12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari Testleri

Kimyanın Temel Kanunları konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın Temel Kanunlarını madde ve atom ilişkisiyle kavra

Kimyanın temel kanunları, maddelerin tepkimelerde nasıl birleştiğini ve kütlenin nasıl korunduğunu açıklayan temel ilkelerdir. Bu kanunlar, kimyasal hesaplamaların ve atomik düşüncenin başlangıç noktasını oluşturur.

Bu içerik; kütlenin korunumu, sabit oranlar, katlı oranlar ve birleşen hacimler kanunlarını örnekler üzerinden karşılaştırmana ve kimyasal formüllerin anlamını yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını açıklamalarıyla eşleştirir.
  • Bileşiklerde elementlerin sabit oranını yorumlar.
  • Aynı elementlerin farklı bileşiklerdeki oranlarını karşılaştırır.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ve atom sayısının korunmasını kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Sabit oranlar kanununu karışımlar için kullanmak yanlıştır. Sabit oran, saf bileşiklerin elementleri arasındaki kütle oranını açıklar.

Verimli çalışma yolu

Soruda verilen maddelerin saf bileşik mi karışım mı olduğunu belirle. Sonra kütle oranlarını sadeleştirerek hangi temel kanunun kullanıldığını tespit et. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

10. Test

12. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari Testleri

Kimyanın Temel Kanunları konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı koşullarda iki element X ve Y iki farklı bileşik oluşturuyor: Bileşik I’de 2,00 g X ile 3,20 g Y; Bileşik II’de 2,00 g X ile 4,80 g Y birleşiyor. Buna göre Y’nin kütlelerinin oranı ve hangi temel kanunla açıklanır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

X sabit (2,00 g) iken Y kütleleri 3,20 ve 4,80 g’dir. Oran 4,80/3,20 = 3/2 olur ve küçük tam sayılarla ifade edilir. Bu durum katlı oranlar kanununa uyar.

  1. Çözüm: X sabit (2,00 g) iken Y kütleleri 3,20 ve 4,80 g’dir. Oran 4,80/3,20 = 3/2 olur ve küçük tam sayılarla ifade edilir. Bu durum katlı oranlar kanununa uyar.

X sabit (2,00 g) iken Y kütleleri 3,20 ve 4,80 g’dir. Oran 4,80/3,20 = 3/2 olur ve küçük tam sayılarla ifade edilir. Bu durum katlı oranlar kanununa uyar.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta gerçekleşen tepkimede başlangıç kütleleri: 10,0 g CaCO3(s). Tepkime sonunda kapta 5,6 g CaO(s) ve 2,2 g CO2(g) bulunuyor. Kapta tepkimeye girmeden kalan CaCO3 kütlesi kaç gramdır? (CaCO3 → CaO + CO2)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Ürünlerin toplam kütlesi 5,6 + 2,2 = 7,8 g’dir. Kütlenin korunumu gereği tepkimeye giren CaCO3 kütlesi 7,8 g olmalıdır. Başlangıç 10,0 g olduğundan kalan CaCO3 = 10,0 − 7,8 = 2,2 g değil; dikkat: ürün kütlesi giren CaCO3’e eşittir, kalan = 10,0 − 7,8 = 2,2 g olur.

  1. Çözüm: Ürünlerin toplam kütlesi 5,6 + 2,2 = 7,8 g’dir. Kütlenin korunumu gereği tepkimeye giren CaCO3 kütlesi 7,8 g olmalıdır. Başlangıç 10,0 g olduğundan kalan CaCO3 = 10,0 − 7,8 = 2,2 g değil; dikkat: ürün kütlesi giren CaCO3’e eşittir, kalan = 10,0 − 7,8 = 2,2 g olur.

Ürünlerin toplam kütlesi 5,6 + 2,2 = 7,8 g’dir. Kütlenin korunumu gereği tepkimeye giren CaCO3 kütlesi 7,8 g olmalıdır. Başlangıç 10,0 g olduğundan kalan CaCO3 = 10,0 − 7,8 = 2,2 g değil; dikkat: ürün kütlesi giren CaCO3’e eşittir, kalan = 10,0 − 7,8 = 2,2 g olur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşikte elementlerin kütlece birleşme oranı sabittir. Bir örnekte 12,0 g C ile 32,0 g O birleşerek CO2 oluşturuyor. Aynı bileşiğin başka bir örneğinde 18,0 g C tamamen tepkimeye girerse harcanan O kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

CO2’de kütle oranı O/C = 32/12 = 8/3’tür. 18,0 g C için O kütlesi 18 × (8/3) = 48,0 g değildir; 18/3=6, 6×8=48 eder. Ancak C’nin tamamen tepkimeye girmesi için gereken O 48,0 g’dir.

  1. Çözüm: CO2’de kütle oranı O/C = 32/12 = 8/3’tür. 18,0 g C için O kütlesi 18 × (8/3) = 48,0 g değildir; 18/3=6, 6×8=48 eder. Ancak C’nin tamamen tepkimeye girmesi için gereken O 48,0 g’dir.

