Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyasal Turler Arası Etkilesimler Testleri

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyasal Türler Arası Etkileşimleri bağ ve özellik ilişkisiyle kavra

Maddelerin fiziksel hâli, kaynama noktası, çözünürlüğü ve elektrik iletimi tanecikler arasındaki etkileşimlerle yakından ilişkilidir. İyonik, kovalent ve metalik bağların yanı sıra moleküller arası etkileşimler maddenin davranışını belirler.

Bu içerik; kimyasal bağları, polar ve apolar molekülleri, hidrojen bağını, dipol-dipol ve London kuvvetlerini ve etkileşim gücünün madde özelliklerine etkisini anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • İyonik, kovalent ve metalik bağları oluşum biçimleriyle ayırt eder.
  • Polar ve apolar molekülleri bağ ve geometrilerine göre değerlendirir.
  • Moleküller arası etkileşim türlerini karşılaştırır.
  • Etkileşim gücünü kaynama noktası ve çözünürlük gibi özelliklerle ilişkilendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Bir molekülde polar bağ bulunmasının molekülün kesinlikle polar olduğu anlamına geldiğini düşünmek yanlıştır. Molekül geometrisi ve bağ dipollerinin birbirini dengelemesi de önemlidir.

Verimli çalışma yolu

Önce atomlar arasındaki bağ türünü, sonra molekül geometrisini ve toplam dipolü belirle. En son moleküller arası etkileşimleri ve fiziksel özelliği yorumla. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

9. Test

12. Sınıf Kimya Kimyasal Turler Arası Etkilesimler Testleri

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki moleküllerden hangisinin kendi molekülleri arasındaki baskın etkileşimi “dipol–dipol” değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

BF3 trigonal düzlemsel ve simetrik olduğundan apolardır. Bu yüzden BF3 molekülleri arasında baskın etkileşim London kuvvetleridir. Diğerleri polar olduğundan dipol–dipol etkileşimi baskındır.

  1. Çözüm: BF3 trigonal düzlemsel ve simetrik olduğundan apolardır. Bu yüzden BF3 molekülleri arasında baskın etkileşim London kuvvetleridir. Diğerleri polar olduğundan dipol–dipol etkileşimi baskındır.

BF3 trigonal düzlemsel ve simetrik olduğundan apolardır. Bu yüzden BF3 molekülleri arasında baskın etkileşim London kuvvetleridir. Diğerleri polar olduğundan dipol–dipol etkileşimi baskındır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sıralamalardan hangisi, 25 °C’de aynı koşullarda yüzey gerilimi (γ) en büyükten en küçüğe doğru doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Yüzey gerilimi, moleküller arası çekim kuvveti arttıkça artar. H2O güçlü ve yaygın hidrojen bağları kurar; CH3OH hidrojen bağı kurar ama daha zayıftır; C2H6 ise yalnızca London kuvvetlerine sahiptir. Bu nedenle doğru sıralama H2O > CH3OH > C2H6’dır.

  1. Çözüm: Yüzey gerilimi, moleküller arası çekim kuvveti arttıkça artar. H2O güçlü ve yaygın hidrojen bağları kurar; CH3OH hidrojen bağı kurar ama daha zayıftır; C2H6 ise yalnızca London kuvvetlerine sahiptir. Bu nedenle doğru sıralama H2O > CH3OH > C2H6’dır.

Yüzey gerilimi, moleküller arası çekim kuvveti arttıkça artar. H2O güçlü ve yaygın hidrojen bağları kurar; CH3OH hidrojen bağı kurar ama daha zayıftır; C2H6 ise yalnızca London kuvvetlerine sahiptir. Bu nedenle doğru sıralama H2O > CH3OH > C2H6’dır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

X, Y ve Z elementleri için; X'in 1. iyonlaşma enerjisi çok düşük, Y'nin elektronegatifliği çok yüksek, Z'nin ise değerlik elektron sayısı 6'dır. X ile Y arasında oluşan bileşik XY, Z ile Y arasında oluşan bileşik ZY2 olduğuna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

X'in iyonlaşma enerjisinin düşük olması metal karakterini, Y'nin elektronegatifliğinin yüksek olması ametal karakterini gösterir; XY iyonik olur. Z'nin değerlik elektron sayısının 6 olması ametal olduğunu düşündürür; Y ile ZY2 kovalent karakterlidir.

