, Atatürk’e ve kurduğu rejime bağlılığın göstergesidir. Bu durum, inkılapların toplumsal meşruiyetini yansıtır. Diğer seçenekler bu olaylardan doğrudan çıkarılamaz.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: A
Atatürk’ün ölümünden sonra Türkiye’nin II. Dünya Savaşı sürecinde izlediği politikanın temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
A
Savaşın yıkıcı etkilerinden ülkeyi korumak için denge politikasıyla mümkün olduğunca savaş dışında kalma hedefi
B
Savaşa erken girerek yeni topraklar kazanma ve nüfuz alanı oluşturma isteği
C
Savaş ekonomisini canlandırmak için sürekli cephe açma zorunluluğu
D
Bir blokla koşulsuz ittifak kurarak iç politik muhalefeti tamamen ortadan kaldırma hedefi
Çözüm
Türkiye, II. Dünya Savaşı’nda öncelikle güvenliğini ve toprak bütünlüğünü korumayı amaçlamıştır. Bu nedenle dengeci bir tutumla uzun süre savaş dışında kalmaya çalışmıştır. Diğer seçenekler dönemin temel yaklaşımıyla uyumlu değildir.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: A
Atatürk’ün 10 Kasım 1938’de vefatından sonra Türkiye’de devlet işleyişinin kesintiye uğramamasını sağlayan ve anayasal sürekliliği gösteren en uygun gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
TBMM’nin aynı gün toplanarak yeni Cumhurbaşkanını seçmesi
B
Halkevlerinin yasayla kapatılması
C
Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girmesi
D
Takrir-i Sükûn Kanunu’nun yeniden çıkarılması
Çözüm
Atatürk’ün vefatından sonra TBMM toplanmış ve anayasal yetkisini kullanarak yeni Cumhurbaşkanını seçmiştir. Bu, yönetimde boşluk oluşmadığını ve devlet mekanizmasının sürdüğünü gösterir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: A
Atatürk’ün ölümünün ardından izlenen dış politika yaklaşımını en doğru biçimde yansıtan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mevcut antlaşma ve ittifaklara bağlı kalarak barışı korumaya öncelik verme
B
Sınırları genişletmek için askeri yayılmacılığı temel alma
C
Boğazlar üzerinde Türkiye’nin egemenliğini kaldırma
D
Milletler Cemiyeti’nden ayrılarak tam izolasyona yönelme
Çözüm
Atatürk sonrası dönemde de barışçı ve dengeci dış politika çizgisi sürdürülmüştür. Türkiye, mevcut uluslararası yükümlülüklerine bağlı kalarak güvenliği diplomasiyle sağlamaya çalışmıştır.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: A
Atatürk’ün vefatının (10 Kasım 1938) ardından Türkiye’de devlet yönetiminin kesintisiz biçimde devam ettiğini gösteren en doğrudan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
TBMM’nin aynı gün olağanüstü toplanarak Cumhurbaşkanı seçimini gerçekleştirmesi
B
Halkevlerinin ülke genelinde yeni şubeler açması
C
Hatay’da bağımsız bir devletin kurulması
D
Soyadı Kanunu’nun kabul edilmesi
Çözüm
Atatürk’ün vefatından sonra TBMM’nin hızla toplanıp yeni cumhurbaşkanını seçmesi, anayasal sürekliliğin korunduğunu gösterir. Diğer seçenekler doğrudan yönetim sürekliliğiyle ilgili değildir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: A
Atatürk’ün ölümünden sonra Türkiye’nin II. Dünya Savaşı sürecinde izlediği politikanın, iç politikada alınan bazı ekonomik tedbirleri zorunlu kılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Savaş dışı kalınsa da seferberlik, güvenlik ve kıtlık risklerinin ekonomiyi baskılaması
B
Savaşta kesin zafer kazanılıp ganimet ekonomisine geçilmesi
C
Tarımın tamamen bırakılıp yalnız ağır sanayiye yönelinmesi
D
Dış ticaretin artmasıyla fiyatların sürekli düşmesi
Çözüm
Türkiye savaşa girmemeye çalışsa da savaş koşulları; seferberlik, güvenlik harcamaları ve arz daralması gibi baskılar oluşturmuştur. Bu nedenle ekonomik düzenlemeler ve tedbirler gündeme gelmiştir.
