12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyasal Turler Arası Etkilesimler Testleri

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyasal Türler Arası Etkileşimleri bağ ve özellik ilişkisiyle kavra

Maddelerin fiziksel hâli, kaynama noktası, çözünürlüğü ve elektrik iletimi tanecikler arasındaki etkileşimlerle yakından ilişkilidir. İyonik, kovalent ve metalik bağların yanı sıra moleküller arası etkileşimler maddenin davranışını belirler.

Bu içerik; kimyasal bağları, polar ve apolar molekülleri, hidrojen bağını, dipol-dipol ve London kuvvetlerini ve etkileşim gücünün madde özelliklerine etkisini anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • İyonik, kovalent ve metalik bağları oluşum biçimleriyle ayırt eder.
  • Polar ve apolar molekülleri bağ ve geometrilerine göre değerlendirir.
  • Moleküller arası etkileşim türlerini karşılaştırır.
  • Etkileşim gücünü kaynama noktası ve çözünürlük gibi özelliklerle ilişkilendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Bir molekülde polar bağ bulunmasının molekülün kesinlikle polar olduğu anlamına geldiğini düşünmek yanlıştır. Molekül geometrisi ve bağ dipollerinin birbirini dengelemesi de önemlidir.

Verimli çalışma yolu

Önce atomlar arasındaki bağ türünü, sonra molekül geometrisini ve toplam dipolü belirle. En son moleküller arası etkileşimleri ve fiziksel özelliği yorumla. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

11. Test

12. Sınıf Kimya Kimyasal Turler Arası Etkilesimler Testleri

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta aşağıdaki katılardan hangisinin erime noktası en yüksek olma olasılığı en fazladır? (M: metal, X: ametal)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İyonik katılarda erime noktası kafes enerjisiyle artar; yük büyüklüğü artıp iyon yarıçapı küçüldükçe kafes enerjisi artar. Mg2+ ve O2− yükleri Na+ ve Cl−’a göre daha büyük olduğundan MgO’nun kafes enerjisi daha yüksektir. Bu nedenle erime noktası en yüksek olma olasılığı MgO’dadır.

  1. Çözüm: İyonik katılarda erime noktası kafes enerjisiyle artar; yük büyüklüğü artıp iyon yarıçapı küçüldükçe kafes enerjisi artar. Mg2+ ve O2− yükleri Na+ ve Cl−’a göre daha büyük olduğundan MgO’nun kafes enerjisi daha yüksektir. Bu nedenle erime noktası en yüksek olma olasılığı MgO’dadır.

İyonik katılarda erime noktası kafes enerjisiyle artar; yük büyüklüğü artıp iyon yarıçapı küçüldükçe kafes enerjisi artar. Mg2+ ve O2− yükleri Na+ ve Cl−’a göre daha büyük olduğundan MgO’nun kafes enerjisi daha yüksektir. Bu nedenle erime noktası en yüksek olma olasılığı MgO’dadır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki moleküllerden hangisinin kendi molekülleri arasındaki baskın etkileşim türü diğerlerinden farklıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

HF, NH3 ve H2O’da H; F, N veya O’ya bağlı olduğundan hidrojen bağı baskındır. HCl polar olsa da H, F/N/O’ya bağlı olmadığından hidrojen bağı oluşturmaz. HCl’de baskın etkileşim dipol-dipol (ve London) etkileşimidir.

  1. Çözüm: HF, NH3 ve H2O’da H; F, N veya O’ya bağlı olduğundan hidrojen bağı baskındır. HCl polar olsa da H, F/N/O’ya bağlı olmadığından hidrojen bağı oluşturmaz. HCl’de baskın etkileşim dipol-dipol (ve London) etkileşimidir.

