12. Sınıf Matematik

12. Sınıf Matematik Diziler Testleri

Diziler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Dizileri genel terim ve örüntü ilişkisiyle öğren

Diziler, belirli bir kurala göre sıralanan sayı veya ifadeler topluluğudur. Genel terim, ardışık terimler arasındaki ilişki ve toplam formülleri dizilerin temel yapı taşlarını oluşturur.

Bu içerik; aritmetik ve geometrik dizileri, genel terim bulmayı, ortak fark ve ortak çarpanı yorumlamayı ve dizi toplamlarını problem bağlamında uygulamayı kolaylaştırır.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Dizinin genel terimini verilen örüntüden çıkarır.
  • Aritmetik ve geometrik dizileri ayırt eder.
  • Ortak fark ve ortak çarpanı kullanır.
  • Dizi toplamlarını uygun formülle hesaplar ve yorumlar.

Sık karıştırılan noktalar

Ardışık terimler arasındaki farkın sabit olmasını her dizinin aritmetik olduğu şeklinde yorumlamak yanlıştır. Geometrik dizilerde sabit olan oran, yani ortak çarpandır.

Verimli çalışma yolu

İlk terimleri yazıp ardışık fark ve oranları kontrol et. Sonra genel terimi oluştur ve sorunun istediği terim veya toplam için uygun bağıntıyı seç. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya işlem adımında zorlandığını belirle.

4. Test

12. Sınıf Matematik Diziler Testleri

Diziler konusu 4. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir aritmetik dizide a1=5 ve a4=14 ise a10 kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilenler: a 1 = 5 a 4 = 14 Aritmetik dizide genel terim bağıntısını kullanalım: a n = a 1 + ( n - 1 ) d Buradan ortak farkı bulmak için a 4 yerine yazalım: a 4 = a 1 + ( 4 - 1 ) d 14 = 5 + 3 d 9 = 3 d d = 3 Şimdi a 10 terimini bulalım: a 10 = a 1 + ( 10 - 1 ) d a 10 = 5 + 9 ⋅ 3 a 10 = 32 Sonuç: şıkkıC305 doğrudur.

  1. Çözüm: Verilenler: a 1 = 5 a 4 = 14 Aritmetik dizide genel terim bağıntısını kullanalım: a n = a 1 + ( n - 1 ) d Buradan ortak farkı bulmak için a 4 yerine yazalım: a 4 = a 1 + ( 4 - 1 ) d 14 = 5 + 3 d 9 = 3 d d = 3 Şimdi a 10 terimini bulalım: a 10 = a 1 + ( 10 - 1 ) d a 10 = 5 + 9 ⋅ 3 a 10 = 32 Sonuç: şıkkıC305 doğrudur.

Verilenler:

a1=5a4=14

Aritmetik dizide genel terim bağıntısını kullanalım:

an=a1+(n-1)d

Buradan ortak farkı bulmak için a4 yerine yazalım:

a4=a1+(4-1)d14=5+3d9=3dd=3

Şimdi a10 terimini bulalım:

a10=a1+(10-1)da10=5+93a10=32

Sonuç: B şıkkı doğrudur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda bir dizi tanımlanmıştır:

a1=1,an+1=2an+1

a5 değeri kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen dizi: a 1 = 1 a n + 1 = 2 a n + 1 Sırayla terimleri bulalım. 1) İkinci terim: a 2 = 2 a 1 + 1 = 2 × 1 + 1 = 3 2) Üçüncü terim: a 3 = 2 a 2 + 1 = 2 × 3 + 1 = 7 3) Dördüncü terim: a 4 = 2 a 3 + 1 = 2 × 7 + 1 = 15 4) Beşinci terim: a 5 = 2 a 4 + 1 = 2 × 15 + 1 = 31 Sonuç: a 5 = 31 Bu nedenle doğru seçenek D326 'dir.

  1. Çözüm: Verilen dizi: a 1 = 1 a n + 1 = 2 a n + 1 Sırayla terimleri bulalım. 1) İkinci terim: a 2 = 2 a 1 + 1 = 2 × 1 + 1 = 3 2) Üçüncü terim: a 3 = 2 a 2 + 1 = 2 × 3 + 1 = 7 3) Dördüncü terim: a 4 = 2 a 3 + 1 = 2 × 7 + 1 = 15 4) Beşinci terim: a 5 = 2 a 4 + 1 = 2 × 15 + 1 = 31 Sonuç: a 5 = 31 Bu nedenle doğru seçenek D326 'dir.

Verilen dizi:

a1=1
an+1=2an+1

Sırayla terimleri bulalım.

