Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyasal Turler Arası Etkilesimler Testleri

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyasal Türler Arası Etkileşimleri bağ ve özellik ilişkisiyle kavra

Maddelerin fiziksel hâli, kaynama noktası, çözünürlüğü ve elektrik iletimi tanecikler arasındaki etkileşimlerle yakından ilişkilidir. İyonik, kovalent ve metalik bağların yanı sıra moleküller arası etkileşimler maddenin davranışını belirler.

Bu içerik; kimyasal bağları, polar ve apolar molekülleri, hidrojen bağını, dipol-dipol ve London kuvvetlerini ve etkileşim gücünün madde özelliklerine etkisini anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • İyonik, kovalent ve metalik bağları oluşum biçimleriyle ayırt eder.
  • Polar ve apolar molekülleri bağ ve geometrilerine göre değerlendirir.
  • Moleküller arası etkileşim türlerini karşılaştırır.
  • Etkileşim gücünü kaynama noktası ve çözünürlük gibi özelliklerle ilişkilendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Bir molekülde polar bağ bulunmasının molekülün kesinlikle polar olduğu anlamına geldiğini düşünmek yanlıştır. Molekül geometrisi ve bağ dipollerinin birbirini dengelemesi de önemlidir.

Verimli çalışma yolu

Önce atomlar arasındaki bağ türünü, sonra molekül geometrisini ve toplam dipolü belirle. En son moleküller arası etkileşimleri ve fiziksel özelliği yorumla. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

11 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test

10. Test

12. Sınıf Kimya Kimyasal Turler Arası Etkilesimler Testleri

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki maddelerden hangisinin suyla etkileşimi en güçlü olup çözünürlüğü en yüksek olması beklenir? (Aynı sıcaklık ve basınçta) I) CH4 II) NH3 III) C6H6 IV) CH3OH

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

CH3OH suyla hem hidrojen bağı kurar hem de küçük yapısı nedeniyle suyla iyi karışır. NH3 de H-bağı kurar ancak metanol kadar yüksek karışabilirlik beklenmez. CH4 ve C6H6 apolar olduklarından suda zayıf çözünür.

  1. Çözüm: CH3OH suyla hem hidrojen bağı kurar hem de küçük yapısı nedeniyle suyla iyi karışır. NH3 de H-bağı kurar ancak metanol kadar yüksek karışabilirlik beklenmez. CH4 ve C6H6 apolar olduklarından suda zayıf çözünür.

CH3OH suyla hem hidrojen bağı kurar hem de küçük yapısı nedeniyle suyla iyi karışır. NH3 de H-bağı kurar ancak metanol kadar yüksek karışabilirlik beklenmez. CH4 ve C6H6 apolar olduklarından suda zayıf çözünür.

2. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y atomlarının değerlik elektron dizilimleri sırasıyla 3s1 ve 3s2 3p5'tir. X ile Y arasında oluşan bileşikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

3s1 olan X (Na gibi) 1 elektron vererek +1, 3s2 3p5 olan Y (Cl gibi) 1 elektron alarak −1 yüklenir. Yük zıtlığı sonucu iyonik bağ oluşur ve formül XY olur.

  1. Çözüm: 3s1 olan X (Na gibi) 1 elektron vererek +1, 3s2 3p5 olan Y (Cl gibi) 1 elektron alarak −1 yüklenir. Yük zıtlığı sonucu iyonik bağ oluşur ve formül XY olur.

3s1 olan X (Na gibi) 1 elektron vererek +1, 3s2 3p5 olan Y (Cl gibi) 1 elektron alarak −1 yüklenir. Yük zıtlığı sonucu iyonik bağ oluşur ve formül XY olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki maddelerden hangisinin molekülleri arası etkileşimleri nedeniyle kaynama noktasının en yüksek olması beklenir? (Molar kütleleri birbirine yakındır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

C2H5OH molekülleri arasında O–H nedeniyle güçlü hidrojen bağları oluşur. Diğerlerinde hidrojen bağı yoktur (eter/aldehit dipol-dipol, etan London).

  1. Çözüm: C2H5OH molekülleri arasında O–H nedeniyle güçlü hidrojen bağları oluşur. Diğerlerinde hidrojen bağı yoktur (eter/aldehit dipol-dipol, etan London).

C2H5OH molekülleri arasında O–H nedeniyle güçlü hidrojen bağları oluşur. Diğerlerinde hidrojen bağı yoktur (eter/aldehit dipol-dipol, etan London).

