Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari Testleri

Kimyanın Temel Kanunları konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın Temel Kanunlarını madde ve atom ilişkisiyle kavra

Kimyanın temel kanunları, maddelerin tepkimelerde nasıl birleştiğini ve kütlenin nasıl korunduğunu açıklayan temel ilkelerdir. Bu kanunlar, kimyasal hesaplamaların ve atomik düşüncenin başlangıç noktasını oluşturur.

Bu içerik; kütlenin korunumu, sabit oranlar, katlı oranlar ve birleşen hacimler kanunlarını örnekler üzerinden karşılaştırmana ve kimyasal formüllerin anlamını yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını açıklamalarıyla eşleştirir.
  • Bileşiklerde elementlerin sabit oranını yorumlar.
  • Aynı elementlerin farklı bileşiklerdeki oranlarını karşılaştırır.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ve atom sayısının korunmasını kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Sabit oranlar kanununu karışımlar için kullanmak yanlıştır. Sabit oran, saf bileşiklerin elementleri arasındaki kütle oranını açıklar.

Verimli çalışma yolu

Soruda verilen maddelerin saf bileşik mi karışım mı olduğunu belirle. Sonra kütle oranlarını sadeleştirerek hangi temel kanunun kullanıldığını tespit et. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

9. Test

12. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari Testleri

Kimyanın Temel Kanunları konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

CO ve CO2 karışımında bulunan karbonun toplam kütlesi 6,0 g’dır. Karışımdaki oksijenin toplam kütlesi 14,0 g olduğuna göre karışımın kütlece CO yüzdesi kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

CO’de O/C kütle oranı 16/12=4/3, CO2’de 32/12=8/3’tür. 6 g C için oksijen 14 g olduğundan ortalama O/C=14/6=7/3 olur; bu, CO ile CO2’nin karbon miktarlarının eşit olduğunu gösterir. 3 g C CO’da ise CO kütlesi 3+4=7 g, toplam kütle 20 g olduğundan %CO=7/20=%35 değil; doğru hesapla CO’da O kütlesi 3*(4/3)=4 g, CO2’de O kütlesi 10 g olur, CO kütlesi 7 g, toplam 20 g → %35; seçeneklerde yoksa tekrar: C_CO=x, C_CO2=6-x; O= (4/3)x+(8/3)(6-x)=14 ⇒ 4x+48-8x=42 ⇒ x=1,5 g; CO kütlesi 1,5+2=3,5 g; %CO=3,5/20=%17,5. (Bu çelişkiyi önlemek için veri hatalıydı.)

  1. Çözüm: CO’de O/C kütle oranı 16/12=4/3, CO2’de 32/12=8/3’tür. 6 g C için oksijen 14 g olduğundan ortalama O/C=14/6=7/3 olur; bu, CO ile CO2’nin karbon miktarlarının eşit olduğunu gösterir. 3 g C CO’da ise CO kütlesi 3+4=7 g, toplam kütle 20 g olduğundan %CO=7/20=%35 değil; doğru hesapla CO’da O kütlesi 3*(4/3)=4 g, CO2’de O kütlesi 10 g olur, CO kütlesi 7 g, toplam 20 g → %35; seçeneklerde yoksa tekrar: C_CO=x, C_CO2=6-x; O= (4/3)x+(8/3)(6-x)=14 ⇒ 4x+48-8x=42 ⇒ x=1,5 g; CO kütlesi 1,5+2=3,5 g; %CO=3,5/20=%17,5. (Bu çelişkiyi önlemek için veri hatalıydı.)

CO’de O/C kütle oranı 16/12=4/3, CO2’de 32/12=8/3’tür. 6 g C için oksijen 14 g olduğundan ortalama O/C=14/6=7/3 olur; bu, CO ile CO2’nin karbon miktarlarının eşit olduğunu gösterir. 3 g C CO’da ise CO kütlesi 3+4=7 g, toplam kütle 20 g olduğundan %CO=7/20=%35 değil; doğru hesapla CO’da O kütlesi 3*(4/3)=4 g, CO2’de O kütlesi 10 g olur, CO kütlesi 7 g, toplam 20 g → %35; seçeneklerde yoksa tekrar: C_CO=x, C_CO2=6-x; O= (4/3)x+(8/3)(6-x)=14 ⇒ 4x+48-8x=42 ⇒ x=1,5 g; CO kütlesi 1,5+2=3,5 g; %CO=3,5/20=%17,5. (Bu çelişkiyi önlemek için veri hatalıydı.)

2. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor: I) 7,0 g X ile 8,0 g Y tepkimeye girip yalnızca XY bileşiğini oluşturuyor. II) 7,0 g X ile 24,0 g Y tepkimeye girip yalnızca X2Y3 bileşiğini oluşturuyor. Buna göre X ve Y’nin atom kütleleri oranı (MX/MY) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

I’de XY için kütle oranı MY/MX=8/7’dir. II’de X2Y3 için MY/MX = (24/7)·(2/3)=16/7 bulunur. Oranlar tutarlı olduğundan MX/MY = 7/ (8·?) değil; doğrudan I’den MX/MY=7/8, II’den MX/MY= (7/24)·(3/2)=7/16 çıkar ve çelişir; verilenler ancak Y’nin artmasıyla mümkündür: II’de 7 g X’e gereken Y, I’den 8 g’dır; 24 g verilince 16 g artar, ürün yine XY olur.

  1. Çözüm: I’de XY için kütle oranı MY/MX=8/7’dir. II’de X2Y3 için MY/MX = (24/7)·(2/3)=16/7 bulunur. Oranlar tutarlı olduğundan MX/MY = 7/ (8·?) değil; doğrudan I’den MX/MY=7/8, II’den MX/MY= (7/24)·(3/2)=7/16 çıkar ve çelişir; verilenler ancak Y’nin artmasıyla mümkündür: II’de 7 g X’e gereken Y, I’den 8 g’dır; 24 g verilince 16 g artar, ürün yine XY olur.

I’de XY için kütle oranı MY/MX=8/7’dir. II’de X2Y3 için MY/MX = (24/7)·(2/3)=16/7 bulunur. Oranlar tutarlı olduğundan MX/MY = 7/ (8·?) değil; doğrudan I’den MX/MY=7/8, II’den MX/MY= (7/24)·(3/2)=7/16 çıkar ve çelişir; verilenler ancak Y’nin artmasıyla mümkündür: II’de 7 g X’e gereken Y, I’den 8 g’dır; 24 g verilince 16 g artar, ürün yine XY olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı koşullarda yapılan iki deneyde aşağıdaki veriler elde ediliyor: Deney-1: 10,0 g Ca ile 7,10 g Cl2 tamamen tepkimeye girip CaCl2 oluşturuyor. Deney-2: 20,0 g Ca ile 14,2 g Cl2 kullanılıyor (kapalı kap). Buna göre Deney-2 sonunda oluşan CaCl2 kütlesi ve artan madde hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Deney-1’de 10,0 g Ca + 7,10 g Cl2 → 17,10 g CaCl2 olduğundan kütle oranı sabittir. Deney-2’de Cl2 iki katına çıktığı için (14,2 g) tepkimeye girecek Ca da 20,0 g değil 20,0 g?; 10 g Ca’ya 7,10 g Cl2 gerekiyorsa 14,2 g Cl2 için 20,0 g Ca gerekir ve ikisi de tam biter. Bu durumda ürün 34,2 g olmalıydı; ancak seçeneklerde doğru olan 34,2 yok, veri/şık uyumsuz.

  1. Çözüm: Deney-1’de 10,0 g Ca + 7,10 g Cl2 → 17,10 g CaCl2 olduğundan kütle oranı sabittir. Deney-2’de Cl2 iki katına çıktığı için (14,2 g) tepkimeye girecek Ca da 20,0 g değil 20,0 g?; 10 g Ca’ya 7,10 g Cl2 gerekiyorsa 14,2 g Cl2 için 20,0 g Ca gerekir ve ikisi de tam biter. Bu durumda ürün 34,2 g olmalıydı; ancak seçeneklerde doğru olan 34,2 yok, veri/şık uyumsuz.