HF, NH3 ve H2O’da H; F, N veya O’ya bağlı olduğundan hidrojen bağı baskındır. HCl polar olsa da H, F/N/O’ya bağlı olmadığından hidrojen bağı oluşturmaz. HCl’de baskın etkileşim dipol-dipol (ve London) etkileşimidir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tür çiftlerinden hangisi arasında en güçlü iyon-dipol etkileşimi beklenir? (Çözücü: su)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İyon-dipol etkileşimi iyon yükü arttıkça ve iyon yarıçapı küçüldükçe güçlenir. Mg2+ hem +2 yüklü hem de Na+ ve K+’a göre daha küçük yarıçaplıdır. Bu yüzden Mg2+—H2O etkileşimi en güçlüdür.

  1. Çözüm: İyon-dipol etkileşimi iyon yükü arttıkça ve iyon yarıçapı küçüldükçe güçlenir. Mg2+ hem +2 yüklü hem de Na+ ve K+’a göre daha küçük yarıçaplıdır. Bu yüzden Mg2+—H2O etkileşimi en güçlüdür.

İyon-dipol etkileşimi iyon yükü arttıkça ve iyon yarıçapı küçüldükçe güçlenir. Mg2+ hem +2 yüklü hem de Na+ ve K+’a göre daha küçük yarıçaplıdır. Bu yüzden Mg2+—H2O etkileşimi en güçlüdür.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki moleküllerden hangisinin toplam dipol momenti sıfırdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CO2 doğrusal (O=C=O) ve simetriktir; iki C=O bağ dipolü eşit ve zıt yönlü olduğundan birbirini götürür. SO2 eğik, NH3 üçgensel piramidal, CH2Cl2 ise tetrahedral ama asimetrik olduğundan net dipol taşır. Bu nedenle dipol momenti sıfır olan CO2’dir.

  1. Çözüm: CO2 doğrusal (O=C=O) ve simetriktir; iki C=O bağ dipolü eşit ve zıt yönlü olduğundan birbirini götürür. SO2 eğik, NH3 üçgensel piramidal, CH2Cl2 ise tetrahedral ama asimetrik olduğundan net dipol taşır. Bu nedenle dipol momenti sıfır olan CO2’dir.

CO2 doğrusal (O=C=O) ve simetriktir; iki C=O bağ dipolü eşit ve zıt yönlü olduğundan birbirini götürür. SO2 eğik, NH3 üçgensel piramidal, CH2Cl2 ise tetrahedral ama asimetrik olduğundan net dipol taşır. Bu nedenle dipol momenti sıfır olan CO2’dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tür çiftlerinden hangisi arasında baskın etkileşim türü diğerlerinden farklıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

NH3–H2O, HF–HF ve CH3OH–H2O arasında hidrojen bağı baskındır. HCl molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz; baskın etkileşim dipol–dipoldür.

  1. Çözüm: NH3–H2O, HF–HF ve CH3OH–H2O arasında hidrojen bağı baskındır. HCl molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz; baskın etkileşim dipol–dipoldür.

NH3–H2O, HF–HF ve CH3OH–H2O arasında hidrojen bağı baskındır. HCl molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz; baskın etkileşim dipol–dipoldür.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki maddelerden hangisinin kaynama noktası, moleküller arası etkileşimlerin türü ve büyüklüğü dikkate alındığında en yüksektir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

C2H5OH molekülleri arasında güçlü hidrojen bağları oluşur. Diğerlerinde hidrojen bağı yoktur (A ve C: dipol–dipol; D: London). Bu nedenle en yüksek kaynama noktası B’dedir.

  1. Çözüm: C2H5OH molekülleri arasında güçlü hidrojen bağları oluşur. Diğerlerinde hidrojen bağı yoktur (A ve C: dipol–dipol; D: London). Bu nedenle en yüksek kaynama noktası B’dedir.

C2H5OH molekülleri arasında güçlü hidrojen bağları oluşur. Diğerlerinde hidrojen bağı yoktur (A ve C: dipol–dipol; D: London). Bu nedenle en yüksek kaynama noktası B’dedir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisinde iyonlar arası Coulomb çekimi (|q1·q2|/r) en büyüktür? (İyon yarıçapı küçüldükçe r azalır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Coulomb çekimi yük çarpımı arttıkça ve iyonlar küçüldükçe artar. Mg2+ ve O2− hem yüksek yüklü hem de görece küçük iyonlardır. Bu nedenle çekim en büyüktür.

