11. Sınıf Matematik

11. Sınıf Matematik Trigonometri Testleri

Trigonometri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Trigonometri nedir?

Trigonometri, açıların sinüs, kosinüs, tanjant ve kotanjant gibi oranlarını inceler. 11. Sınıf Trigonometri testleri birim çemberi, özel açıları, dönüşüm formüllerini, trigonometrik özdeşlikleri ve denklemleri pekiştirir.

Birim çember ve özel açılar

Birim çember, trigonometrik oranların işaretini ve değerini anlamayı kolaylaştırır. 0°, 30°, 45°, 60° ve 90° gibi özel açıların değerleri temel soruların hızlı çözülmesini sağlar.

Özdeşlik ve denklemler

sin²x+cos²x=1 gibi temel özdeşlikler, ifadeleri sadeleştirmede kullanılır. Trigonometrik denklemlerde periyot, çözüm aralığı ve açı birimi dikkatle kontrol edilmelidir.

5. Test

11. Sınıf Matematik Trigonometri Testleri

Trigonometri konusu 5. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşitliği sağlayan x değerlerinin toplamı kaçtır?

sin(2x)=cos(3x)

0<x<π

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Doğru seçenek C 'dir. Verilen denklem ve aralık: sin ( 2 x ) = cos ( 3 x ) 0 < x < π Kosinüsü sinüs cinsinden yazalım: cos ( 3 x ) = sin ( π 2 - 3 x ) Bu durumda denklem: sin ( 2 x ) = sin ( π 2 - 3 x ) Sinüslerin eşitliği için iki temel durum yazılır: 2 x = π 2 - 3 x + 2 k π 2 x = π - ( π 2 - 3 x ) + 2 k π Birinci durumdan çözelim: 2 x = π 2 - 3 x + 2 k π 5 x = π 2 + 2 k π x = π 10 + 2 5 k π Aralık koşuluna göre uygun tam sayıları bulalım: 0 < π 10 + 2 5 k π < π Bu aralıkta çözümler: k = 0 ⇒ x = π 10 k = 1 ⇒ x = π 2 k = 2 ⇒ x = 9 10 π İkinci durumu kontrol edelim: 2 x = π - ( π 2 - 3 x ) + 2 k π 2 x = π 2 + 3 x + 2 k π - x = π 2 + 2 k π x = - π 2 - 2 k π Bu ifade verilen aralıkta değer üretmez. Çözümlerin toplamı: π 10 + π 2 + 9 10 π = 1 10 π + 5 10 π + 9 10 π = 15 10 π = 3 2 π Sonuç: C.

  1. Çözüm: Doğru seçenek C 'dir. Verilen denklem ve aralık: sin ( 2 x ) = cos ( 3 x ) 0 < x < π Kosinüsü sinüs cinsinden yazalım: cos ( 3 x ) = sin ( π 2 - 3 x ) Bu durumda denklem: sin ( 2 x ) = sin ( π 2 - 3 x ) Sinüslerin eşitliği için iki temel durum yazılır: 2 x = π 2 - 3 x + 2 k π 2 x = π - ( π 2 - 3 x ) + 2 k π Birinci durumdan çözelim: 2 x = π 2 - 3 x + 2 k π 5 x = π 2 + 2 k π x = π 10 + 2 5 k π Aralık koşuluna göre uygun tam sayıları bulalım: 0 < π 10 + 2 5 k π < π Bu aralıkta çözümler: k = 0 ⇒ x = π 10 k = 1 ⇒ x = π 2 k = 2 ⇒ x = 9 10 π İkinci durumu kontrol edelim: 2 x = π - ( π 2 - 3 x ) + 2 k π 2 x = π 2 + 3 x + 2 k π - x = π 2 + 2 k π x = - π 2 - 2 k π Bu ifade verilen aralıkta değer üretmez. Çözümlerin toplamı: π 10 + π 2 + 9 10 π = 1 10 π + 5 10 π + 9 10 π = 15 10 π = 3 2 π Sonuç: C.

Doğru seçenek C'dir.

