12. Sınıf Matematik

12. Sınıf Matematik Diziler Testleri

Diziler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Dizileri genel terim ve örüntü ilişkisiyle öğren

Diziler, belirli bir kurala göre sıralanan sayı veya ifadeler topluluğudur. Genel terim, ardışık terimler arasındaki ilişki ve toplam formülleri dizilerin temel yapı taşlarını oluşturur.

Bu içerik; aritmetik ve geometrik dizileri, genel terim bulmayı, ortak fark ve ortak çarpanı yorumlamayı ve dizi toplamlarını problem bağlamında uygulamayı kolaylaştırır.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Dizinin genel terimini verilen örüntüden çıkarır.
  • Aritmetik ve geometrik dizileri ayırt eder.
  • Ortak fark ve ortak çarpanı kullanır.
  • Dizi toplamlarını uygun formülle hesaplar ve yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Ardışık terimler arasındaki farkın sabit olmasını her dizinin aritmetik olduğu şeklinde yorumlamak yanlıştır. Geometrik dizilerde sabit olan oran, yani ortak çarpandır.

Verimli çalışma yolu

İlk terimleri yazıp ardışık fark ve oranları kontrol et. Sonra genel terimi oluştur ve sorunun istediği terim veya toplam için uygun bağıntıyı seç. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

6. Test

12. Sınıf Matematik Diziler Testleri

Diziler konusu 6. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizi tanımlanıyor:

an=k=0n(1)kCn,k1k+1,nN0

Bu dizi için an kapalı formu hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çözüm üretilemedi

  1. Çözüm: Çözüm üretilemedi

Çözüm üretilemedi

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizi için a1=1 ve an+1=2an+3an+2 tanımlı olsun.
bn=an-3an+3 ifadesinin n'e bağlı kapalı formu hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Çözüm üretilemedi

  1. Çözüm: Çözüm üretilemedi

Çözüm üretilemedi

3. SoruÇoktan Seçmeli

(an) dizisi a1=1 ve an+1=2an+-1n ile tanımlanıyor.

Buna göre a10 kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Çözüm üretilemedi

  1. Çözüm: Çözüm üretilemedi

Çözüm üretilemedi

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizi tanımlanıyor:

a1=1

an+1=an1+2an

a2026 değerini bulun.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Önce dönüşüm yaparak bağıntıyı sadeleştirelim. Verilen tanım: a 1 = 1 a n + 1 = a n 1 + 2 a n Paydanın sadeleşmesi için tersini tanımlayalım: b n = 1 a n Şimdi bağıntıyı ters çevirip düzenleyelim: 1 a n + 1 = 1 + 2 a n a n 1 a n + 1 = 1 a n + 2 Bu da yeni dizinin aritmetik olduğunu gösterir: b n + 1 = b n + 2 Başlangıç değerini yazalım: b 1 = 1 a 1 = 1 1 = 1 Aritmetik dizi formülüyle genel terimi bulalım: b n = b 1 + ( n - 1 ) ⋅ 2 b n = 1 + 2 n - 2 = 2 n - 1 O halde tekrar tersini alırsak: a n = 1 b n = 1 2 n - 1 İstenen terimi yerine yazalım: a 2026 = 1 2 ⋅ 2026 - 1 a 2026 = 1 4051 Şık kontrolü: bulunan değer 1 4051 olduğundan doğru cevap D650 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Önce dönüşüm yaparak bağıntıyı sadeleştirelim. Verilen tanım: a 1 = 1 a n + 1 = a n 1 + 2 a n Paydanın sadeleşmesi için tersini tanımlayalım: b n = 1 a n Şimdi bağıntıyı ters çevirip düzenleyelim: 1 a n + 1 = 1 + 2 a n a n 1 a n + 1 = 1 a n + 2 Bu da yeni dizinin aritmetik olduğunu gösterir: b n + 1 = b n + 2 Başlangıç değerini yazalım: b 1 = 1 a 1 = 1 1 = 1 Aritmetik dizi formülüyle genel terimi bulalım: b n = b 1 + ( n - 1 ) ⋅ 2 b n = 1 + 2 n - 2 = 2 n - 1 O halde tekrar tersini alırsak: a n = 1 b n = 1 2 n - 1 İstenen terimi yerine yazalım: a 2026 = 1 2 ⋅ 2026 - 1 a 2026 = 1 4051 Şık kontrolü: bulunan değer 1 4051 olduğundan doğru cevap D650 şıkkıdır.

