Boşaltım; hücre metabolizması sonucu oluşan, vücutta birikirse zararlı olabilen maddelerin ve fazla su-tuzun vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Amaç “kirli” maddeleri atmak değil, asıl olarak iç dengenin (homeostaz) korunmasını sağlamaktır.

• Azotlu atıklar: Amonyak, üre, ürik asit gibi.
• Fazla iyonlar: Na⁺, K⁺, Cl⁻ vb.
• Fazla su ve metabolik artıklar.

• Kanı filtrelemek ve uygun idrarı oluşturmak.
• Su-tuz dengesini ayarlamak (osmoregülasyon).
• Asit-baz dengesine katkı vermek.
• Kan basıncı ve hacmini dolaylı kontrol etmek (hormonlar üzerinden).
• Atık maddeleri uzaklaştırmak.

Dışkılama (defekasyon) sindirim kanalında emilmeyen artıkların atılmasıdır. Boşaltım ise hücresel metabolizma ürünlerinin ve fazla su-tuzun atılmasıdır. Bu iki süreç aynı şey değildir.

• En kritik gerekçe: homeostaz (kanın osmolaritesi, pH, hacim).
• Böbrek “sadece süzgeç” değildir: geri emilim ve salgılama ile seçici çalışır.

1. Süzülme (filtrasyon): Kan plazması belirli bir elekten geçer.
2. Geri emilim (reabsorpsiyon): Yararlı maddeler ve su tekrar kana alınır.
3. Salgılama (sekresyon): Bazı maddeler tüplere bilinçli olarak eklenir.

• Su-tuz ayarı → kan basıncı/kan hacmi etkilenir.
• Asit-baz düzeni → pH dengesi korunur.
• Hormon etkileri → bazı hormonlar böbrekte üretilir/aktiflenir.