Verilen denklem ve aralık:

sin(2x)=cos(3x)0<x<π

Kosinüsü sinüs cinsinden yazalım:

cos(3x)=sin(π2-3x)

Bu durumda denklem:

sin(2x)=sin(π2-3x)

Sinüslerin eşitliği için iki temel durum yazılır:

2x=π2-3x+2kπ2x=π-(π2-3x)+2kπ

Birinci durumdan çözelim:

2x=π2-3x+2kπ5x=π2+2kπx=π10+25kπ

Aralık koşuluna göre uygun tam sayıları bulalım:

0<π10+25kπ<π

Bu aralıkta çözümler:

k=0x=π10k=1x=π2k=2x=910π

İkinci durumu kontrol edelim:

2x=π-(π2-3x)+2kπ2x=π2+3x+2kπ-x=π2+2kπx=-π2-2kπ

Bu ifade verilen aralıkta değer üretmez.

Çözümlerin toplamı:

π10+π2+910π=110π+510π+910π=1510π=32π

Sonuç: C.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulları sağlayan x için istenen değeri bulunuz.

(0,π2) aralığında tanx+cotx=4 ise sin(2x) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen aralık: ( 0, π 2 ) Bu aralıkta: tan x > 0 cot x > 0 Verilen denklem: tan x + cot x = 4 Yer değiştirelim: t = tan x O hâlde: cot x = 1 t Denklem şu olur: t + 1 t = 4 Her iki tarafı t ile çarpalım: t 2 + 1 = 4 t Düzenleyelim: t 2 - 4 t + 1 = 0 Kökleri bulalım: t = 4 ± 16 - 4 2 Karekök içini sadeleştirelim: t = 4 ± 12 2 Devam: t = 4 ± 2 3 2 Sonuç: t = 2 ± 3 Aralık nedeniyle t>0 ve her iki kök de pozitiftir; şimdi istenen ifade için bağıntıyı kullanalım: sin ( 2 x ) = 2 tan x 1 + tan x 2 Yani: sin ( 2 x ) = 2 t 1 + t 2 Birinci kök için t=2+√3 alalım: sin ( 2 x ) = 2 ( 2 + 3 ) 1 + ( 2 + 3 ) 2 Karesini açalım: ( 2 + 3 ) 2 = 4 + 4 3 + 3 Yani: ( 2 + 3 ) 2 = 7 + 4 3 Payda: 1 + ( 2 + 3 ) 2 = 8 + 4 3 Ortak çarpan alalım: 8 + 4 3 = 4 ( 2 + 3 ) Şimdi oran: sin ( 2 x ) = 2 ( 2 + 3 ) 4 ( 2 + 3 ) Sadeleşir: sin ( 2 x ) = 1 2 Diğer kök t=2-√3 için de aynı sadeleşme olur ve aynı değer çıkar. Sonuç olarak doğru seçenek: sin ( 2 x ) = 1 2 Bu değer şıkkıD999dır; yani verilen “doğru cevap D1025 mi?” kontrolü evet tir.

  1. Çözüm: Verilen aralık: ( 0, π 2 ) Bu aralıkta: tan x > 0 cot x > 0 Verilen denklem: tan x + cot x = 4 Yer değiştirelim: t = tan x O hâlde: cot x = 1 t Denklem şu olur: t + 1 t = 4 Her iki tarafı t ile çarpalım: t 2 + 1 = 4 t Düzenleyelim: t 2 - 4 t + 1 = 0 Kökleri bulalım: t = 4 ± 16 - 4 2 Karekök içini sadeleştirelim: t = 4 ± 12 2 Devam: t = 4 ± 2 3 2 Sonuç: t = 2 ± 3 Aralık nedeniyle t>0 ve her iki kök de pozitiftir; şimdi istenen ifade için bağıntıyı kullanalım: sin ( 2 x ) = 2 tan x 1 + tan x 2 Yani: sin ( 2 x ) = 2 t 1 + t 2 Birinci kök için t=2+√3 alalım: sin ( 2 x ) = 2 ( 2 + 3 ) 1 + ( 2 + 3 ) 2 Karesini açalım: ( 2 + 3 ) 2 = 4 + 4 3 + 3 Yani: ( 2 + 3 ) 2 = 7 + 4 3 Payda: 1 + ( 2 + 3 ) 2 = 8 + 4 3 Ortak çarpan alalım: 8 + 4 3 = 4 ( 2 + 3 ) Şimdi oran: sin ( 2 x ) = 2 ( 2 + 3 ) 4 ( 2 + 3 ) Sadeleşir: sin ( 2 x ) = 1 2 Diğer kök t=2-√3 için de aynı sadeleşme olur ve aynı değer çıkar. Sonuç olarak doğru seçenek: sin ( 2 x ) = 1 2 Bu değer şıkkıD999dır; yani verilen “doğru cevap D1025 mi?” kontrolü evet tir.

