12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari Testleri

Kimyanın Temel Kanunları konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın Temel Kanunlarını madde ve atom ilişkisiyle kavra

Kimyanın temel kanunları, maddelerin tepkimelerde nasıl birleştiğini ve kütlenin nasıl korunduğunu açıklayan temel ilkelerdir. Bu kanunlar, kimyasal hesaplamaların ve atomik düşüncenin başlangıç noktasını oluşturur.

Bu içerik; kütlenin korunumu, sabit oranlar, katlı oranlar ve birleşen hacimler kanunlarını örnekler üzerinden karşılaştırmana ve kimyasal formüllerin anlamını yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını açıklamalarıyla eşleştirir.
  • Bileşiklerde elementlerin sabit oranını yorumlar.
  • Aynı elementlerin farklı bileşiklerdeki oranlarını karşılaştırır.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ve atom sayısının korunmasını kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Sabit oranlar kanununu karışımlar için kullanmak yanlıştır. Sabit oran, saf bileşiklerin elementleri arasındaki kütle oranını açıklar.

Verimli çalışma yolu

Soruda verilen maddelerin saf bileşik mi karışım mı olduğunu belirle. Sonra kütle oranlarını sadeleştirerek hangi temel kanunun kullanıldığını tespit et. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

11. Test

12. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari Testleri

Kimyanın Temel Kanunları konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor. I. bileşikte 12 g X ile 16 g Y birleşiyor. II. bileşikte 12 g X ile 24 g Y birleşiyor. Buna göre Y’nin II. bileşikteki kütlesinin I.’e göre artış oranı ve bu durumun dayandığı temel kanun hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

X kütlesi sabit (12 g) iken Y kütleleri 16 ve 24 g olup oran 24/16=1,5’tir. Aynı iki element farklı bileşikler oluşturduğunda kütlelerin küçük tam sayılar oranında değişmesi Katlı Oranlar Kanunu’na örnektir.

  1. Çözüm: X kütlesi sabit (12 g) iken Y kütleleri 16 ve 24 g olup oran 24/16=1,5’tir. Aynı iki element farklı bileşikler oluşturduğunda kütlelerin küçük tam sayılar oranında değişmesi Katlı Oranlar Kanunu’na örnektir.

X kütlesi sabit (12 g) iken Y kütleleri 16 ve 24 g olup oran 24/16=1,5’tir. Aynı iki element farklı bileşikler oluşturduğunda kütlelerin küçük tam sayılar oranında değişmesi Katlı Oranlar Kanunu’na örnektir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

A ve B elementleri iki bileşik oluşturuyor: I. bileşik A2B3, II. bileşik AB2. Aynı kütlede A alındığında II. bileşikte birleşen B kütlesinin I. bileşikte birleşen B kütlesine oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

I’de B/A kütle oranı (3MB)/(2MA), II’de (2MB)/(1MA) olur. Aynı A kütlesi için B kütleleri oranı [(2MB/MA)] / [(3MB/2MA)] = (2)/(3/2)=4/3.

  1. Çözüm: I’de B/A kütle oranı (3MB)/(2MA), II’de (2MB)/(1MA) olur. Aynı A kütlesi için B kütleleri oranı [(2MB/MA)] / [(3MB/2MA)] = (2)/(3/2)=4/3.

I’de B/A kütle oranı (3MB)/(2MA), II’de (2MB)/(1MA) olur. Aynı A kütlesi için B kütleleri oranı [(2MB/MA)] / [(3MB/2MA)] = (2)/(3/2)=4/3.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 10 g CaCO3 ısıtılıyor: CaCO3(s) → CaO(s) + CO2(g). Tepkime sonunda kap içindeki CO2 gazının kütlesi 4,4 g ölçülüyor. Buna göre tepkimeye giren CaCO3 kütlesi ve oluşan CaO kütlesi sırasıyla kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CO2’nin molü 4,4/44=0,1 mol olduğundan ayrışan CaCO3 de 0,1 moldür. m(CaCO3)=0,1×100=10 g değil, 0,1×100=10 g olur; ancak başlangıç 10 g olduğuna göre tamamı ayrışır ve CaO kütlesi 10-4,4=5,6 g olmalıdır.

  1. Çözüm: CO2’nin molü 4,4/44=0,1 mol olduğundan ayrışan CaCO3 de 0,1 moldür. m(CaCO3)=0,1×100=10 g değil, 0,1×100=10 g olur; ancak başlangıç 10 g olduğuna göre tamamı ayrışır ve CaO kütlesi 10-4,4=5,6 g olmalıdır.

CO2’nin molü 4,4/44=0,1 mol olduğundan ayrışan CaCO3 de 0,1 moldür. m(CaCO3)=0,1×100=10 g değil, 0,1×100=10 g olur; ancak başlangıç 10 g olduğuna göre tamamı ayrışır ve CaO kütlesi 10-4,4=5,6 g olmalıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımda yalnızca CO ve CO2 gazları vardır. Karışımın toplam kütlesi 22 g ve toplam mol sayısı 0,6 mol’dür. Buna göre karışımdaki CO mol sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

n(CO)=x, n(CO2)=0,6−x. Toplam kütle: 28x + 44(0,6−x)=22. Buradan 28x+26,4−44x=22 → −16x=−4,4 → x=0,275 mol.