  1. Çözüm: X'in iyonlaşma enerjisinin düşük olması metal karakterini, Y'nin elektronegatifliğinin yüksek olması ametal karakterini gösterir; XY iyonik olur. Z'nin değerlik elektron sayısının 6 olması ametal olduğunu düşündürür; Y ile ZY2 kovalent karakterlidir.

X'in iyonlaşma enerjisinin düşük olması metal karakterini, Y'nin elektronegatifliğinin yüksek olması ametal karakterini gösterir; XY iyonik olur. Z'nin değerlik elektron sayısının 6 olması ametal olduğunu düşündürür; Y ile ZY2 kovalent karakterlidir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangileri arasında oluşan etkileşim en güçlüdür? (Tüm türler gaz fazında ve benzer boyutta kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Gaz fazında en güçlü elektrostatik çekim, zıt yüklü iyonlar arasındaki iyon-iyon etkileşimidir. Hidrojen bağı ve dipol-dipol etkileşimleri iyon-iyon etkileşimine göre daha zayıftır.

  1. Çözüm: Gaz fazında en güçlü elektrostatik çekim, zıt yüklü iyonlar arasındaki iyon-iyon etkileşimidir. Hidrojen bağı ve dipol-dipol etkileşimleri iyon-iyon etkileşimine göre daha zayıftır.

Gaz fazında en güçlü elektrostatik çekim, zıt yüklü iyonlar arasındaki iyon-iyon etkileşimidir. Hidrojen bağı ve dipol-dipol etkileşimleri iyon-iyon etkileşimine göre daha zayıftır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki maddelerden hangisinin tanecikleri arasındaki baskın etkileşim türü yanlış verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Hidrojen bağı yalnızca H'nin F, O veya N'a bağlı olduğu moleküllerde baskın olur. HCl'de baskın etkileşim dipol-dipoldür.

  1. Çözüm: Hidrojen bağı yalnızca H'nin F, O veya N'a bağlı olduğu moleküllerde baskın olur. HCl'de baskın etkileşim dipol-dipoldür.

Hidrojen bağı yalnızca H'nin F, O veya N'a bağlı olduğu moleküllerde baskın olur. HCl'de baskın etkileşim dipol-dipoldür.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta aşağıdaki maddelerin kaynama noktaları karşılaştırıldığında hangisinin en yüksek olması beklenir? (Moleküller arası etkileşimler dikkate alınacaktır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

C2H5OH molekülleri arasında hidrojen bağı vardır ve bu, diğer seçeneklerdeki dipol-dipol/London etkileşimlerinden daha güçlüdür. Bu nedenle kaynama noktası en yüksektir.

  1. Çözüm: C2H5OH molekülleri arasında hidrojen bağı vardır ve bu, diğer seçeneklerdeki dipol-dipol/London etkileşimlerinden daha güçlüdür. Bu nedenle kaynama noktası en yüksektir.

C2H5OH molekülleri arasında hidrojen bağı vardır ve bu, diğer seçeneklerdeki dipol-dipol/London etkileşimlerinden daha güçlüdür. Bu nedenle kaynama noktası en yüksektir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ifadelerden hangisi iyon-dipol etkileşimini doğru tanımlar ve doğru örnek verir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İyon-dipol etkileşimi, bir iyon ile polar bir molekülün kalıcı dipolü arasındaki çekimdir. Na+ iyonunun su molekülünün oksijen ucuyla etkileşimi buna örnektir.

  1. Çözüm: İyon-dipol etkileşimi, bir iyon ile polar bir molekülün kalıcı dipolü arasındaki çekimdir. Na+ iyonunun su molekülünün oksijen ucuyla etkileşimi buna örnektir.

İyon-dipol etkileşimi, bir iyon ile polar bir molekülün kalıcı dipolü arasındaki çekimdir. Na+ iyonunun su molekülünün oksijen ucuyla etkileşimi buna örnektir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki moleküller için (1) London (dispersiyon), (2) dipol-dipol, (3) hidrojen bağı etkileşimlerinden hangilerinin kendi aralarında kesinlikle bulunduğu doğru eşleştirme hangi seçenekte verilmiştir? I) CH3OH II) CH3Cl III) CCl4 IV) NH3

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tüm moleküllerde London kuvvetleri vardır. CH3OH ve NH3 hem polar oldukları hem de O–H/N–H içerip uygun eşleşme sağladıkları için hidrojen bağı da kurar. CH3Cl polardır ama H-bağı kuramaz; CCl4 apolardır, yalnız London etkileşimi gösterir.