Verilen aralık:

(0,π2)

Bu aralıkta:

tanx>0cotx>0

Verilen denklem:

tanx+cotx=4

Yer değiştirelim:

t=tanx

O hâlde:

cotx=1t

Denklem şu olur:

t+1t=4

Her iki tarafı t ile çarpalım:

t2+1=4t

Düzenleyelim:

t2-4t+1=0

Kökleri bulalım:

t=4±16-42

Karekök içini sadeleştirelim:

t=4±122

Devam:

t=4±232

Sonuç:

t=2±3

Aralık nedeniyle t>0 ve her iki kök de pozitiftir; şimdi istenen ifade için bağıntıyı kullanalım:

sin(2x)=2tanx1+tanx2

Yani:

sin(2x)=2t1+t2

Birinci kök için t=2+√3 alalım:

sin(2x)=2(2+3)1+(2+3)2

Karesini açalım:

(2+3)2=4+43+3

Yani:

(2+3)2=7+43

Payda:

1+(2+3)2=8+43

Ortak çarpan alalım:

8+43=4(2+3)

Şimdi oran:

sin(2x)=2(2+3)4(2+3)

Sadeleşir:

sin(2x)=12

Diğer kök t=2-√3 için de aynı sadeleşme olur ve aynı değer çıkar.

Sonuç olarak doğru seçenek:

sin(2x)=12

Bu değer B şıkkıdır; yani verilen “doğru cevap D5498 mi?” kontrolü evettir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Verilen koşullardax(π2,π)ikensinx=35veriliyor. Buna göretan(2x)kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Önce verilen aralığa göre işaretleri belirleyelim. x ∈ ( π 2, π ) Bu aralıkta (2. bölgede) sinüs pozitif, kosinüs negatiftir. Verilen: sin ⁡ x = 3 5 Kosinüsü bulalım (işareti 2. bölgeye göre negatif seçilecektir): cos ⁡ x = - 1 - sin ⁡ x 2 cos ⁡ x = - 1 - 3 5 2 cos ⁡ x = - 1 - 9 25 cos ⁡ x = - 16 25 = - 4 5 Şimdi tanjantı bulalım: tan ⁡ x = sin ⁡ x cos ⁡ x tan ⁡ x = 3 5 - 4 5 = - 3 4 Çift açı formülü: tan ⁡ ( 2 x ) = 2 tan ⁡ x 1 - tan ⁡ x 2 Yerine yazalım: tan ⁡ ( 2 x ) = 2 × ( - 3 4 ) 1 - ( - 3 4 ) 2 tan ⁡ ( 2 x ) = - 3 2 1 - 9 16 tan ⁡ ( 2 x ) = - 3 2 7 16 = - 24 7 Sonuç olarak doğru seçenek: - 24 7 Bu da şıkkıA755dır. Yani “doğru cevap A773 mi?” sorusunun cevabı: Evet.

  1. Çözüm: Önce verilen aralığa göre işaretleri belirleyelim. x ∈ ( π 2, π ) Bu aralıkta (2. bölgede) sinüs pozitif, kosinüs negatiftir. Verilen: sin ⁡ x = 3 5 Kosinüsü bulalım (işareti 2. bölgeye göre negatif seçilecektir): cos ⁡ x = - 1 - sin ⁡ x 2 cos ⁡ x = - 1 - 3 5 2 cos ⁡ x = - 1 - 9 25 cos ⁡ x = - 16 25 = - 4 5 Şimdi tanjantı bulalım: tan ⁡ x = sin ⁡ x cos ⁡ x tan ⁡ x = 3 5 - 4 5 = - 3 4 Çift açı formülü: tan ⁡ ( 2 x ) = 2 tan ⁡ x 1 - tan ⁡ x 2 Yerine yazalım: tan ⁡ ( 2 x ) = 2 × ( - 3 4 ) 1 - ( - 3 4 ) 2 tan ⁡ ( 2 x ) = - 3 2 1 - 9 16 tan ⁡ ( 2 x ) = - 3 2 7 16 = - 24 7 Sonuç olarak doğru seçenek: - 24 7 Bu da şıkkıA755dır. Yani “doğru cevap A773 mi?” sorusunun cevabı: Evet.