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangisi ile H2O arasındaki etkileşim türü en doğru şekilde "iyon–dipol" olarak sınıflandırılır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Na+ bir iyondur ve polar H2O ile iyon–dipol etkileşimi kurar. CO2 ve I2 apolar olduğundan dipol indüklenmiş dipol/London; NH3 ile ise baskın olarak hidrojen bağı görülür.

  1. Çözüm: Na+ bir iyondur ve polar H2O ile iyon–dipol etkileşimi kurar. CO2 ve I2 apolar olduğundan dipol indüklenmiş dipol/London; NH3 ile ise baskın olarak hidrojen bağı görülür.

Na+ bir iyondur ve polar H2O ile iyon–dipol etkileşimi kurar. CO2 ve I2 apolar olduğundan dipol indüklenmiş dipol/London; NH3 ile ise baskın olarak hidrojen bağı görülür.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki moleküllerden hangisinde hem molekül içi bağlar polar kovalent olup hem de molekül apolar olduğu için moleküller arası baskın etkileşim London kuvvetleridir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

CO2’de C=O bağları polar olmasına rağmen doğrusal yapı nedeniyle dipoller birbirini götürür ve molekül apolardır. Bu nedenle moleküller arası baskın etkileşim London kuvvetleridir.

  1. Çözüm: CO2’de C=O bağları polar olmasına rağmen doğrusal yapı nedeniyle dipoller birbirini götürür ve molekül apolardır. Bu nedenle moleküller arası baskın etkileşim London kuvvetleridir.

CO2’de C=O bağları polar olmasına rağmen doğrusal yapı nedeniyle dipoller birbirini götürür ve molekül apolardır. Bu nedenle moleküller arası baskın etkileşim London kuvvetleridir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri için; X’in birinci iyonlaşma enerjisi Y’den büyük, X’in elektron ilgisi Y’den daha küçük (daha az ekzotermik) ve X’in atom yarıçapı Y’den küçük olduğuna göre X ve Y’nin periyodik tablodaki konumları için en tutarlı yorum hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aynı periyotta sağa gidildikçe atom yarıçapı küçülür ve iyonlaşma enerjisi artar. Elektron ilgisi genel olarak daha ekzotermik olur; ancak soygaz/yarı dolu alt kabuk gibi istisnalar nedeniyle daha küçük elektron ilgisi sağ tarafta da görülebilir. Verilen üçlü koşulu en iyi aynı periyotta sağa kayma açıklar.

  1. Çözüm: Aynı periyotta sağa gidildikçe atom yarıçapı küçülür ve iyonlaşma enerjisi artar. Elektron ilgisi genel olarak daha ekzotermik olur; ancak soygaz/yarı dolu alt kabuk gibi istisnalar nedeniyle daha küçük elektron ilgisi sağ tarafta da görülebilir. Verilen üçlü koşulu en iyi aynı periyotta sağa kayma açıklar.

Aynı periyotta sağa gidildikçe atom yarıçapı küçülür ve iyonlaşma enerjisi artar. Elektron ilgisi genel olarak daha ekzotermik olur; ancak soygaz/yarı dolu alt kabuk gibi istisnalar nedeniyle daha küçük elektron ilgisi sağ tarafta da görülebilir. Verilen üçlü koşulu en iyi aynı periyotta sağa kayma açıklar.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ikili molekül çiftlerinden hangisi arasında baskın etkileşim türü diğerlerinden farklıdır? (Moleküller saf hâlde birbirleriyle etkileşiyor kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

A, B ve C’de hidrojen bağı (H–F/O/N içeren ve yalnız çiftle etkileşebilen) veya güçlü dipol etkileşimi baskındır. CO2 ve CCl4 apolar olduğundan aralarındaki baskın etkileşim London (indüklenmiş dipol–indüklenmiş dipol) kuvvetleridir.

  1. Çözüm: A, B ve C’de hidrojen bağı (H–F/O/N içeren ve yalnız çiftle etkileşebilen) veya güçlü dipol etkileşimi baskındır. CO2 ve CCl4 apolar olduğundan aralarındaki baskın etkileşim London (indüklenmiş dipol–indüklenmiş dipol) kuvvetleridir.