1) İkinci terim:

a2=2a1+1=2×1+1=3

2) Üçüncü terim:

a3=2a2+1=2×3+1=7

3) Dördüncü terim:

a4=2a3+1=2×7+1=15

4) Beşinci terim:

a5=2a4+1=2×15+1=31

Sonuç:

a5=31

Bu nedenle doğru seçenek B'dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir aritmetik dizide a3=7 ve a8=22 ise a1+a10 kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Aritmetik dizinin genel terimi: a n = a 1 + ( n − 1 ) d 2) Verilenleri genel terimde yazalım: a 3 = a 1 + ( 3 − 1 ) d = a 1 + 2 d = 7 a 8 = a 1 + ( 8 − 1 ) d = a 1 + 7 d = 22 3) İki denklemi taraf tarafa çıkararak ortak terimi yok edelim: ( a 1 + 7 d ) − ( a 1 + 2 d ) = 22 − 7 5 d = 15 d = 3 4) d değerini kullanarak ilk terimi bulalım: a 1 + 2 d = 7 a 1 = 7 − 2 · 3 = 1 5) 10. terimi bulalım: a 10 = a 1 + ( 10 − 1 ) d = 1 + 9 · 3 = 28 6) İstenen toplam: a 1 + a 10 = 1 + 28 = 29 Sonuç: Doğru seçenek A492 ’dir.

  1. Çözüm: 1) Aritmetik dizinin genel terimi: a n = a 1 + ( n − 1 ) d 2) Verilenleri genel terimde yazalım: a 3 = a 1 + ( 3 − 1 ) d = a 1 + 2 d = 7 a 8 = a 1 + ( 8 − 1 ) d = a 1 + 7 d = 22 3) İki denklemi taraf tarafa çıkararak ortak terimi yok edelim: ( a 1 + 7 d ) − ( a 1 + 2 d ) = 22 − 7 5 d = 15 d = 3 4) d değerini kullanarak ilk terimi bulalım: a 1 + 2 d = 7 a 1 = 7 − 2 · 3 = 1 5) 10. terimi bulalım: a 10 = a 1 + ( 10 − 1 ) d = 1 + 9 · 3 = 28 6) İstenen toplam: a 1 + a 10 = 1 + 28 = 29 Sonuç: Doğru seçenek A492 ’dir.

1) Aritmetik dizinin genel terimi:

an=a1+(n1)d

2) Verilenleri genel terimde yazalım:

a3=a1+(31)d=a1+2d=7a8=a1+(81)d=a1+7d=22

3) İki denklemi taraf tarafa çıkararak ortak terimi yok edelim:

(a1+7d)(a1+2d)=2275d=15d=3

4) d değerini kullanarak ilk terimi bulalım:

a1+2d=7a1=72·3=1

5) 10. terimi bulalım:

a10=a1+(101)d=1+9·3=28

6) İstenen toplam:

a1+a10=1+28=29

Sonuç: Doğru seçenek B’dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda tanımlanan dizinin genel terimini bulunuz.

a1=1,an+1=2an+(-1)n

n1

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen dizi: a 1 = 1, a n + 1 = 2 a n + ( - 1 ) n Bu bir lineer (birinci dereceden) fark denklemi olduğundan, homojen + özel çözüm yöntemi kullanılır. 1) Homojen kısmı çözelim: a n + 1 - 2 a n = 0 a n h = C 2 n - 1 2) Özel çözüm için sağ tarafın biçimine uygun tahmin yapalım. Sağ tarafta ( - 1 ) n olduğundan, özel çözüm tahmini: a n p = k ( - 1 ) n Bu tahmini bağıntıda yerine yazalım: a n + 1 p = k ( - 1 ) n + 1 = k ( - 1 ) ( - 1 ) n = - k ( - 1 ) n Denkleme koyunca: - k ( - 1 ) n = 2 k ( - 1 ) n + ( - 1 ) n Her iki tarafta ortak çarpan olan ( - 1 ) n sadeleşir: - k = 2 k + 1 - 3 k = 1 k = - 1 3 Dolayısıyla özel çözüm: a n p = - 1 3 ( - 1 ) n 3) Genel çözümü yazalım: a n = C 2 n - 1 - 1 3 ( - 1 ) n 4) Başlangıç şartı ile sabiti bulalım: a 1 = C 2 0 - 1 3 ( - 1 ) 1 1 = C - 1 3 ( - 1 ) 1 = C + 1 3 C = 2 3 5) Genel terimi yazıp sadeleştirelim: a n = 2 3 2 n - 1 - 1 3 ( - 1 ) n a n = 2 n 3 - ( - 1 ) n 3 a n = 2 n - ( - 1 ) n 3 Bu ifade şıklarla karşılaştırıldığında doğru seçenek: a n = 2 n - ( - 1 ) n 3 Sonuç: şıkkıB1023 doğrudur.

