goc_ve_sehirlesme_01 1.sayfa
Göç; bireylerin veya toplulukların, çeşitli nedenlerle kalıcı ya da geçici olarak bir yerden başka bir yere yer değiştirmesidir. Göç eden kişiye göçmen, göç hareketine ise göç olayı denir.
- Göç veren yer: Nüfusu azalan, iş gücü kaybeden alan.
- Göç alan yer: Nüfusu artan, hizmet ve konut ihtiyacı yükselen alan.
- İtici faktör: Göçü başlatan olumsuzluk (işsizlik, savaş, kuraklık).
- Çekici faktör: Göçü cezbeden olumlu özellik (iş, eğitim, güvenlik).
Göç, farklı ölçütlerle sınıflandırılır. En sık kullanılan ölçütler mesafe, süre ve gönüllülük durumudur.
- İç göç: Ülke sınırları içinde (köyden kente, doğudan batıya).
- Dış göç: Ülke sınırları aşılır (beyin göçü, mülteci hareketleri).
- Geçici göç: Mevsimlik tarım işçiliği, turizm sezonu işleri.
- Sürekli göç: Yerleşme amaçlı, uzun süreli göç.
- Gönüllü göç: Eğitim, iş, yaşam kalitesi için yapılan göç.
- Zorunlu göç: Savaş, afet, sürgün, can güvenliği gibi nedenlerle.
Şehirleşme; nüfusun, ekonomik faaliyetlerin ve hizmetlerin kentlerde yoğunlaşması sürecidir. Göç, şehirleşmenin en güçlü hızlandırıcılarından biridir.
goc_ve_sehirlesme_02 2.sayfa
İnsanlar çoğu zaman daha iyi gelir ve istihdam için göç eder. Sanayinin ve hizmetlerin kentlerde yoğunlaşması, kırdan kente göçü artırır.
- İşsizlik ve düşük ücretler (itici)
- Sanayi ve hizmet sektöründe iş imkânları (çekici)
- Toprakların mirasla bölünmesi ve verim kaybı (itici)
- Pazar, ulaşım, sermaye ve teknolojiye yakınlık (çekici)
Eğitim, sağlık, sosyal yaşam, kültürel çeşitlilik gibi unsurlar göç kararını etkiler. Bazı göçler ise aile birleşimi gibi nedenlerle gerçekleşir.
- Üniversite, meslek eğitimi, kurslar
- Sağlık hizmetlerine erişim
- Aile birleşimi, evlilik
- Kültürel etkinlikler ve sosyal çevre
Savaşlar, iç karışıklıklar ve güvenlik sorunları zorunlu göçe yol açabilir. Deprem, sel, kuraklık gibi çevresel olaylar da göçü tetikler.
- Savaş, çatışma, terör, can güvenliği
- Siyasi baskı ve ayrımcılık
- Deprem, sel, heyelan
- Kuraklık, su kıtlığı ve tarımsal gelir kaybı