A, B ve C’de hidrojen bağı (H–F/O/N içeren ve yalnız çiftle etkileşebilen) veya güçlü dipol etkileşimi baskındır. CO2 ve CCl4 apolar olduğundan aralarındaki baskın etkileşim London (indüklenmiş dipol–indüklenmiş dipol) kuvvetleridir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyonik katılardan hangisinin erime noktası en yüksektir? (İyon yarıçaplarının benzer büyüklükte olduğu varsayılsın.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

İyonik bağın kuvveti yaklaşık olarak |q1·q2| ile artar. NaCl’de 1×1, MgO’da 2×2=4, CaF2’de etkin çekim 2×1=2, AlN’de 3×3=9’dur. En büyük yük çarpımı AlN’de olduğundan kafes enerjisi ve erime noktası en yüksektir.

  1. Çözüm: İyonik bağın kuvveti yaklaşık olarak |q1·q2| ile artar. NaCl’de 1×1, MgO’da 2×2=4, CaF2’de etkin çekim 2×1=2, AlN’de 3×3=9’dur. En büyük yük çarpımı AlN’de olduğundan kafes enerjisi ve erime noktası en yüksektir.

İyonik bağın kuvveti yaklaşık olarak |q1·q2| ile artar. NaCl’de 1×1, MgO’da 2×2=4, CaF2’de etkin çekim 2×1=2, AlN’de 3×3=9’dur. En büyük yük çarpımı AlN’de olduğundan kafes enerjisi ve erime noktası en yüksektir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki türlerden hangisinin moleküller arası etkileşimleri içinde hidrojen bağı bulunmaz?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hidrojen bağının oluşması için H’nin F, O veya N’ye bağlı olması gerekir. HF, CH3NH2 ve HCOOH bu koşulu sağlar. H2S’de H, S’ye bağlı olduğundan hidrojen bağı kabul edilmez; baskın etkileşim dipol-dipol ve London’dır.

  1. Çözüm: Hidrojen bağının oluşması için H’nin F, O veya N’ye bağlı olması gerekir. HF, CH3NH2 ve HCOOH bu koşulu sağlar. H2S’de H, S’ye bağlı olduğundan hidrojen bağı kabul edilmez; baskın etkileşim dipol-dipol ve London’dır.

Hidrojen bağının oluşması için H’nin F, O veya N’ye bağlı olması gerekir. HF, CH3NH2 ve HCOOH bu koşulu sağlar. H2S’de H, S’ye bağlı olduğundan hidrojen bağı kabul edilmez; baskın etkileşim dipol-dipol ve London’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

X2 ve Y2 apolar, XY ise polardır. X2, Y2 ve XY’nin kaynama noktaları sırasıyla 30°C, 60°C ve 55°C’tir. Buna göre X–Y bağının kutupluluğu ve moleküller arası etkileşimlerin baskınlığı için en doğru yorum hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

X2 ve Y2 apolar olduğundan kaynama noktaları London kuvvetine bağlıdır. Y2’nin kaynama noktasının daha yüksek olması daha büyük kütle/elektron sayısıyla daha güçlü London etkileşimine işaret eder. XY polar olduğundan dipol-dipol etkileşimi vardır; yine de Y2’nin London’ı daha baskın olduğundan Y2 > XY olur.

  1. Çözüm: X2 ve Y2 apolar olduğundan kaynama noktaları London kuvvetine bağlıdır. Y2’nin kaynama noktasının daha yüksek olması daha büyük kütle/elektron sayısıyla daha güçlü London etkileşimine işaret eder. XY polar olduğundan dipol-dipol etkileşimi vardır; yine de Y2’nin London’ı daha baskın olduğundan Y2 > XY olur.

X2 ve Y2 apolar olduğundan kaynama noktaları London kuvvetine bağlıdır. Y2’nin kaynama noktasının daha yüksek olması daha büyük kütle/elektron sayısıyla daha güçlü London etkileşimine işaret eder. XY polar olduğundan dipol-dipol etkileşimi vardır; yine de Y2’nin London’ı daha baskın olduğundan Y2 > XY olur.

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Sık Sorulan Sorular

Kimyasal bağ ile moleküller arası etkileşim arasındaki fark nedir?

Kimyasal bağ atomları veya iyonları bir arada tutar; moleküller arası etkileşimler ayrı moleküller arasındaki çekimdir.

Hidrojen bağı ne zaman oluşur?

Hidrojenin elektronegatifliği yüksek bir atoma bağlı olduğu ve başka bir elektronegatif atomun yalnız elektron çiftiyle çekim kurduğu durumlarda görülür.

Polar bağ içeren molekül apolar olabilir mi?

Evet. Molekül geometrisi bağ dipollerini dengeliyorsa molekülün toplam dipolü sıfır olabilir ve molekül apolar davranabilir.