Önce dönüşüm yaparak bağıntıyı sadeleştirelim.

Verilen tanım:

a1=1an+1=an1+2an

Paydanın sadeleşmesi için tersini tanımlayalım:

bn=1an

Şimdi bağıntıyı ters çevirip düzenleyelim:

1an+1=1+2anan1an+1=1an+2

Bu da yeni dizinin aritmetik olduğunu gösterir:

bn+1=bn+2

Başlangıç değerini yazalım:

b1=1a1=11=1

Aritmetik dizi formülüyle genel terimi bulalım:

bn=b1+(n-1)2bn=1+2n-2=2n-1

O halde tekrar tersini alırsak:

an=1bn=12n-1

İstenen terimi yerine yazalım:

a2026=122026-1a2026=14051

Şık kontrolü: bulunan değer

14051

olduğundan doğru cevap D4417 şıkkıdır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

an dizisi a1=1 ve an+1=3an+2n koşullarıyla tanımlanıyor (n1).

k=1nak toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çözüm üretilemedi

  1. Çözüm: Çözüm üretilemedi

Çözüm üretilemedi

6. SoruÇoktan Seçmeli

Pozitif reel sayılardan oluşan (an) dizisi

a1=2

an+1=an+22an+1

Buna göre an için kapalı form aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen dizi: a 1 = 2 a n + 1 = a n + 2 2 a n + 1 Bu tür kesirli yinelemelerde, dönüşümün sabit noktaları üzerinden doğrusal bir yineleme elde etmek için uygun bir oran seçilir. 1) Sabit noktaları bulalım: a = a + 2 2 a + 1 a ( 2 a + 1 ) = a + 2 2 a 2 + a = a + 2 2 a 2 = 2 a 2 = 1 a = 1 \ veya \ a = - 1 2) Sabit noktalar 1 ve - 1 olduğu için şu dönüşümü seçelim: b n = a n - 1 a n + 1 3) Şimdi b n + 1 hesabı: a n + 1 - 1 a n + 1 + 1 = a n + 2 2 a n + 1 - 1 a n + 2 2 a n + 1 + 1 Payı ve paydayı ayrı sadeleştirelim: a n + 1 - 1 = a n + 2 - ( 2 a n + 1 ) 2 a n + 1 a n + 1 - 1 = - a n + 1 2 a n + 1 = - ( a n - 1 ) 2 a n + 1 a n + 1 + 1 = a n + 2 + ( 2 a n + 1 ) 2 a n + 1 a n + 1 + 1 = 3 a n + 3 2 a n + 1 = 3 ( a n + 1 ) 2 a n + 1 Oranlayınca: b n + 1 = - ( a n - 1 ) 2 a n + 1 3 ( a n + 1 ) 2 a n + 1 b n + 1 = - 1 3 a n - 1 a n + 1 = - 1 3 b n Yani artık doğrusal (geometrik) bir dizi elde ettik: b n + 1 = - 1 3 b n 4) Başlangıç değeri: b 1 = a 1 - 1 a 1 + 1 = 2 - 1 2 + 1 = 1 3 5) O hâlde: b n = ( - 1 3 ) n - 1 b 1 b n = ( - 1 3 ) n - 1 1 3 = - 1 n - 1 3 n 6) b n tanımından tekrar a n 'yi çekelim. Tanım: b n = a n - 1 a n + 1 a n - 1 = b n ( a n + 1 ) a n ( 1 - b n ) = 1 + b n a n = 1 + b n 1 - b n Şimdi b n = - 1 n - 1 3 n yerine yazalım: a n = 1 + - 1 n - 1 3 n 1 - - 1 n - 1 3 n 7) Şık kontrolü: Bu ifade seçeneklerde şıkkıB1334 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B1367’dır. Sonuç (doğru şık): A