  1. Çözüm: Verilen dizi: a 1 = 1, a n + 1 = 2 a n + ( - 1 ) n Bu bir lineer (birinci dereceden) fark denklemi olduğundan, homojen + özel çözüm yöntemi kullanılır. 1) Homojen kısmı çözelim: a n + 1 - 2 a n = 0 a n h = C 2 n - 1 2) Özel çözüm için sağ tarafın biçimine uygun tahmin yapalım. Sağ tarafta ( - 1 ) n olduğundan, özel çözüm tahmini: a n p = k ( - 1 ) n Bu tahmini bağıntıda yerine yazalım: a n + 1 p = k ( - 1 ) n + 1 = k ( - 1 ) ( - 1 ) n = - k ( - 1 ) n Denkleme koyunca: - k ( - 1 ) n = 2 k ( - 1 ) n + ( - 1 ) n Her iki tarafta ortak çarpan olan ( - 1 ) n sadeleşir: - k = 2 k + 1 - 3 k = 1 k = - 1 3 Dolayısıyla özel çözüm: a n p = - 1 3 ( - 1 ) n 3) Genel çözümü yazalım: a n = C 2 n - 1 - 1 3 ( - 1 ) n 4) Başlangıç şartı ile sabiti bulalım: a 1 = C 2 0 - 1 3 ( - 1 ) 1 1 = C - 1 3 ( - 1 ) 1 = C + 1 3 C = 2 3 5) Genel terimi yazıp sadeleştirelim: a n = 2 3 2 n - 1 - 1 3 ( - 1 ) n a n = 2 n 3 - ( - 1 ) n 3 a n = 2 n - ( - 1 ) n 3 Bu ifade şıklarla karşılaştırıldığında doğru seçenek: a n = 2 n - ( - 1 ) n 3 Sonuç: şıkkıB1023 doğrudur.

Verilen dizi:

a1=1,an+1=2an+(-1)n

Bu bir lineer (birinci dereceden) fark denklemi olduğundan, homojen + özel çözüm yöntemi kullanılır.

1) Homojen kısmı çözelim:

an+1-2an=0
anh=C2n-1

2) Özel çözüm için sağ tarafın biçimine uygun tahmin yapalım. Sağ tarafta

(-1)n

olduğundan, özel çözüm tahmini:

anp=k(-1)n

Bu tahmini bağıntıda yerine yazalım:

an+1p=k(-1)n+1=k(-1)(-1)n=-k(-1)n

Denkleme koyunca:

-k(-1)n=2k(-1)n+(-1)n

Her iki tarafta ortak çarpan olan

(-1)n

sadeleşir:

-k=2k+1
-3k=1
k=-13

Dolayısıyla özel çözüm:

anp=-13(-1)n

3) Genel çözümü yazalım:

an=C2n-1-13(-1)n

4) Başlangıç şartı ile sabiti bulalım:

a1=C20-13(-1)1
1=C-13(-1)
1=C+13
C=23

5) Genel terimi yazıp sadeleştirelim:

an=232n-1-13(-1)n
an=2n3-(-1)n3
an=2n-(-1)n3

Bu ifade şıklarla karşılaştırıldığında doğru seçenek:

an=2n-(-1)n3

Sonuç: şıkkıB6943 doğrudur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda verilen dizi için açık form bulunuz.

a1=1an+1=(n+1)an+1n1

an ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen tanım: a 1 = 1 a n + 1 = ( n + 1 ) a n + 1 n ≥ 1 Faktöriyel ile sadeleşmesi için her iki tarafı aşağıdaki ifadeye bölelim: ( n + 1 )! Bölünmüş hali: a n + 1 ( n + 1 )! = ( n + 1 ) a n ( n + 1 )! + 1 ( n + 1 )! Ortadaki kesirde sadeleştirme yapalım: ( n + 1 ) a n ( n + 1 )! = a n n! Şimdi yeni bir dizi tanımlayalım: b n = a n n! Bu tanımla bağıntı şu hale gelir: b n + 1 = b n + 1 ( n + 1 )! Bu bağıntı ardışık toplama ile açılır: b n = b 1 + ∑ k = 1 n - 1 1 ( k + 1 )! Başlangıç değerini bulalım: b 1 = a 1 1! = 1 Toplamda indeks değişimi yapalım: b n = 1 + ∑ j = 2 n 1 j! Burada ilk terim zaten aşağıdaki toplama ile aynı olduğundan: 1 = 1 1! b n = ∑ k = 1 n 1 k! Son olarak tanıma geri dönelim: a n = n! ∑ k = 1 n 1 k! Bu ifade şıklardan C ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap C ’dir.

