LGS - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası - Orta Test - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası 2 - 7
Doğru cevap: B
Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) ile Türkiye aşağıdakilerden hangisini elde etmiştir?
A
Boğazların yönetimini uluslararası bir komisyona devretmiştir
B
Boğazlarda asker bulundurma ve egemenlik haklarını güçlendirmiştir
C
Kapitülasyonları yeniden kabul etmiştir
D
Ege adalarının tamamını geri almıştır
Çözüm
Montrö ile Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliği güçlenmiş ve Boğazları askerî bakımdan kontrol etme imkânı artmıştır. Böylece güvenlik açısından önemli bir kazanım sağlanmıştır.
2. soru
LGS - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası - Orta Test - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası 3 - 4
Doğru cevap: A
1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye aşağıdakilerden hangisini elde etmiştir?
A
Boğazlarda asker bulundurma ve Boğazların güvenliğini sağlama hakkını
B
Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını kesin olarak
C
Ege Adaları üzerinde tam egemenlik hakkını
D
Musul’un Türkiye’ye bırakılmasını
Çözüm
Montrö ile Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliği güçlenmiş, asker bulundurma ve güvenliği sağlama hakkı tanınmıştır. Boğazlar Komisyonu kaldırılarak denetim Türkiye’ye geçmiştir.
3. soru
LGS - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası - Orta Test - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası 5 - 3
Doğru cevap: B
Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel hedeflerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sınırları genişleterek yayılmacı bir politika izlemek
B
Misak-ı Milli esaslarını koruyarak barışçı bir politika yürütmek
C
Sömürgecilik faaliyetlerine katılarak ekonomik kazanç sağlamak
D
Boğazları tek taraflı kapatarak uluslararası ticareti engellemek
Çözüm
Atatürk Dönemi dış politikasında temel amaç, Misak-ı Milli’ye uygun olarak bağımsızlığı ve sınır güvenliğini korumaktır. Bu süreçte “Yurtta sulh, cihanda sulh” anlayışı benimsenmiştir.
4. soru
LGS - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası - Orta Test - Atatürk Dönemi Türk dış Politikası 9 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Türkiye’nin Balkanlar’da güvenliği artırmak amacıyla attığı bir adımdır?
A
Balkan Antantı’nın kurulması
B
Sadabat Paktı’nın kurulması
C
Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanması
D
Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması
Çözüm
Balkan Antantı, Türkiye’nin Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya ile Balkanlar’da barışı ve güvenliği korumak için kurduğu bir iş birliğidir. Sadabat Paktı ise doğu sınırları ve Orta Doğu güvenliğiyle ilgilidir.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: A
Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki gelişmelerden hangisi “sınır güvenliğini savaşmadan sağlama ve barışçı yöntemlerle çözüm” anlayışına en uygun örnektir?
A
Hatay’ın 1939’da halkoylaması ve diplomatik süreçlerle Türkiye’ye katılması
B
Musul’un Misak-ı Millî gerekçesiyle askeri harekâtla alınması
Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’na erken dönemde İtilaf Devletleri yanında girmesi
Çözüm
Hatay meselesi diplomasi ve halkoylaması gibi barışçı yöntemlerle çözüme kavuşturulmuştur. Bu durum Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesine uygundur. Diğer seçenekler ya gerçekleşmemiştir ya da barışçı çözüm anlayışıyla örtüşmez.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: A
Türkiye’nin 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni imzalamasıyla elde ettiği kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
A
Boğazlarda asker bulundurma ve geçişleri Türkiye’nin güvenliği doğrultusunda düzenleme yetkisi
B
Boğazların uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi
C
Kapitülasyonların yeniden yürürlüğe girmesi
D
Ege adalarının Türkiye’ye bırakılması
Çözüm
Montrö ile Türkiye Boğazlar üzerinde egemenliğini güçlendirmiş ve Boğazları askerileştirme hakkını kazanmıştır. Ayrıca savaş gemilerinin geçişine ilişkin kurallar Türkiye’nin güvenliği temelinde düzenlenmiştir. Diğer seçenekler Montrö’nün sonucu değildir.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Atatürk Dönemi dış politika gelişmesi ile doğrudan ilgili sonuç arasında doğru verilmiştir?