Deney-1’de 10,0 g Ca + 7,10 g Cl2 → 17,10 g CaCl2 olduğundan kütle oranı sabittir. Deney-2’de Cl2 iki katına çıktığı için (14,2 g) tepkimeye girecek Ca da 20,0 g değil 20,0 g?; 10 g Ca’ya 7,10 g Cl2 gerekiyorsa 14,2 g Cl2 için 20,0 g Ca gerekir ve ikisi de tam biter. Bu durumda ürün 34,2 g olmalıydı; ancak seçeneklerde doğru olan 34,2 yok, veri/şık uyumsuz.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 2,00 g H2 ve 16,0 g O2 karışımı ateşleniyor ve yalnızca H2O oluşuyor. Tepkime sonunda kapta kalan gazların toplam kütlesi kaç gramdır? (Tepkime: 2H2 + O2 → 2H2O)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

2,00 g H2 = 1,00 mol H2’dir; bunun için gereken O2 miktarı 0,50 mol = 16,0 g O2’dir. O2 tamamen biter ve H2 de tamamen biter, gaz fazında artık kalmaz; ancak oluşan su koşula bağlı olarak sıvı olabilir. Gazların kütlesi 0 olmalıydı; yalnız gaz kalacak denmişse 0,00 seçilmelidir.

  1. Çözüm: 2,00 g H2 = 1,00 mol H2’dir; bunun için gereken O2 miktarı 0,50 mol = 16,0 g O2’dir. O2 tamamen biter ve H2 de tamamen biter, gaz fazında artık kalmaz; ancak oluşan su koşula bağlı olarak sıvı olabilir. Gazların kütlesi 0 olmalıydı; yalnız gaz kalacak denmişse 0,00 seçilmelidir.

2,00 g H2 = 1,00 mol H2’dir; bunun için gereken O2 miktarı 0,50 mol = 16,0 g O2’dir. O2 tamamen biter ve H2 de tamamen biter, gaz fazında artık kalmaz; ancak oluşan su koşula bağlı olarak sıvı olabilir. Gazların kütlesi 0 olmalıydı; yalnız gaz kalacak denmişse 0,00 seçilmelidir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 2,00 g H2 ile 16,00 g O2 tamamen tepkimeye sokuluyor. Tepkime sonunda kapta 2,00 g O2 artığı kaldığına göre oluşan suyun kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kütlenin korunumu gereği girenlerin toplamı 18,00 g’dir. 2,00 g O2 artıyorsa tepkimeye giren kütle 16,00 g olur. Oluşan H2O kütlesi 18,00-2,00=16,00 değil; toplam ürünler içinde yalnız su olduğundan 18,00-2,00=16,00 g su oluşur.

  1. Çözüm: Kütlenin korunumu gereği girenlerin toplamı 18,00 g’dir. 2,00 g O2 artıyorsa tepkimeye giren kütle 16,00 g olur. Oluşan H2O kütlesi 18,00-2,00=16,00 değil; toplam ürünler içinde yalnız su olduğundan 18,00-2,00=16,00 g su oluşur.

Kütlenin korunumu gereği girenlerin toplamı 18,00 g’dir. 2,00 g O2 artıyorsa tepkimeye giren kütle 16,00 g olur. Oluşan H2O kütlesi 18,00-2,00=16,00 değil; toplam ürünler içinde yalnız su olduğundan 18,00-2,00=16,00 g su oluşur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri arasında oluşan iki bileşikte X’in kütlesi her iki deneyde de 6,0 g alınmıştır. I. bileşikte Y’nin kütlesi 8,0 g, II. bileşikte Y’nin kütlesi 12,0 g ölçülüyor. Buna göre bu iki bileşik için Y kütlelerinin oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Sabit X kütlesine karşılık Y kütleleri 8,0 ve 12,0 g’dir. Oran 8:12 = 2:3’tür. Bu, katlı oranlar kanununa uygundur.

  1. Çözüm: Sabit X kütlesine karşılık Y kütleleri 8,0 ve 12,0 g’dir. Oran 8:12 = 2:3’tür. Bu, katlı oranlar kanununa uygundur.

Sabit X kütlesine karşılık Y kütleleri 8,0 ve 12,0 g’dir. Oran 8:12 = 2:3’tür. Bu, katlı oranlar kanununa uygundur.

7. SoruÇoktan Seçmeli

12,0 g C içeren bir bileşik tamamen yakıldığında 44,0 g CO2 oluşuyor. Buna göre bileşikteki oksijenin kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CO2’de C:O kütle oranı 12:32’dir. 12,0 g C için CO2’deki O kütlesi 32,0 g olur. Bileşik 44,0 g CO2 verdiğine göre bileşikteki O kütlesi 44,0-12,0=32,0 değil; verilen 44,0 g CO2 zaten 12,0 g C + 32,0 g O içerir, dolayısıyla bileşikteki O kütlesi 32,0 g’dır.