  1. Çözüm: Verilen tanım: a 1 = 1 a n + 1 = ( n + 1 ) a n + 1 n ≥ 1 Faktöriyel ile sadeleşmesi için her iki tarafı aşağıdaki ifadeye bölelim: ( n + 1 )! Bölünmüş hali: a n + 1 ( n + 1 )! = ( n + 1 ) a n ( n + 1 )! + 1 ( n + 1 )! Ortadaki kesirde sadeleştirme yapalım: ( n + 1 ) a n ( n + 1 )! = a n n! Şimdi yeni bir dizi tanımlayalım: b n = a n n! Bu tanımla bağıntı şu hale gelir: b n + 1 = b n + 1 ( n + 1 )! Bu bağıntı ardışık toplama ile açılır: b n = b 1 + ∑ k = 1 n - 1 1 ( k + 1 )! Başlangıç değerini bulalım: b 1 = a 1 1! = 1 Toplamda indeks değişimi yapalım: b n = 1 + ∑ j = 2 n 1 j! Burada ilk terim zaten aşağıdaki toplama ile aynı olduğundan: 1 = 1 1! b n = ∑ k = 1 n 1 k! Son olarak tanıma geri dönelim: a n = n! ∑ k = 1 n 1 k! Bu ifade şıklardan C ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap C ’dir.

Verilen tanım:

a1=1an+1=(n+1)an+1n1

Faktöriyel ile sadeleşmesi için her iki tarafı aşağıdaki ifadeye bölelim:

(n+1)!

Bölünmüş hali:

an+1(n+1)!=(n+1)an(n+1)!+1(n+1)!

Ortadaki kesirde sadeleştirme yapalım:

(n+1)an(n+1)!=ann!

Şimdi yeni bir dizi tanımlayalım:

bn=ann!

Bu tanımla bağıntı şu hale gelir:

bn+1=bn+1(n+1)!

Bu bağıntı ardışık toplama ile açılır:

bn=b1+k=1n-11(k+1)!

Başlangıç değerini bulalım:

b1=a11!=1

Toplamda indeks değişimi yapalım:

bn=1+j=2n1j!

Burada ilk terim zaten aşağıdaki toplama ile aynı olduğundan:

1=11!bn=k=1n1k!

Son olarak tanıma geri dönelim:

an=n!k=1n1k!

Bu ifade şıklardan C ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap C’dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşullarla tanımlanan dizide n1 için an kapalı formunu bulunuz.

an+1=2an+3n,a1=1

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen yineleme: a n + 1 = 2 a n + 3 n a 1 = 1 1) Homojen kısmı çözelim: a n + 1 = 2 a n a n h = C 2 n - 1 2) Özel çözüm için, sağ taraf taban aynı biçimde olduğu için şu denemeyi yapalım: a n p = k 3 n 3) Denemeyi yinelemeye yerleştirip k sabitini bulalım: k 3 n + 1 = 2 k 3 n + 3 n k 3 = 2 k + 1 k = 1 4) Genel çözüm (homojen + özel): a n = C 2 n - 1 + 3 n 5) Başlangıç koşulunu kullanarak C sabitini bulalım: a 1 = C 2 1 - 1 + 3 1 1 = C + 3 C = - 2 6) Kapalı form: a n = - 2 2 n - 1 + 3 n a n = 3 n - 2 n 7) Şık kontrolü: Bulduğumuz ifade ile şıkkıD547 aynıdır. Doğru cevap D564.

  1. Çözüm: Verilen yineleme: a n + 1 = 2 a n + 3 n a 1 = 1 1) Homojen kısmı çözelim: a n + 1 = 2 a n a n h = C 2 n - 1 2) Özel çözüm için, sağ taraf taban aynı biçimde olduğu için şu denemeyi yapalım: a n p = k 3 n 3) Denemeyi yinelemeye yerleştirip k sabitini bulalım: k 3 n + 1 = 2 k 3 n + 3 n k 3 = 2 k + 1 k = 1 4) Genel çözüm (homojen + özel): a n = C 2 n - 1 + 3 n 5) Başlangıç koşulunu kullanarak C sabitini bulalım: a 1 = C 2 1 - 1 + 3 1 1 = C + 3 C = - 2 6) Kapalı form: a n = - 2 2 n - 1 + 3 n a n = 3 n - 2 n 7) Şık kontrolü: Bulduğumuz ifade ile şıkkıD547 aynıdır. Doğru cevap D564.