  1. Çözüm: Verilen dizi: a 1 = 2 a n + 1 = a n + 2 2 a n + 1 Bu tür kesirli yinelemelerde, dönüşümün sabit noktaları üzerinden doğrusal bir yineleme elde etmek için uygun bir oran seçilir. 1) Sabit noktaları bulalım: a = a + 2 2 a + 1 a ( 2 a + 1 ) = a + 2 2 a 2 + a = a + 2 2 a 2 = 2 a 2 = 1 a = 1 \ veya \ a = - 1 2) Sabit noktalar 1 ve - 1 olduğu için şu dönüşümü seçelim: b n = a n - 1 a n + 1 3) Şimdi b n + 1 hesabı: a n + 1 - 1 a n + 1 + 1 = a n + 2 2 a n + 1 - 1 a n + 2 2 a n + 1 + 1 Payı ve paydayı ayrı sadeleştirelim: a n + 1 - 1 = a n + 2 - ( 2 a n + 1 ) 2 a n + 1 a n + 1 - 1 = - a n + 1 2 a n + 1 = - ( a n - 1 ) 2 a n + 1 a n + 1 + 1 = a n + 2 + ( 2 a n + 1 ) 2 a n + 1 a n + 1 + 1 = 3 a n + 3 2 a n + 1 = 3 ( a n + 1 ) 2 a n + 1 Oranlayınca: b n + 1 = - ( a n - 1 ) 2 a n + 1 3 ( a n + 1 ) 2 a n + 1 b n + 1 = - 1 3 a n - 1 a n + 1 = - 1 3 b n Yani artık doğrusal (geometrik) bir dizi elde ettik: b n + 1 = - 1 3 b n 4) Başlangıç değeri: b 1 = a 1 - 1 a 1 + 1 = 2 - 1 2 + 1 = 1 3 5) O hâlde: b n = ( - 1 3 ) n - 1 b 1 b n = ( - 1 3 ) n - 1 1 3 = - 1 n - 1 3 n 6) b n tanımından tekrar a n 'yi çekelim. Tanım: b n = a n - 1 a n + 1 a n - 1 = b n ( a n + 1 ) a n ( 1 - b n ) = 1 + b n a n = 1 + b n 1 - b n Şimdi b n = - 1 n - 1 3 n yerine yazalım: a n = 1 + - 1 n - 1 3 n 1 - - 1 n - 1 3 n 7) Şık kontrolü: Bu ifade seçeneklerde şıkkıB1334 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B1367’dır. Sonuç (doğru şık): A

Verilen dizi:

a1=2an+1=an+22an+1

Bu tür kesirli yinelemelerde, dönüşümün sabit noktaları üzerinden doğrusal bir yineleme elde etmek için uygun bir oran seçilir.

1) Sabit noktaları bulalım:

a=a+22a+1a(2a+1)=a+22a2+a=a+22a2=2a2=1a=1\ veya \a=-1

2) Sabit noktalar 1 ve -1 olduğu için şu dönüşümü seçelim:

bn=an-1an+1

3) Şimdi bn+1 hesabı:

an+1-1an+1+1=an+22an+1-1an+22an+1+1

Payı ve paydayı ayrı sadeleştirelim:

an+1-1=an+2-(2an+1)2an+1an+1-1=-an+12an+1=-(an-1)2an+1an+1+1=an+2+(2an+1)2an+1an+1+1=3an+32an+1=3(an+1)2an+1