  1. Çözüm: Coulomb çekimi yük çarpımı arttıkça ve iyonlar küçüldükçe artar. Mg2+ ve O2− hem yüksek yüklü hem de görece küçük iyonlardır. Bu nedenle çekim en büyüktür.

Coulomb çekimi yük çarpımı arttıkça ve iyonlar küçüldükçe artar. Mg2+ ve O2− hem yüksek yüklü hem de görece küçük iyonlardır. Bu nedenle çekim en büyüktür.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki maddelerden hangisi suda en iyi çözünür? (Çözünürlük, çözünen–çözücü etkileşiminin kuvvetiyle artar.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

CH3COOH polar olup suyla güçlü hidrojen bağı kurar ve kısmen iyonlaşarak etkileşimi daha da artırır. Diğerleri apolar olduğundan suyla etkileşimi zayıftır. Bu yüzden en iyi çözünen C’dir.

  1. Çözüm: CH3COOH polar olup suyla güçlü hidrojen bağı kurar ve kısmen iyonlaşarak etkileşimi daha da artırır. Diğerleri apolar olduğundan suyla etkileşimi zayıftır. Bu yüzden en iyi çözünen C’dir.

CH3COOH polar olup suyla güçlü hidrojen bağı kurar ve kısmen iyonlaşarak etkileşimi daha da artırır. Diğerleri apolar olduğundan suyla etkileşimi zayıftır. Bu yüzden en iyi çözünen C’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki maddelerden hangisinde tanecikler arası etkileşim türü doğru verilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

I2 apolar moleküllerden oluşur; katıda baskın etkileşim London kuvvetleridir. CO2’de hidrojen bağı yoktur, NaCl iyoniktir, NH4Cl’de de iyonik çekim temel etkiledir.

  1. Çözüm: I2 apolar moleküllerden oluşur; katıda baskın etkileşim London kuvvetleridir. CO2’de hidrojen bağı yoktur, NaCl iyoniktir, NH4Cl’de de iyonik çekim temel etkiledir.

I2 apolar moleküllerden oluşur; katıda baskın etkileşim London kuvvetleridir. CO2’de hidrojen bağı yoktur, NaCl iyoniktir, NH4Cl’de de iyonik çekim temel etkiledir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Hidrojen bağı aşağıdaki molekül çiftlerinden hangisi arasında en belirgin görülür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Hidrojen bağı; H’nin F, O veya N gibi elektronegatif atomlara bağlı olduğu moleküller arasında güçlü bir zayıf etkileşimdir. Su bu duruma örnektir.

  1. Çözüm: Hidrojen bağı; H’nin F, O veya N gibi elektronegatif atomlara bağlı olduğu moleküller arasında güçlü bir zayıf etkileşimdir. Su bu duruma örnektir.

Hidrojen bağı; H’nin F, O veya N gibi elektronegatif atomlara bağlı olduğu moleküller arasında güçlü bir zayıf etkileşimdir. Su bu duruma örnektir.

Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Sık Sorulan Sorular

Kimyasal bağ ile moleküller arası etkileşim arasındaki fark nedir?

Kimyasal bağ atomları veya iyonları bir arada tutar; moleküller arası etkileşimler ayrı moleküller arasındaki çekimdir.

Hidrojen bağı ne zaman oluşur?

Hidrojenin elektronegatifliği yüksek bir atoma bağlı olduğu ve başka bir elektronegatif atomun yalnız elektron çiftiyle çekim kurduğu durumlarda görülür.

Polar bağ içeren molekül apolar olabilir mi?

Evet. Molekül geometrisi bağ dipollerini dengeliyorsa molekülün toplam dipolü sıfır olabilir ve molekül apolar davranabilir.