Verilen yineleme:

an+1=2an+3na1=1

1) Homojen kısmı çözelim:

an+1=2ananh=C2n-1

2) Özel çözüm için, sağ taraf taban aynı biçimde olduğu için şu denemeyi yapalım:

anp=k3n

3) Denemeyi yinelemeye yerleştirip k sabitini bulalım:

k3n+1=2k3n+3nk3=2k+1k=1

4) Genel çözüm (homojen + özel):

an=C2n-1+3n

5) Başlangıç koşulunu kullanarak C sabitini bulalım:

a1=C21-1+311=C+3C=-2

6) Kapalı form:

an=-22n-1+3nan=3n-2n

7) Şık kontrolü: Bulduğumuz ifade ile şıkkıD3575 aynıdır. Doğru cevap D3592.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda tanımlanan dizi veriliyor:

a1=1, an+1=an+2an+1

Bu dizinin limiti aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Doğru cevap kontrolü: Limit şıkkıA31ndaki değerdir. 2) Dizi tanımı: a 1 = 1, a n + 1 = a n + 2 a n + 1 3) Pozitiflik ve sınırlılık (dizi hep tanımlı): a n + 1 = a n + 2 a n + 1 = 1 + 1 a n + 1 Buradan a n + 1 > 1 ve ayrıca a n + 1 < 2 (çünkü 1 a n + 1 < 1 ) elde edilir. 4) Limit varsa, sabit nokta denklemi: Eğer a n → L ise, L = L + 2 L + 1 L ( L + 1 ) = L + 2 olduğundan L 2 = 2 Dolayısıyla aday limitler: L = 2 veya L = - 2 5) Limitin pozitif kök olduğunu gösterme (yakınsaklık fikri): Dizi terimleri a n > 0 olduğundan limit (varsa) negatif olamaz; bu yüzden L = 2 6) (İsteğe bağlı ama tamamlayıcı) Yakınsaklık nasıl garanti edilir? Fonksiyonu tanımlayalım: f ( x ) = x + 2 x + 1 Bu fonksiyon x > - 1 için azalandır çünkü f ′ ( x ) = - 1 x + 1 2 < 0 Azalan olduğundan, sabit nokta 2 etrafında terimler sırayla sağa-sola geçer: a 1 < 2 ⇒ a 2 = f ( a 1 ) > 2 ⇒ a 3 = f ( a 2 ) < 2 Bu durumda a 2 n alt dizisi 2 ’ye doğru azalan, a 2 n + 1 alt dizisi ise 2 ’ye doğru artandır; ikisi de aynı sınıra gider. Sonuç: lim n → ∞ a n = 2 Doğru şık: B

  1. Çözüm: 1) Doğru cevap kontrolü: Limit şıkkıA31ndaki değerdir. 2) Dizi tanımı: a 1 = 1, a n + 1 = a n + 2 a n + 1 3) Pozitiflik ve sınırlılık (dizi hep tanımlı): a n + 1 = a n + 2 a n + 1 = 1 + 1 a n + 1 Buradan a n + 1 > 1 ve ayrıca a n + 1 < 2 (çünkü 1 a n + 1 < 1 ) elde edilir. 4) Limit varsa, sabit nokta denklemi: Eğer a n → L ise, L = L + 2 L + 1 L ( L + 1 ) = L + 2 olduğundan L 2 = 2 Dolayısıyla aday limitler: L = 2 veya L = - 2 5) Limitin pozitif kök olduğunu gösterme (yakınsaklık fikri): Dizi terimleri a n > 0 olduğundan limit (varsa) negatif olamaz; bu yüzden L = 2 6) (İsteğe bağlı ama tamamlayıcı) Yakınsaklık nasıl garanti edilir? Fonksiyonu tanımlayalım: f ( x ) = x + 2 x + 1 Bu fonksiyon x > - 1 için azalandır çünkü f ′ ( x ) = - 1 x + 1 2 < 0 Azalan olduğundan, sabit nokta 2 etrafında terimler sırayla sağa-sola geçer: a 1 < 2 ⇒ a 2 = f ( a 1 ) > 2 ⇒ a 3 = f ( a 2 ) < 2 Bu durumda a 2 n alt dizisi 2 ’ye doğru azalan, a 2 n + 1 alt dizisi ise 2 ’ye doğru artandır; ikisi de aynı sınıra gider. Sonuç: lim n → ∞ a n = 2 Doğru şık: B

1) Doğru cevap kontrolü: Limit B şıkkındaki değerdir.

2) Dizi tanımı:

a1=1,an+1=an+2an+1

3) Pozitiflik ve sınırlılık (dizi hep tanımlı):

an+1=an+2an+1=1+1an+1
Buradan an+1>1 ve ayrıca an+1<2 (çünkü 1an+1<1 ) elde edilir.