Oranlayınca:

bn+1=-(an-1)2an+13(an+1)2an+1bn+1=-13an-1an+1=-13bn

Yani artık doğrusal (geometrik) bir dizi elde ettik:

bn+1=-13bn

4) Başlangıç değeri:

b1=a1-1a1+1=2-12+1=13

5) O hâlde:

bn=(-13)n-1b1bn=(-13)n-113=-1n-13n

6) bn tanımından tekrar an'yi çekelim. Tanım:

bn=an-1an+1an-1=bn(an+1)an(1-bn)=1+bnan=1+bn1-bn

Şimdi bn=-1n-13n yerine yazalım:

an=1+-1n-13n1--1n-13n

7) Şık kontrolü: Bu ifade seçeneklerde şıkkıB8885 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B8918’dır.

Sonuç (doğru şık): A

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir geometrik dizinin ardışık üç terimi sırasıyla (x-1), (x+2) ve (2x+1) dir. Dizi artan olduğuna göre x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Çözüm üretilemedi

  1. Çözüm: Çözüm üretilemedi

Çözüm üretilemedi

8. SoruÇoktan Seçmeli

a1=1 ve an+1=3an+2n olmak üzere bn=k=1nak ifadesinin kapalı formu nedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen dizi: a 1 = 1 a n + 1 = 3 a n + 2 n ve toplam: b n = ∑ k = 1 n a k Önce a dizisinin kapalı formunu bulalım. Denklem doğrusal ve sabit katsayılıdır: a n + 1 - 3 a n = 2 n Homojen kısmın çözümü: a n + 1 = 3 a n a n ( h ) = C 3 n - 1 Özel çözüm için sağ tarafta 2 tabanı olduğundan şu biçimi deneyelim: a n ( p ) = c 2 n Yerine yazalım: c 2 n + 1 - 3 c 2 n = 2 n Ortak çarpanı ayıralım: c 2 n ( 2 - 3 ) = 2 n - c 2 n = 2 n c = - 1 Dolayısıyla: a n ( p ) = - 2 n Genel çözüm: a n = C 3 n - 1 - 2 n Başlangıç koşulunu kullanalım: a 1 = C 3 0 - 2 1 1 = C - 2 C = 3 Böylece: a n = 3 3 n - 1 - 2 n a n = 3 n - 2 n Şimdi b toplamını bulalım: b n = ∑ k = 1 n a k b n = ∑ k = 1 n ( 3 k - 2 k ) b n = ∑ k = 1 n 3 k - ∑ k = 1 n 2 k Geometrik seri formülleri: ∑ k = 1 n 3 k = 3 n + 1 - 3 2 ∑ k = 1 n 2 k = 2 n + 1 - 2 Birleştirelim: b n = 3 n + 1 - 3 2 - ( 2 n + 1 - 2 ) b n = 3 n + 1 - 3 - 2 2 n + 1 + 4 2 b n = 3 n + 1 - 2 n + 2 + 1 2 Bu ifade şıklardan: b n = 3 n + 1 - 2 n + 2 + 1 2 ile aynı olduğundan doğru cevap D1050 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen dizi: a 1 = 1 a n + 1 = 3 a n + 2 n ve toplam: b n = ∑ k = 1 n a k Önce a dizisinin kapalı formunu bulalım. Denklem doğrusal ve sabit katsayılıdır: a n + 1 - 3 a n = 2 n Homojen kısmın çözümü: a n + 1 = 3 a n a n ( h ) = C 3 n - 1 Özel çözüm için sağ tarafta 2 tabanı olduğundan şu biçimi deneyelim: a n ( p ) = c 2 n Yerine yazalım: c 2 n + 1 - 3 c 2 n = 2 n Ortak çarpanı ayıralım: c 2 n ( 2 - 3 ) = 2 n - c 2 n = 2 n c = - 1 Dolayısıyla: a n ( p ) = - 2 n Genel çözüm: a n = C 3 n - 1 - 2 n Başlangıç koşulunu kullanalım: a 1 = C 3 0 - 2 1 1 = C - 2 C = 3 Böylece: a n = 3 3 n - 1 - 2 n a n = 3 n - 2 n Şimdi b toplamını bulalım: b n = ∑ k = 1 n a k b n = ∑ k = 1 n ( 3 k - 2 k ) b n = ∑ k = 1 n 3 k - ∑ k = 1 n 2 k Geometrik seri formülleri: ∑ k = 1 n 3 k = 3 n + 1 - 3 2 ∑ k = 1 n 2 k = 2 n + 1 - 2 Birleştirelim: b n = 3 n + 1 - 3 2 - ( 2 n + 1 - 2 ) b n = 3 n + 1 - 3 - 2 2 n + 1 + 4 2 b n = 3 n + 1 - 2 n + 2 + 1 2 Bu ifade şıklardan: b n = 3 n + 1 - 2 n + 2 + 1 2 ile aynı olduğundan doğru cevap D1050 şıkkıdır.