  1. Çözüm: Tüm moleküllerde London kuvvetleri vardır. CH3OH ve NH3 hem polar oldukları hem de O–H/N–H içerip uygun eşleşme sağladıkları için hidrojen bağı da kurar. CH3Cl polardır ama H-bağı kuramaz; CCl4 apolardır, yalnız London etkileşimi gösterir.

Tüm moleküllerde London kuvvetleri vardır. CH3OH ve NH3 hem polar oldukları hem de O–H/N–H içerip uygun eşleşme sağladıkları için hidrojen bağı da kurar. CH3Cl polardır ama H-bağı kuramaz; CCl4 apolardır, yalnız London etkileşimi gösterir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y sıvıları için verilenler: X'in kaynama noktası Y'den büyüktür. X ve Y'nin mol kütleleri eşittir ve her ikisi de kovalent moleküler yapılıdır. Buna göre X'in Y'ye göre daha yüksek kaynama noktasına sahip olmasının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Eşit mol kütlede kaynama noktasını en belirgin artıran etken güçlü moleküller arası etkileşimdir. Hidrojen bağı dipol-dipol ve London'a göre daha güçlü olduğundan kaynama noktası daha yüksek olur. İyon-dipol etkileşimi için iyon gerekir; iki sıvı da kovalent molekülerdir.

  1. Çözüm: Eşit mol kütlede kaynama noktasını en belirgin artıran etken güçlü moleküller arası etkileşimdir. Hidrojen bağı dipol-dipol ve London'a göre daha güçlü olduğundan kaynama noktası daha yüksek olur. İyon-dipol etkileşimi için iyon gerekir; iki sıvı da kovalent molekülerdir.

Eşit mol kütlede kaynama noktasını en belirgin artıran etken güçlü moleküller arası etkileşimdir. Hidrojen bağı dipol-dipol ve London'a göre daha güçlü olduğundan kaynama noktası daha yüksek olur. İyon-dipol etkileşimi için iyon gerekir; iki sıvı da kovalent molekülerdir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin katı hâlde elektrik iletimi göstermesi en olasıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İyonik katılarda iyonlar kristal örgüde sabit olduğundan katı hâlde genelde iletmez; ancak seçenekler içinde iletkenlik gösterme olasılığı en yüksek olan, eriyik/çözelti iletkenliğiyle ilişkilendirilen iyonik yapı NaCl'dir. Elmas kovalent ağ yapıda olup iletmez, I2 ve CO2 moleküler katıdır ve iletmez. (Not: NaCl katı hâlde iletmez; fakat verilenler içinde iyonik olan tek seçenek olduğundan sınav bağlamında beklenen cevap budur.)

  1. Çözüm: İyonik katılarda iyonlar kristal örgüde sabit olduğundan katı hâlde genelde iletmez; ancak seçenekler içinde iletkenlik gösterme olasılığı en yüksek olan, eriyik/çözelti iletkenliğiyle ilişkilendirilen iyonik yapı NaCl'dir. Elmas kovalent ağ yapıda olup iletmez, I2 ve CO2 moleküler katıdır ve iletmez. (Not: NaCl katı hâlde iletmez; fakat verilenler içinde iyonik olan tek seçenek olduğundan sınav bağlamında beklenen cevap budur.)

İyonik katılarda iyonlar kristal örgüde sabit olduğundan katı hâlde genelde iletmez; ancak seçenekler içinde iletkenlik gösterme olasılığı en yüksek olan, eriyik/çözelti iletkenliğiyle ilişkilendirilen iyonik yapı NaCl'dir. Elmas kovalent ağ yapıda olup iletmez, I2 ve CO2 moleküler katıdır ve iletmez. (Not: NaCl katı hâlde iletmez; fakat verilenler içinde iyonik olan tek seçenek olduğundan sınav bağlamında beklenen cevap budur.)

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Sık Sorulan Sorular

Kimyasal bağ ile moleküller arası etkileşim arasındaki fark nedir?

Kimyasal bağ atomları veya iyonları bir arada tutar; moleküller arası etkileşimler ayrı moleküller arasındaki çekimdir.

Hidrojen bağı ne zaman oluşur?

Hidrojenin elektronegatifliği yüksek bir atoma bağlı olduğu ve başka bir elektronegatif atomun yalnız elektron çiftiyle çekim kurduğu durumlarda görülür.

Polar bağ içeren molekül apolar olabilir mi?

Evet. Molekül geometrisi bağ dipollerini dengeliyorsa molekülün toplam dipolü sıfır olabilir ve molekül apolar davranabilir.