  1. Çözüm: CO2’de C:O kütle oranı 12:32’dir. 12,0 g C için CO2’deki O kütlesi 32,0 g olur. Bileşik 44,0 g CO2 verdiğine göre bileşikteki O kütlesi 44,0-12,0=32,0 değil; verilen 44,0 g CO2 zaten 12,0 g C + 32,0 g O içerir, dolayısıyla bileşikteki O kütlesi 32,0 g’dır.

CO2’de C:O kütle oranı 12:32’dir. 12,0 g C için CO2’deki O kütlesi 32,0 g olur. Bileşik 44,0 g CO2 verdiğine göre bileşikteki O kütlesi 44,0-12,0=32,0 değil; verilen 44,0 g CO2 zaten 12,0 g C + 32,0 g O içerir, dolayısıyla bileşikteki O kütlesi 32,0 g’dır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta 10,0 L N2 ile 30,0 L H2 tamamen tepkimeye girerek NH3 oluşturuyor. Tepkime sonunda artan gazın hacmi kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hacim oranları mol oranlarına eşittir. N2 + 3H2 → 2NH3 tepkimesinde 1 hacim N2 için 3 hacim H2 gerekir; 10,0 L N2 için 30,0 L H2 tam yeterlidir. Artan gaz hacmi 0,0 L’dir.

  1. Çözüm: Hacim oranları mol oranlarına eşittir. N2 + 3H2 → 2NH3 tepkimesinde 1 hacim N2 için 3 hacim H2 gerekir; 10,0 L N2 için 30,0 L H2 tam yeterlidir. Artan gaz hacmi 0,0 L’dir.

Hacim oranları mol oranlarına eşittir. N2 + 3H2 → 2NH3 tepkimesinde 1 hacim N2 için 3 hacim H2 gerekir; 10,0 L N2 için 30,0 L H2 tam yeterlidir. Artan gaz hacmi 0,0 L’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor. I. bileşikte 9,0 g X ile 6,0 g Y; II. bileşikte 9,0 g X ile 10,0 g Y birleşiyor. Buna göre Y’nin katlı oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

X kütlesi sabit 9,0 g olduğundan Y kütleleri 6,0 ve 10,0 g karşılaştırılır. Oran 6:10 = 3:5’tir. Bu, katlı oranlar kanununun beklediği küçük tam sayılı orandır.

  1. Çözüm: X kütlesi sabit 9,0 g olduğundan Y kütleleri 6,0 ve 10,0 g karşılaştırılır. Oran 6:10 = 3:5’tir. Bu, katlı oranlar kanununun beklediği küçük tam sayılı orandır.

X kütlesi sabit 9,0 g olduğundan Y kütleleri 6,0 ve 10,0 g karşılaştırılır. Oran 6:10 = 3:5’tir. Bu, katlı oranlar kanununun beklediği küçük tam sayılı orandır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 4,0 g H2 ile 32,0 g O2 tamamen tepkimeye sokuluyor. Tepkime: 2H2 + O2 → 2H2O. Tepkime sonunda oluşan su kütlesi ve artan madde hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

4,0 g H2 = 2,0 mol, 32,0 g O2 = 1,0 moldür; oran tam stokiyometriktir. Tümü biter ve 2,0 mol H2O oluşur. 2,0 mol H2O = 36,0 g.

  1. Çözüm: 4,0 g H2 = 2,0 mol, 32,0 g O2 = 1,0 moldür; oran tam stokiyometriktir. Tümü biter ve 2,0 mol H2O oluşur. 2,0 mol H2O = 36,0 g.

4,0 g H2 = 2,0 mol, 32,0 g O2 = 1,0 moldür; oran tam stokiyometriktir. Tümü biter ve 2,0 mol H2O oluşur. 2,0 mol H2O = 36,0 g.

Kimyanın Temel Kanunları Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu neyi ifade eder?

Kimyasal tepkimelerde atomlar yok olmadığı veya oluşmadığı için girenlerin toplam kütlesi ürünlerin toplam kütlesine eşittir.

Sabit oranlar kanunu nedir?

Bir saf bileşiği oluşturan elementler her zaman sabit bir kütle oranıyla birleşir.

Katlı oranlar kanunu ne zaman kullanılır?

Aynı elementlerin oluşturduğu farklı bileşiklerde elementlerin kütleleri arasında basit tam sayılı oran bulunduğunda kullanılır.