Önce verilen aralığa göre işaretleri belirleyelim.

x(π2,π)

Bu aralıkta (2. bölgede) sinüs pozitif, kosinüs negatiftir.

Verilen:

sinx=35

Kosinüsü bulalım (işareti 2. bölgeye göre negatif seçilecektir):

cosx=-1-sinx2
cosx=-1-352
cosx=-1-925
cosx=-1625=-45

Şimdi tanjantı bulalım:

tanx=sinxcosx
tanx=35-45=-34

Çift açı formülü:

tan(2x)=2tanx1-tanx2

Yerine yazalım:

tan(2x)=2×(-34)1-(-34)2
tan(2x)=-321-916
tan(2x)=-32716=-247

Sonuç olarak doğru seçenek:

-247

Bu da B şıkkıdır. Yani “doğru cevap A4405 mi?” sorusunun cevabı: Evet.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulu sağlayan x için istenen değeri bulunuz.

tanx=2 ve 0<x<π2

sin(3x) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilenler: tan x = 2 0 < x < π 2 İstenen: sin ( 3 x ) Birinci bölgede olduğundan (verilen aralıktan) aşağıdaki üçgen oranlarını kullanabiliriz: tan x = sin x cos x = 2 = 2 1 Bu durumda karşı kenar 2, komşu kenar 1 alınırsa hipotenüs: 2 2 + 1 2 = 5 Buradan sin ve cos değerleri: sin x = 2 5 cos x = 1 5 Üç kat açı formülü: sin ( 3 x ) = 3 sin x - 4 sin x 3 Önce kuvveti hesaplayalım: sin x 3 = 2 5 3 = 8 5 5 Şimdi yerine yazalım: sin ( 3 x ) = 3 2 5 - 4 8 5 5 Ortak paydaya getirip çıkaralım: sin ( 3 x ) = 6 5 - 32 5 5 = 30 5 5 - 32 5 5 = - 2 5 5 Paydadan kökü rasyonelleştirelim: - 2 5 5 = - 2 5 25 Sonuç: sin ( 3 x ) = - 2 5 25 Bu değer şıklardan C ile aynıdır; yani doğru cevap B677.

  1. Çözüm: Verilenler: tan x = 2 0 < x < π 2 İstenen: sin ( 3 x ) Birinci bölgede olduğundan (verilen aralıktan) aşağıdaki üçgen oranlarını kullanabiliriz: tan x = sin x cos x = 2 = 2 1 Bu durumda karşı kenar 2, komşu kenar 1 alınırsa hipotenüs: 2 2 + 1 2 = 5 Buradan sin ve cos değerleri: sin x = 2 5 cos x = 1 5 Üç kat açı formülü: sin ( 3 x ) = 3 sin x - 4 sin x 3 Önce kuvveti hesaplayalım: sin x 3 = 2 5 3 = 8 5 5 Şimdi yerine yazalım: sin ( 3 x ) = 3 2 5 - 4 8 5 5 Ortak paydaya getirip çıkaralım: sin ( 3 x ) = 6 5 - 32 5 5 = 30 5 5 - 32 5 5 = - 2 5 5 Paydadan kökü rasyonelleştirelim: - 2 5 5 = - 2 5 25 Sonuç: sin ( 3 x ) = - 2 5 25 Bu değer şıklardan C ile aynıdır; yani doğru cevap B677.

Verilenler:

tanx=20<x<π2

İstenen:

sin(3x)

Birinci bölgede olduğundan (verilen aralıktan) aşağıdaki üçgen oranlarını kullanabiliriz:

tanx=sinxcosx=2=21

Bu durumda karşı kenar 2, komşu kenar 1 alınırsa hipotenüs:

22+12=5

Buradan sin ve cos değerleri:

sinx=25cosx=15

Üç kat açı formülü:

sin(3x)=3sinx-4sinx3

Önce kuvveti hesaplayalım:

sinx3=253=855

Şimdi yerine yazalım:

sin(3x)=325-4855

Ortak paydaya getirip çıkaralım:

sin(3x)=65-3255=3055-3255=-255

Paydadan kökü rasyonelleştirelim:

-255=-2525

Sonuç:

sin(3x)=-2525

Bu değer şıklardan C ile aynıdır; yani doğru cevap C.