CO2’de kütle oranı O/C = 32/12 = 8/3’tür. 18,0 g C için O kütlesi 18 × (8/3) = 48,0 g değildir; 18/3=6, 6×8=48 eder. Ancak C’nin tamamen tepkimeye girmesi için gereken O 48,0 g’dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir element oksijenle iki farklı oksit oluşturuyor. Birinci oksitte 5,00 g element E, 2,00 g O ile; ikinci oksitte 5,00 g E, 3,00 g O ile birleşiyor. Buna göre oksitlerdeki oksijen kütlelerinin oranı ve doğru yorum hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

E sabitken O kütleleri 2,00 ve 3,00 g olduğundan oran 2:3’tür. Küçük tam sayılarla ifade edilebildiği için katlı oranlar kanununa uyar. Bu iki farklı bileşik oluştuğunu gösterir.

  1. Çözüm: E sabitken O kütleleri 2,00 ve 3,00 g olduğundan oran 2:3’tür. Küçük tam sayılarla ifade edilebildiği için katlı oranlar kanununa uyar. Bu iki farklı bileşik oluştuğunu gösterir.

E sabitken O kütleleri 2,00 ve 3,00 g olduğundan oran 2:3’tür. Küçük tam sayılarla ifade edilebildiği için katlı oranlar kanununa uyar. Bu iki farklı bileşik oluştuğunu gösterir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 2,00 g H2 ile 16,00 g O2 tam verimle tepkimeye sokuluyor: 2H2 + O2 → 2H2O. Tepkime sonunda oluşan su kütlesi ve artan madde hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

16,00 g O2 = 0,50 mol, 2,00 g H2 = 1,00 mol’dür. 0,50 mol O2 için 1,00 mol H2 gerekir, bu yüzden O2 sınırlayıcıdır ve 1,00 mol H2O (18,00 g) oluşur; ancak H2 başlangıçta 1,00 mol olduğundan artan yok gibi görünür, dikkat: denklemde 0,50 mol O2 ile 1,00 mol H2 tam biter, su 18,00 g olur. Seçeneklerde buna uyan yok; doğru hesapla 18,00 g ve artan yoktur.

  1. Çözüm: 16,00 g O2 = 0,50 mol, 2,00 g H2 = 1,00 mol’dür. 0,50 mol O2 için 1,00 mol H2 gerekir, bu yüzden O2 sınırlayıcıdır ve 1,00 mol H2O (18,00 g) oluşur; ancak H2 başlangıçta 1,00 mol olduğundan artan yok gibi görünür, dikkat: denklemde 0,50 mol O2 ile 1,00 mol H2 tam biter, su 18,00 g olur. Seçeneklerde buna uyan yok; doğru hesapla 18,00 g ve artan yoktur.

16,00 g O2 = 0,50 mol, 2,00 g H2 = 1,00 mol’dür. 0,50 mol O2 için 1,00 mol H2 gerekir, bu yüzden O2 sınırlayıcıdır ve 1,00 mol H2O (18,00 g) oluşur; ancak H2 başlangıçta 1,00 mol olduğundan artan yok gibi görünür, dikkat: denklemde 0,50 mol O2 ile 1,00 mol H2 tam biter, su 18,00 g olur. Seçeneklerde buna uyan yok; doğru hesapla 18,00 g ve artan yoktur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Not: 2H2 + O2 → 2H2O tepkimesinde 5,00 g H2 ve 20,00 g O2 karıştırılıyor (kapalı kap, tam verim). Oluşan H2O kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

n(H2)=5/2=2,50 mol, n(O2)=20/32=0,625 mol, sınırlayıcı O2’dir. 0,625 mol O2 → 1,25 mol H2O verir. m(H2O)=1,25×18=22,50 g.

  1. Çözüm: n(H2)=5/2=2,50 mol, n(O2)=20/32=0,625 mol, sınırlayıcı O2’dir. 0,625 mol O2 → 1,25 mol H2O verir. m(H2O)=1,25×18=22,50 g.

n(H2)=5/2=2,50 mol, n(O2)=20/32=0,625 mol, sınırlayıcı O2’dir. 0,625 mol O2 → 1,25 mol H2O verir. m(H2O)=1,25×18=22,50 g.

7. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri yalnızca XY ve X2Y3 bileşiklerini oluşturuyor. XY bileşiğinde kütlece %60 X vardır. Aynı miktar (kütle) Y ile birleşen X kütlelerinin oranı (X2Y3 için / XY için) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

XY’de X:Y kütle oranı 60:40 = 3:2’dir, yani aynı Y için X kütlesi 3/2 birimdir. X2Y3’te aynı Y kütlesi için X kütlesi (2M_X)/(3M_Y) olur; (2/3)/(1/1) ile karşılaştırmak için M_X/M_Y=3/2 bulunur. Böylece X2Y3’te X/Y = 2*(3/2)/3 = 1, XY’de X/Y = 3/2, oran = 1 ÷ (3/2) = 2/3; ancak seçeneklerde 2/3 var, doğru B.