A
Balkan Antantı — Balkanlarda sınırların korunması ve statükonun desteklenmesi
B
Sadabat Paktı — Boğazların uluslararası komisyona devredilmesi
C
Lozan Barış Antlaşması — Hatay’ın Türkiye’ye katılması
Balkan Antantı, Balkanlarda mevcut sınırların korunması ve barışın sürdürülmesi amacıyla kurulmuştur. Sadabat Paktı Orta Doğu’da güvenlik iş birliğidir; Boğazlarla ilgili değildir. Hatay ve Musul konuları da verilen antlaşmalarla doğrudan bu şekilde sonuçlanmamıştır.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: A
Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne 1932’de üye olması aşağıdaki dış politika hedeflerinden hangisiyle en çok ilişkilidir?
A
Uluslararası barış ve iş birliğine katılarak güvenliği diplomasi yoluyla güçlendirmek
B
Sömürge elde ederek ekonomik kaynakları artırmak
C
Sınır sorunlarını askeri yöntemlerle çözmek
D
İç işlerine karışmama ilkesini terk ederek komşu ülkelerin yönetimlerine müdahale etmek
Çözüm
Milletler Cemiyeti üyeliği, Türkiye’nin barışçı dış politika ve uluslararası iş birliği anlayışını güçlendirmiştir. Bu üyelik, güvenliği diplomasi ve kolektif mekanizmalarla destekleme amacına hizmet eder. Diğer seçenekler Atatürk Dönemi yaklaşımıyla uyuşmaz.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin 1923-1938 döneminde izlediği dış politikada “gerçekçilik ve denge” anlayışına kanıt olarak gösterilebilir?
A
II. Dünya Savaşı öncesinde bölgesel paktlarla (Balkan Antantı, Sadabat Paktı) güvenlik kuşağı oluşturması
B
Tüm sınır sorunlarını aynı anda askeri güçle çözmeye çalışması
C
Lozan’dan hemen sonra kapitülasyonları kabul ederek dış destek araması
D
Boğazlar konusunda hiçbir girişimde bulunmayıp statüyü kalıcı olarak değiştirmemesi
Çözüm
Türkiye, tehdit algısına göre bölgesel ittifaklar kurarak denge siyaseti izlemiş ve güvenliğini artırmıştır. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı bu yaklaşımın somut örnekleridir. Diğer seçenekler ya tarihsel olarak yanlış ya da denge/gerçekçilikle çelişir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: A
Hatay’ın Türkiye’ye katılması sürecinde izlenen yol dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sürecin Atatürk Dönemi dış politika anlayışıyla uyumlu olduğunu gösteren en güçlü kanıttır?
A
Sorunun, uluslararası platformlarda görüşülmesi ve halk iradesine dayalı bir çözümün benimsenmesi
B
Sorunun çözümü için doğrudan savaş ilan edilmesi
C
Bölgedeki Türk nüfusunun zorla göç ettirilmesi
D
Türkiye’nin, sınırlarını korumak yerine yayılmacı bir politika izlemesi
Çözüm
Hatay meselesi Milletler Cemiyeti süreci, diplomasi ve halkoylaması gibi yöntemlerle çözüme yaklaştırılmıştır. Bu durum barışçı ve meşruiyete dayalı dış politika anlayışıyla uyumludur.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: A
Lozan’dan sonra Türkiye ile Fransa arasında çözüme kavuşturulan ve Hatay meselesine zemin hazırlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ankara Antlaşması (1921) ile Güney Cephesi’nde çatışmaların sona ermesi ve sınırın belirlenmesi
B
Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya’nın alınması
C
Moskova Antlaşması ile doğu sınırının kesinleşmesi
D
Kars Antlaşması ile Ermenistan’la barış yapılması
Çözüm
Ankara Antlaşması ile Fransa ile çatışmalar bitmiş, İskenderun Sancağı (Hatay) için özel bir statü gündeme gelmiştir. Bu durum ileride Hatay meselesinin diplomatik zemininin oluşmasını sağlamıştır.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: D
Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki gelişmelerden hangisi “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesinin doğrudan bir yansıması olarak değerlendirilemez?
Atatürk dönemi dış politikası barışçı ve gerçekçi bir çizgide yürütülmüştür. Musul meselesi Misak-ı Millî’ye rağmen Türkiye lehine sonuçlanmamış, Musul Irak’a bırakılmıştır. Bu nedenle D seçeneği ilkenin yansıması olarak değerlendirilemez.
Blog
Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası için blog rehberleri