5. SoruÇoktan Seçmeli

0<x<π4 ve sinx+cosx=52 ise tanx kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilenler: 0 < x < π 4 sin ⁡ x + cos ⁡ x = 5 2 Kısaltma yapalım: s = sin ⁡ x, c = cos ⁡ x s + c = 5 2 Her iki tarafın karesini alalım: ( s + c ) 2 = ( 5 2 ) 2 s 2 + c 2 + 2 s c = 5 4 s 2 + c 2 ifadesi için temel özdeşliği kullanalım: s 2 + c 2 = 1 1 + 2 s c = 5 4 2 s c = 1 4 s c = 1 8 t = tan ⁡ x diyelim. Aralık nedeniyle sinüs ve kosinüs pozitif olduğundan şu dönüşümü kullanabiliriz: s = t 1 + t 2, c = 1 1 + t 2 Buradan s c bulunur: s c = t 1 + t 2 t 1 + t 2 = 1 8 Denklemi çözelim: 8 t = 1 + t 2 t 2 - 8 t + 1 = 0 t = 8 ± 8 2 - 4 2 t = 4 ± 15 Aralık koşulunu kullanalım: 0 < x < π 4 ⇒ 0 < tan ⁡ x < 1 Bu koşulu sağlayan kök seçilir: tan ⁡ x = 4 - 15 Sonuç: Doğru cevap C748 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilenler: 0 < x < π 4 sin ⁡ x + cos ⁡ x = 5 2 Kısaltma yapalım: s = sin ⁡ x, c = cos ⁡ x s + c = 5 2 Her iki tarafın karesini alalım: ( s + c ) 2 = ( 5 2 ) 2 s 2 + c 2 + 2 s c = 5 4 s 2 + c 2 ifadesi için temel özdeşliği kullanalım: s 2 + c 2 = 1 1 + 2 s c = 5 4 2 s c = 1 4 s c = 1 8 t = tan ⁡ x diyelim. Aralık nedeniyle sinüs ve kosinüs pozitif olduğundan şu dönüşümü kullanabiliriz: s = t 1 + t 2, c = 1 1 + t 2 Buradan s c bulunur: s c = t 1 + t 2 t 1 + t 2 = 1 8 Denklemi çözelim: 8 t = 1 + t 2 t 2 - 8 t + 1 = 0 t = 8 ± 8 2 - 4 2 t = 4 ± 15 Aralık koşulunu kullanalım: 0 < x < π 4 ⇒ 0 < tan ⁡ x < 1 Bu koşulu sağlayan kök seçilir: tan ⁡ x = 4 - 15 Sonuç: Doğru cevap C748 şıkkıdır.

Verilenler:

0<x<π4sinx+cosx=52

Kısaltma yapalım:

s=sinx,c=cosxs+c=52

Her iki tarafın karesini alalım:

(s+c)2=(52)2s2+c2+2sc=54

s2+c2 ifadesi için temel özdeşliği kullanalım:

s2+c2=11+2sc=542sc=14sc=18

t=tanx diyelim. Aralık nedeniyle sinüs ve kosinüs pozitif olduğundan şu dönüşümü kullanabiliriz:

s=t1+t2,c=11+t2

Buradan sc bulunur:

sc=t1+t2t1+t2=18

Denklemi çözelim:

8t=1+t2t2-8t+1=0t=8±82-42t=4±15

Aralık koşulunu kullanalım:

0<x<π40<tanx<1

Bu koşulu sağlayan kök seçilir:

tanx=4-15

Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin 0x<2π aralığındaki çözüm sayısı kaçtır?