  1. Çözüm: n(CO)=x, n(CO2)=0,6−x. Toplam kütle: 28x + 44(0,6−x)=22. Buradan 28x+26,4−44x=22 → −16x=−4,4 → x=0,275 mol.

n(CO)=x, n(CO2)=0,6−x. Toplam kütle: 28x + 44(0,6−x)=22. Buradan 28x+26,4−44x=22 → −16x=−4,4 → x=0,275 mol.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta X ve Y gazları tam verimli tepkimeye giriyor: X(g) + 2Y(g) → XY2(g). 6,0 L X ile 10,0 L Y karıştırıldığında (T,P sabit), tepkime sonunda oluşan XY2 gazının hacmi ve artan gaz hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Hacim oranları mol oranlarına eşittir: 1 L X için 2 L Y gerekir. 10,0 L Y en fazla 5,0 L X ile tepkimeye girer, 1,0 L X artar. Oluşan XY2 hacmi tepkimeye giren X hacmine eşit olup 5,0 L’dir.

  1. Çözüm: Hacim oranları mol oranlarına eşittir: 1 L X için 2 L Y gerekir. 10,0 L Y en fazla 5,0 L X ile tepkimeye girer, 1,0 L X artar. Oluşan XY2 hacmi tepkimeye giren X hacmine eşit olup 5,0 L’dir.

Hacim oranları mol oranlarına eşittir: 1 L X için 2 L Y gerekir. 10,0 L Y en fazla 5,0 L X ile tepkimeye girer, 1,0 L X artar. Oluşan XY2 hacmi tepkimeye giren X hacmine eşit olup 5,0 L’dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta, 2,00 L N2 ile 6,00 L H2 karıştırılıp tamamen tepkimeye sokuluyor: N2(g) + 3H2(g) → 2NH3(g). Tepkime sonunda toplam gaz hacmi kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

2,00 L N2 için 6,00 L H2 tam stokiyometriktir, artan kalmaz. Oluşan NH3 hacmi 2 katı olur: 2,00 L N2 → 4,00 L NH3. Son toplam hacim 4,00 L’dir.

  1. Çözüm: 2,00 L N2 için 6,00 L H2 tam stokiyometriktir, artan kalmaz. Oluşan NH3 hacmi 2 katı olur: 2,00 L N2 → 4,00 L NH3. Son toplam hacim 4,00 L’dir.

2,00 L N2 için 6,00 L H2 tam stokiyometriktir, artan kalmaz. Oluşan NH3 hacmi 2 katı olur: 2,00 L N2 → 4,00 L NH3. Son toplam hacim 4,00 L’dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

C ve H içeren bir bileşik tam yakıldığında 6,60 g CO2 ve 2,70 g H2O oluşuyor. Bileşiğin basit (empirik) formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n(CO2)=6,60/44=0,15 mol → n(C)=0,15 mol; n(H2O)=2,70/18=0,15 mol → n(H)=0,30 mol. Oran C:H = 0,15:0,30 = 1:2 olduğundan empirik formül CH2’dir. Seçeneklerde CH2’nin katı olan C2H4 yok, ancak verilenler içinde empirik formülü CH2 olan tek seçenek C2H6 değildir; bu nedenle doğru seçenek CH2’dir.

  1. Çözüm: n(CO2)=6,60/44=0,15 mol → n(C)=0,15 mol; n(H2O)=2,70/18=0,15 mol → n(H)=0,30 mol. Oran C:H = 0,15:0,30 = 1:2 olduğundan empirik formül CH2’dir. Seçeneklerde CH2’nin katı olan C2H4 yok, ancak verilenler içinde empirik formülü CH2 olan tek seçenek C2H6 değildir; bu nedenle doğru seçenek CH2’dir.

n(CO2)=6,60/44=0,15 mol → n(C)=0,15 mol; n(H2O)=2,70/18=0,15 mol → n(H)=0,30 mol. Oran C:H = 0,15:0,30 = 1:2 olduğundan empirik formül CH2’dir. Seçeneklerde CH2’nin katı olan C2H4 yok, ancak verilenler içinde empirik formülü CH2 olan tek seçenek C2H6 değildir; bu nedenle doğru seçenek CH2’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor. I. bileşikte 12,0 g X ile 8,0 g Y; II. bileşikte 12,0 g X ile 24,0 g Y birleşiyor. Sabit X kütlesi için Y kütleleri oranı kaçtır ve hangi temel kanunu gösterir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

X kütlesi her iki bileşikte de 12,0 g sabit olduğundan Y kütleleri 8,0 ve 24,0 g’dır. Oran 8:24 = 1:3 çıkar. Bu, katlı oranlar kanununu gösterir.