4) Limit varsa, sabit nokta denklemi:

Eğer anL ise, L=L+2L+1
L(L+1)=L+2 olduğundan L2=2
Dolayısıyla aday limitler: L=2 veya L=-2

5) Limitin pozitif kök olduğunu gösterme (yakınsaklık fikri):

Dizi terimleri an>0 olduğundan limit (varsa) negatif olamaz; bu yüzden L=2

6) (İsteğe bağlı ama tamamlayıcı) Yakınsaklık nasıl garanti edilir?

Fonksiyonu tanımlayalım: f(x)=x+2x+1
Bu fonksiyon x>-1 için azalandır çünkü f(x)=-1x+12<0
Azalan olduğundan, sabit nokta 2 etrafında terimler sırayla sağa-sola geçer:a1<2a2=f(a1)>2a3=f(a2)<2
Bu durumda a2n alt dizisi 2’ye doğru azalan, a2n+1 alt dizisi ise 2’ye doğru artandır; ikisi de aynı sınıra gider.

Sonuç:

limnan=2

Doğru şık: B

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizi için

a1=1
an+1=1+1an, n1

a8 değeri kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Şık kontrolü: İstenen değer a 8 olduğundan, ardışık terimleri hesaplayıp sonucun hangi şıkla eşleştiğine bakacağız. Verilen dizi: a 1 = 1 a n + 1 = 1 + 1 a n 2) Terimleri sırayla bulalım. İlk terim: a 1 = 1 İkinci terim: a 2 = 1 + 1 a 1 = 1 + 1 1 = 2 Üçüncü terim: a 3 = 1 + 1 a 2 = 1 + 1 2 = 3 2 Dördüncü terim: a 4 = 1 + 1 a 3 = 1 + 1 3 2 = 1 + 2 3 = 5 3 Beşinci terim: a 5 = 1 + 1 a 4 = 1 + 1 5 3 = 1 + 3 5 = 8 5 Altıncı terim: a 6 = 1 + 1 a 5 = 1 + 1 8 5 = 1 + 5 8 = 13 8 Yedinci terim: a 7 = 1 + 1 a 6 = 1 + 1 13 8 = 1 + 8 13 = 21 13 Sekizinci terim: a 8 = 1 + 1 a 7 = 1 + 1 21 13 = 1 + 13 21 = 34 21 3) Sonuç ve şık kontrolü: a 8 = 34 21 Bu değer şıkkıB656 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B689’dır.

  1. Çözüm: 1) Şık kontrolü: İstenen değer a 8 olduğundan, ardışık terimleri hesaplayıp sonucun hangi şıkla eşleştiğine bakacağız. Verilen dizi: a 1 = 1 a n + 1 = 1 + 1 a n 2) Terimleri sırayla bulalım. İlk terim: a 1 = 1 İkinci terim: a 2 = 1 + 1 a 1 = 1 + 1 1 = 2 Üçüncü terim: a 3 = 1 + 1 a 2 = 1 + 1 2 = 3 2 Dördüncü terim: a 4 = 1 + 1 a 3 = 1 + 1 3 2 = 1 + 2 3 = 5 3 Beşinci terim: a 5 = 1 + 1 a 4 = 1 + 1 5 3 = 1 + 3 5 = 8 5 Altıncı terim: a 6 = 1 + 1 a 5 = 1 + 1 8 5 = 1 + 5 8 = 13 8 Yedinci terim: a 7 = 1 + 1 a 6 = 1 + 1 13 8 = 1 + 8 13 = 21 13 Sekizinci terim: a 8 = 1 + 1 a 7 = 1 + 1 21 13 = 1 + 13 21 = 34 21 3) Sonuç ve şık kontrolü: a 8 = 34 21 Bu değer şıkkıB656 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B689’dır.

1) Şık kontrolü: İstenen değer

a8

olduğundan, ardışık terimleri hesaplayıp sonucun hangi şıkla eşleştiğine bakacağız.

Verilen dizi:

a1=1an+1=1+1an

2) Terimleri sırayla bulalım.

İlk terim:

a1=1

İkinci terim:

a2=1+1a1=1+11=2

Üçüncü terim:

a3=1+1a2=1+12=32

Dördüncü terim:

a4=1+1a3=1+132=1+23=53

Beşinci terim:

a5=1+1a4=1+153=1+35=85

Altıncı terim:

a6=1+1a5=1+185=1+58=138

Yedinci terim:

a7=1+1a6=1+1138=1+813=2113

Sekizinci terim:

a8=1+1a7=1+12113=1+1321=3421

3) Sonuç ve şık kontrolü:

a8=3421

Bu değer şıkkıB4281 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B4314’dır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizi için limitini bulunuz:

a1=1an+1=an+2an2

İstenen:

limnan

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Dizinin tanımı: a 1 = 1 a n + 1 = a n + 2 a n 2 Adım I: Terimlerin pozitif olduğunu gösterelim. Başlangıçta: a 1 > 0 Eğer: a n > 0 ise, tanımdan: a n + 1 = a n + 2 a n 2 > 0 Dolayısıyla tüm terimler pozitiftir. Adım II: Terimlerin kök iki ile ilişkisini bulalım. Aşağıdaki farkı hesaplayalım: a n + 1 2 - 2 Tanımı yerine yazıp düzenleyelim: a n + 2 a n 2 2 - 2 = a n 2 - 2 2 4 a n 2 Buradan sağ tarafın negatif olamayacağı görülür: a n + 1 2 - 2 ≥ 0 Dolayısıyla: a n + 1 ≥ 2 Özellikle: a 2 = 1 + 2 2 = 3 2 > 2 Adım III: Azalanlık (monotonluk). Farkı hesaplayalım: a n + 1 - a n = 2 - a n 2 2 a n Adım II 'den başlayarak: a n > 2 ( n ≥ 2 ) olduğundan: a n 2 > 2 ve bu nedenle: a n + 1 - a n < 0 Yani dizi ikinci terimden itibaren azalandır. Adım IV: Alt sınır ve yakınsaklık. Adım II 'den: a n ≥ 2 ( n ≥ 2 ) Dolayısıyla dizi, azalan ve aşağıdan sınırlı olduğundan yakınsaktır. Adım V: Limiti bulalım. Yakınsak olduğundan limitine: lim n → ∞ a n = L diyelim. Tanımın her iki tarafında limit alalım: L = L + 2 L 2 Düzenleyelim: 2 L = L + 2 L L = 2 L L 2 = 2 Limit pozitif olduğundan: L = 2 Sonuç: Doğru seçenek C1123'dir. lim n → ∞ a n = 2

  1. Çözüm: Dizinin tanımı: a 1 = 1 a n + 1 = a n + 2 a n 2 Adım I: Terimlerin pozitif olduğunu gösterelim. Başlangıçta: a 1 > 0 Eğer: a n > 0 ise, tanımdan: a n + 1 = a n + 2 a n 2 > 0 Dolayısıyla tüm terimler pozitiftir. Adım II: Terimlerin kök iki ile ilişkisini bulalım. Aşağıdaki farkı hesaplayalım: a n + 1 2 - 2 Tanımı yerine yazıp düzenleyelim: a n + 2 a n 2 2 - 2 = a n 2 - 2 2 4 a n 2 Buradan sağ tarafın negatif olamayacağı görülür: a n + 1 2 - 2 ≥ 0 Dolayısıyla: a n + 1 ≥ 2 Özellikle: a 2 = 1 + 2 2 = 3 2 > 2 Adım III: Azalanlık (monotonluk). Farkı hesaplayalım: a n + 1 - a n = 2 - a n 2 2 a n Adım II 'den başlayarak: a n > 2 ( n ≥ 2 ) olduğundan: a n 2 > 2 ve bu nedenle: a n + 1 - a n < 0 Yani dizi ikinci terimden itibaren azalandır. Adım IV: Alt sınır ve yakınsaklık. Adım II 'den: a n ≥ 2 ( n ≥ 2 ) Dolayısıyla dizi, azalan ve aşağıdan sınırlı olduğundan yakınsaktır. Adım V: Limiti bulalım. Yakınsak olduğundan limitine: lim n → ∞ a n = L diyelim. Tanımın her iki tarafında limit alalım: L = L + 2 L 2 Düzenleyelim: 2 L = L + 2 L L = 2 L L 2 = 2 Limit pozitif olduğundan: L = 2 Sonuç: Doğru seçenek C1123'dir. lim n → ∞ a n = 2

Dizinin tanımı:

a1=1an+1=an+2an2

Adım I: Terimlerin pozitif olduğunu gösterelim.

Başlangıçta:

a1>0

Eğer:

an>0

ise, tanımdan:

an+1=an+2an2>0

Dolayısıyla tüm terimler pozitiftir.

Adım II: Terimlerin kök iki ile ilişkisini bulalım.

Aşağıdaki farkı hesaplayalım:

an+12-2

Tanımı yerine yazıp düzenleyelim:

an+2an22-2=an2-224an2

Buradan sağ tarafın negatif olamayacağı görülür:

an+12-20

Dolayısıyla:

an+12

Özellikle:

a2=1+22=32>2

Adım III: Azalanlık (monotonluk).

Farkı hesaplayalım:

an+1-an=2-an22an

Adım II'den başlayarak:

an>2(n2)

olduğundan:

an2>2

ve bu nedenle:

an+1-an<0

Yani dizi ikinci terimden itibaren azalandır.