Verilen dizi:

a1=1an+1=3an+2n

ve toplam:

bn=k=1nak

Önce a dizisinin kapalı formunu bulalım. Denklem doğrusal ve sabit katsayılıdır:

an+1-3an=2n

Homojen kısmın çözümü:

an+1=3anan(h)=C3n-1

Özel çözüm için sağ tarafta 2 tabanı olduğundan şu biçimi deneyelim:

an(p)=c2n

Yerine yazalım:

c2n+1-3c2n=2n

Ortak çarpanı ayıralım:

c2n(2-3)=2n-c2n=2nc=-1

Dolayısıyla:

an(p)=-2n

Genel çözüm:

an=C3n-1-2n

Başlangıç koşulunu kullanalım:

a1=C30-211=C-2C=3

Böylece:

an=33n-1-2nan=3n-2n

Şimdi b toplamını bulalım:

bn=k=1nakbn=k=1n(3k-2k)bn=k=1n3k-k=1n2k

Geometrik seri formülleri:

k=1n3k=3n+1-32k=1n2k=2n+1-2

Birleştirelim:

bn=3n+1-32-(2n+1-2)bn=3n+1-3-22n+1+42bn=3n+1-2n+2+12

Bu ifade şıklardan:

bn=3n+1-2n+2+12

ile aynı olduğundan doğru cevap A şıkkıdır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

İlk terimi 3, ortak farkı 4 olan aritmetik dizinin 5. terimi kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aritmetik dizide an=a1+(n1)da_n=a_1+(n-1)d. a5=3+44=19a_5=3+4\cdot4=19.

  1. Çözüm: Aritmetik dizide an=a1+(n1)da_n=a_1+(n-1)d. a5=3+44=19a_5=3+4\cdot4=19.

Aritmetik dizide an=a1+(n1)da_n=a_1+(n-1)d. a5=3+44=19a_5=3+4\cdot4=19.

10. SoruÇoktan Seçmeli

İlk terimi 2, ortak çarpanı 3 olan geometrik dizinin 4. terimi kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Geometrik dizide an=a1rn1a_n=a_1 r^{n-1}. a4=233=54a_4=2\cdot3^3=54.

  1. Çözüm: Geometrik dizide an=a1rn1a_n=a_1 r^{n-1}. a4=233=54a_4=2\cdot3^3=54.

Geometrik dizide an=a1rn1a_n=a_1 r^{n-1}. a4=233=54a_4=2\cdot3^3=54.

Diziler Sık Sorulan Sorular

Aritmetik dizi nedir?

Ardışık terimleri arasındaki farkın sabit olduğu dizidir.

Geometrik dizi nedir?

Ardışık terimleri arasındaki oranın sabit olduğu dizidir.

Genel terim neden önemlidir?

Dizinin herhangi bir terimine, tüm terimleri tek tek yazmadan ulaşmayı sağlar.