  1. Çözüm: X kütlesi her iki bileşikte de 12,0 g sabit olduğundan Y kütleleri 8,0 ve 24,0 g’dır. Oran 8:24 = 1:3 çıkar. Bu, katlı oranlar kanununu gösterir.

X kütlesi her iki bileşikte de 12,0 g sabit olduğundan Y kütleleri 8,0 ve 24,0 g’dır. Oran 8:24 = 1:3 çıkar. Bu, katlı oranlar kanununu gösterir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta gerçekleşen tepkimede 4,80 g Mg tamamen tepkimeye girip MgO oluşturuyor. Tepkime sonunda oluşan MgO kütlesi 7,96 g ölçülüyor. Buna göre tepkimeye giren O2 kütlesi kaç gramdır? (Kütlenin korunumu)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Kütlenin korunumu gereği MgO kütlesi = giren Mg + giren O kütlesidir. 7,96 = 4,80 + m(O) ⇒ m(O)=3,16 g değildir; doğru hesap 7,96-4,80=3,16 g çıkar. Ancak O2 olarak sorulduğunda oksijen kütlesi yine 3,16 g’dır.

  1. Çözüm: Kütlenin korunumu gereği MgO kütlesi = giren Mg + giren O kütlesidir. 7,96 = 4,80 + m(O) ⇒ m(O)=3,16 g değildir; doğru hesap 7,96-4,80=3,16 g çıkar. Ancak O2 olarak sorulduğunda oksijen kütlesi yine 3,16 g’dır.

Kütlenin korunumu gereği MgO kütlesi = giren Mg + giren O kütlesidir. 7,96 = 4,80 + m(O) ⇒ m(O)=3,16 g değildir; doğru hesap 7,96-4,80=3,16 g çıkar. Ancak O2 olarak sorulduğunda oksijen kütlesi yine 3,16 g’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 2,00 g H2 ile 16,00 g O2 tepkimeye sokuluyor ve yalnızca H2O oluşuyor. Tepkime sonunda kapta kalan gaz(lar)ın türü ve kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? (H=1, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

2,00 g H2 = 1,00 mol, 16,00 g O2 = 0,50 mol’dür. H2 + 1/2 O2 → H2O oranına göre tam tepkime için 0,50 mol O2 gerekir, yani O2 tamamen biter gibi görünse de denklem 2H2+O2→2H2O alınırsa 1 mol H2 için 0,5 mol O2 tüketilir; O2 tam biter, ancak verilen kütleler 16 g O2 = 0,5 mol olduğundan O2 sınırlayıcıdır ve H2’den 0,0 mol artmaz? Düzeltme: 0,5 mol O2 en fazla 1,0 mol H2 tüketir; H2 de 1,0 mol olduğundan ikisi de tamamen biter, gaz kalmaz.

  1. Çözüm: 2,00 g H2 = 1,00 mol, 16,00 g O2 = 0,50 mol’dür. H2 + 1/2 O2 → H2O oranına göre tam tepkime için 0,50 mol O2 gerekir, yani O2 tamamen biter gibi görünse de denklem 2H2+O2→2H2O alınırsa 1 mol H2 için 0,5 mol O2 tüketilir; O2 tam biter, ancak verilen kütleler 16 g O2 = 0,5 mol olduğundan O2 sınırlayıcıdır ve H2’den 0,0 mol artmaz? Düzeltme: 0,5 mol O2 en fazla 1,0 mol H2 tüketir; H2 de 1,0 mol olduğundan ikisi de tamamen biter, gaz kalmaz.

2,00 g H2 = 1,00 mol, 16,00 g O2 = 0,50 mol’dür. H2 + 1/2 O2 → H2O oranına göre tam tepkime için 0,50 mol O2 gerekir, yani O2 tamamen biter gibi görünse de denklem 2H2+O2→2H2O alınırsa 1 mol H2 için 0,5 mol O2 tüketilir; O2 tam biter, ancak verilen kütleler 16 g O2 = 0,5 mol olduğundan O2 sınırlayıcıdır ve H2’den 0,0 mol artmaz? Düzeltme: 0,5 mol O2 en fazla 1,0 mol H2 tüketir; H2 de 1,0 mol olduğundan ikisi de tamamen biter, gaz kalmaz.

Kimyanın Temel Kanunları Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu neyi ifade eder?

Kimyasal tepkimelerde atomlar yok olmadığı veya oluşmadığı için girenlerin toplam kütlesi ürünlerin toplam kütlesine eşittir.

Sabit oranlar kanunu nedir?

Bir saf bileşiği oluşturan elementler her zaman sabit bir kütle oranıyla birleşir.

Katlı oranlar kanunu ne zaman kullanılır?

Aynı elementlerin oluşturduğu farklı bileşiklerde elementlerin kütleleri arasında basit tam sayılı oran bulunduğunda kullanılır.