Adım IV: Alt sınır ve yakınsaklık.

Adım II'den:

an2(n2)

Dolayısıyla dizi, azalan ve aşağıdan sınırlı olduğundan yakınsaktır.

Adım V: Limiti bulalım.

Yakınsak olduğundan limitine:

limnan=L

diyelim. Tanımın her iki tarafında limit alalım:

L=L+2L2

Düzenleyelim:

2L=L+2LL=2LL2=2

Limit pozitif olduğundan:

L=2

Sonuç: Doğru seçenek C5007'dir.

limnan=2
10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizi tanımlanıyor:

a1=1

an+1=2an+3n,n1

an aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen tanım: a 1 = 1 a n + 1 = 2 a n + 3 n, n ≥ 1 Önce homojen kısmı çözelim: a n + 1 = 2 a n Bu durumda genel çözüm: a n = C 2 n − 1 Şimdi özel çözüm arayalım. Sağ tarafta 3 n olduğu için a n = k 3 n şeklinde deneyelim. Yerine yazalım: a n + 1 = k 3 n + 1 2 a n + 3 n = 2 k 3 n + 3 n Eşitleyelim: k 3 n + 1 = 2 k 3 n + 3 n Ortak çarpan alalım: k 3 n ( 3 ) = 3 n ( 2 k + 1 ) Buradan: 3 k = 2 k + 1 k = 1 Demek ki bir özel çözüm: a n = 3 n Genel çözüm, homojen + özel: a n = 3 n + C 2 n − 1 Başlangıç koşulunu kullanalım: a 1 = 3 1 + C 2 1 − 1 1 = 3 + C C = − 2 Sonuç: a n = 3 n − 2 2 n − 1 Çarpanı düzenleyelim: 2 2 n − 1 = 2 n Dolayısıyla: a n = 3 n − 2 n Bu ifade şıklardan a n = 3 n − 2 n ile aynı olduğundan doğru cevap D784 ’dır.

  1. Çözüm: Verilen tanım: a 1 = 1 a n + 1 = 2 a n + 3 n, n ≥ 1 Önce homojen kısmı çözelim: a n + 1 = 2 a n Bu durumda genel çözüm: a n = C 2 n − 1 Şimdi özel çözüm arayalım. Sağ tarafta 3 n olduğu için a n = k 3 n şeklinde deneyelim. Yerine yazalım: a n + 1 = k 3 n + 1 2 a n + 3 n = 2 k 3 n + 3 n Eşitleyelim: k 3 n + 1 = 2 k 3 n + 3 n Ortak çarpan alalım: k 3 n ( 3 ) = 3 n ( 2 k + 1 ) Buradan: 3 k = 2 k + 1 k = 1 Demek ki bir özel çözüm: a n = 3 n Genel çözüm, homojen + özel: a n = 3 n + C 2 n − 1 Başlangıç koşulunu kullanalım: a 1 = 3 1 + C 2 1 − 1 1 = 3 + C C = − 2 Sonuç: a n = 3 n − 2 2 n − 1 Çarpanı düzenleyelim: 2 2 n − 1 = 2 n Dolayısıyla: a n = 3 n − 2 n Bu ifade şıklardan a n = 3 n − 2 n ile aynı olduğundan doğru cevap D784 ’dır.

Verilen tanım:

a1=1an+1=2an+3n,n1

Önce homojen kısmı çözelim:

an+1=2an

Bu durumda genel çözüm:

an=C2n1

Şimdi özel çözüm arayalım. Sağ tarafta

3n

olduğu için

an=k3n

şeklinde deneyelim. Yerine yazalım:

an+1=k3n+12an+3n=2k3n+3n

Eşitleyelim:

k3n+1=2k3n+3n

Ortak çarpan alalım:

k3n(3)=3n(2k+1)

Buradan:

3k=2k+1k=1

Demek ki bir özel çözüm:

an=3n

Genel çözüm, homojen + özel:

an=3n+C2n1

Başlangıç koşulunu kullanalım:

a1=31+C2111=3+CC=2

Sonuç:

an=3n22n1

Çarpanı düzenleyelim:

22n1=2n

Dolayısıyla:

an=3n2n

Bu ifade şıklardan

an=3n2n

ile aynı olduğundan doğru cevap A’dır.

Diziler Sık Sorulan Sorular

Aritmetik dizi nedir?

Ardışık terimleri arasındaki farkın sabit olduğu dizidir.

Geometrik dizi nedir?

Ardışık terimleri arasındaki oranın sabit olduğu dizidir.

Genel terim neden önemlidir?

Dizinin herhangi bir terimine, tüm terimleri tek tek yazmadan ulaşmayı sağlar.