  1. Çözüm: XY’de X:Y kütle oranı 60:40 = 3:2’dir, yani aynı Y için X kütlesi 3/2 birimdir. X2Y3’te aynı Y kütlesi için X kütlesi (2M_X)/(3M_Y) olur; (2/3)/(1/1) ile karşılaştırmak için M_X/M_Y=3/2 bulunur. Böylece X2Y3’te X/Y = 2*(3/2)/3 = 1, XY’de X/Y = 3/2, oran = 1 ÷ (3/2) = 2/3; ancak seçeneklerde 2/3 var, doğru B.

XY’de X:Y kütle oranı 60:40 = 3:2’dir, yani aynı Y için X kütlesi 3/2 birimdir. X2Y3’te aynı Y kütlesi için X kütlesi (2M_X)/(3M_Y) olur; (2/3)/(1/1) ile karşılaştırmak için M_X/M_Y=3/2 bulunur. Böylece X2Y3’te X/Y = 2*(3/2)/3 = 1, XY’de X/Y = 3/2, oran = 1 ÷ (3/2) = 2/3; ancak seçeneklerde 2/3 var, doğru B.

8. SoruÇoktan Seçmeli

1,00 L kapta 27 °C’de 0,10 mol N2 ve 0,30 mol H2 karıştırılıyor. 3H2 + N2 → 2NH3 tepkimesi tam verimle gerçekleştiğinde, tepkime sonunda toplam gaz mol sayısı kaç olur? (NH3 gaz kabul edilsin.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

0,10 mol N2 için gereken H2 = 0,30 mol’dür; tam stokiyometrik karışımdır. Tamamı harcanır ve 0,20 mol NH3 oluşur. Son durumda toplam mol sayısı 0,20’dir; seçenek A.

  1. Çözüm: 0,10 mol N2 için gereken H2 = 0,30 mol’dür; tam stokiyometrik karışımdır. Tamamı harcanır ve 0,20 mol NH3 oluşur. Son durumda toplam mol sayısı 0,20’dir; seçenek A.

0,10 mol N2 için gereken H2 = 0,30 mol’dür; tam stokiyometrik karışımdır. Tamamı harcanır ve 0,20 mol NH3 oluşur. Son durumda toplam mol sayısı 0,20’dir; seçenek A.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir metal oksit MO, CO ile indirgeniyor: MO(s) + CO(g) → M(s) + CO2(g). Deneyde 8,00 g MO tamamen tepkimeye giriyor ve oluşan CO2 kütlesi 4,40 g ölçülüyor. M’nin mol kütlesi kaç g/mol’dür? (O=16, C=12)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

4,40 g CO2 = 0,10 mol CO2 demektir, dolayısıyla 0,10 mol MO tepkimeye girmiştir. MO’nun mol kütlesi = 8,00/0,10 = 80 g/mol. M = 80 − 16 = 64 g/mol.

  1. Çözüm: 4,40 g CO2 = 0,10 mol CO2 demektir, dolayısıyla 0,10 mol MO tepkimeye girmiştir. MO’nun mol kütlesi = 8,00/0,10 = 80 g/mol. M = 80 − 16 = 64 g/mol.

4,40 g CO2 = 0,10 mol CO2 demektir, dolayısıyla 0,10 mol MO tepkimeye girmiştir. MO’nun mol kütlesi = 8,00/0,10 = 80 g/mol. M = 80 − 16 = 64 g/mol.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 6,4 g CH4 ile 12,8 g O2 karıştırılıp tam yanma yaptırılıyor: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O. Tepkime sonunda oluşan CO2 kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

n(CH4)=6,4/16=0,4 mol, n(O2)=12,8/32=0,4 mol olduğundan O2 sınırlayıcıdır. 2 mol O2 → 1 mol CO2, yani n(CO2)=0,4/2=0,2 mol. m(CO2)=0,2×44=8,8 g.

  1. Çözüm: n(CH4)=6,4/16=0,4 mol, n(O2)=12,8/32=0,4 mol olduğundan O2 sınırlayıcıdır. 2 mol O2 → 1 mol CO2, yani n(CO2)=0,4/2=0,2 mol. m(CO2)=0,2×44=8,8 g.

n(CH4)=6,4/16=0,4 mol, n(O2)=12,8/32=0,4 mol olduğundan O2 sınırlayıcıdır. 2 mol O2 → 1 mol CO2, yani n(CO2)=0,4/2=0,2 mol. m(CO2)=0,2×44=8,8 g.

Kimyanın Temel Kanunları Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu neyi ifade eder?

Kimyasal tepkimelerde atomlar yok olmadığı veya oluşmadığı için girenlerin toplam kütlesi ürünlerin toplam kütlesine eşittir.

Sabit oranlar kanunu nedir?

Bir saf bileşiği oluşturan elementler her zaman sabit bir kütle oranıyla birleşir.

Katlı oranlar kanunu ne zaman kullanılır?

Aynı elementlerin oluşturduğu farklı bileşiklerde elementlerin kütleleri arasında basit tam sayılı oran bulunduğunda kullanılır.