sinx+sin3x=cosx+cos3x

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen aralık: 0 ≤ x < 2 π Denklem: sin ⁡ x + sin ⁡ 3 x = cos ⁡ x + cos ⁡ 3 x Toplamdan çarpıma dönüşüm uygulayalım: sin ⁡ x + sin ⁡ 3 x = 2 sin ⁡ 2 x cos ⁡ x cos ⁡ x + cos ⁡ 3 x = 2 cos ⁡ 2 x cos ⁡ x Bunları denklemde yerine yazalım: 2 sin ⁡ 2 x cos ⁡ x = 2 cos ⁡ 2 x cos ⁡ x Her iki taraftan düzenleyip ortak çarpanı alalım: 2 cos ⁡ x ( sin ⁡ 2 x - cos ⁡ 2 x ) = 0 Çarpımın sıfır olması için iki durum vardır: cos ⁡ x = 0 sin ⁡ 2 x - cos ⁡ 2 x = 0 1. durum: cos ⁡ x = 0 Bu durumda aralıkta çözümler: x = π 2 x = 3 π 2 Buradan çözüm sayısı: 2 2. durum: sin ⁡ 2 x = cos ⁡ 2 x Her iki tarafı cos ⁡ 2 x ile bölelim (eşitlik zaten bu durumun çözümlerini verir): tan ⁡ 2 x = 1 Buna göre: 2 x = π 4 + k π   ( k ∈ ℤ ) Buradan: x = π 8 + k π 2 Şimdi 0 ≤ x < 2 π aralığına düşen değerleri sayalım: k = 0 → x = π 8 k = 1 → x = 5 π 8 k = 2 → x = 9 π 8 k = 3 → x = 13 π 8 Bir sonraki değer: k = 4 → x = 17 π 8 > 2 π Bu yüzden bu durumdan çözüm sayısı: 4 Toplam çözüm sayısı: 2 + 4 = 6 Sonuç: Doğru cevap 6 olduğu için verilen şıklarda C doğrudur.

  1. Çözüm: Verilen aralık: 0 ≤ x < 2 π Denklem: sin ⁡ x + sin ⁡ 3 x = cos ⁡ x + cos ⁡ 3 x Toplamdan çarpıma dönüşüm uygulayalım: sin ⁡ x + sin ⁡ 3 x = 2 sin ⁡ 2 x cos ⁡ x cos ⁡ x + cos ⁡ 3 x = 2 cos ⁡ 2 x cos ⁡ x Bunları denklemde yerine yazalım: 2 sin ⁡ 2 x cos ⁡ x = 2 cos ⁡ 2 x cos ⁡ x Her iki taraftan düzenleyip ortak çarpanı alalım: 2 cos ⁡ x ( sin ⁡ 2 x - cos ⁡ 2 x ) = 0 Çarpımın sıfır olması için iki durum vardır: cos ⁡ x = 0 sin ⁡ 2 x - cos ⁡ 2 x = 0 1. durum: cos ⁡ x = 0 Bu durumda aralıkta çözümler: x = π 2 x = 3 π 2 Buradan çözüm sayısı: 2 2. durum: sin ⁡ 2 x = cos ⁡ 2 x Her iki tarafı cos ⁡ 2 x ile bölelim (eşitlik zaten bu durumun çözümlerini verir): tan ⁡ 2 x = 1 Buna göre: 2 x = π 4 + k π   ( k ∈ ℤ ) Buradan: x = π 8 + k π 2 Şimdi 0 ≤ x < 2 π aralığına düşen değerleri sayalım: k = 0 → x = π 8 k = 1 → x = 5 π 8 k = 2 → x = 9 π 8 k = 3 → x = 13 π 8 Bir sonraki değer: k = 4 → x = 17 π 8 > 2 π Bu yüzden bu durumdan çözüm sayısı: 4 Toplam çözüm sayısı: 2 + 4 = 6 Sonuç: Doğru cevap 6 olduğu için verilen şıklarda C doğrudur.

Verilen aralık:

0x<2π

Denklem:

sinx+sin3x=cosx+cos3x

Toplamdan çarpıma dönüşüm uygulayalım:

sinx+sin3x=2sin2xcosxcosx+cos3x=2cos2xcosx

Bunları denklemde yerine yazalım:

2sin2xcosx=2cos2xcosx

Her iki taraftan düzenleyip ortak çarpanı alalım:

2cosx(sin2x-cos2x)=0

Çarpımın sıfır olması için iki durum vardır:

cosx=0sin2x-cos2x=0

1. durum:

cosx=0

Bu durumda aralıkta çözümler:

x=π2x=3π2

Buradan çözüm sayısı:

2

2. durum:

sin2x=cos2x

Her iki tarafı

cos2x

ile bölelim (eşitlik zaten bu durumun çözümlerini verir):

tan2x=1

Buna göre:

2x=π4+kπ (k)

Buradan:

x=π8+kπ2

Şimdi

0x<2π

aralığına düşen değerleri sayalım:

k=0x=π8k=1x=5π8k=2x=9π8k=3x=13π8

Bir sonraki değer:

k=4x=17π8>2π

Bu yüzden bu durumdan çözüm sayısı:

4

Toplam çözüm sayısı:

2+4=6

Sonuç: Doğru cevap

6

olduğu için verilen şıklarda C doğrudur.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda verilen koşullara göre istenen değeri bulunuz.

cosθ=-513 ve θ(π2,π)

sin(θ2)=?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Verilenler: cos θ = - 5 13 θ ∈ ( π 2, π ) 2) Aralık yorumlama: Bu aralıkta açı 2. bölgede olduğu için yarım açı 1. bölgededir; dolayısıyla istenen değer pozitiftir. θ 2 ∈ ( π 4, π 2 ) 3) Yarım açı bağıntısı: sin ( θ 2 ) = 1 - cos θ 2 4) Yerine koyup hesaplayalım: sin ( θ 2 ) = 1 - ( - 5 13 ) 2 = 1 + 5 13 2 = 18 13 2 = 9 13 5) Kök alalım (pozitif seçilir): sin ( θ 2 ) = 3 13 = 3 13 13 6) Şık kontrolü: Bulunan ifade şıkkıA488dır. Yani “B doğru mu?” sorusunun cevabı: Evet, B doğrudur.

  1. Çözüm: 1) Verilenler: cos θ = - 5 13 θ ∈ ( π 2, π ) 2) Aralık yorumlama: Bu aralıkta açı 2. bölgede olduğu için yarım açı 1. bölgededir; dolayısıyla istenen değer pozitiftir. θ 2 ∈ ( π 4, π 2 ) 3) Yarım açı bağıntısı: sin ( θ 2 ) = 1 - cos θ 2 4) Yerine koyup hesaplayalım: sin ( θ 2 ) = 1 - ( - 5 13 ) 2 = 1 + 5 13 2 = 18 13 2 = 9 13 5) Kök alalım (pozitif seçilir): sin ( θ 2 ) = 3 13 = 3 13 13 6) Şık kontrolü: Bulunan ifade şıkkıA488dır. Yani “B doğru mu?” sorusunun cevabı: Evet, B doğrudur.

1) Verilenler:

cosθ=-513θ(π2,π)

2) Aralık yorumlama: Bu aralıkta açı 2. bölgede olduğu için yarım açı 1. bölgededir; dolayısıyla istenen değer pozitiftir.

θ2(π4,π2)

3) Yarım açı bağıntısı:

sin(θ2)=1-cosθ2

4) Yerine koyup hesaplayalım:

sin(θ2)=1-(-513)2=1+5132=18132=913

5) Kök alalım (pozitif seçilir):

sin(θ2)=313=31313

6) Şık kontrolü: Bulunan ifade şıkkıA2541dır. Yani “B doğru mu?” sorusunun cevabı: Evet, B doğrudur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

x(0,π6) aralığında iken sin(3x)=cos(x) denklemini sağlayan x değeri kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aralık koşulu: x ∈ ( 0, π 6 ) Verilen denklem: sin ( 3 x ) = cos ( x ) Sağ tarafı sinüs cinsinden yazalım: cos ( x ) = sin ( π 2 − x ) Böylece: sin ( 3 x ) = sin ( π 2 − x ) Sinüsler eşitse iki temel durum vardır: 1. durum: 3 x = π 2 − x + 2 k π Buradan: 4 x = π 2 + 2 k π x = π 8 + k π 2 k ∈ ℤ 2. durum: 3 x = π − ( π 2 − x ) + 2 k π Parantezi açalım: 3 x = π 2 + x + 2 k π Buradan: 2 x = π 2 + 2 k π x = π 4 + k π k ∈ ℤ Şimdi aralık koşuluna uyan değerleri seçelim: x ∈ ( 0, π 6 ) 1. durumdan k = 0 alınırsa: x = π 8 Bu değer aralıkta kalır: 0 < π 8 < π 6 2. durumdan gelen temel değer: x = π 4 Bu ise aralığın dışındadır: π 4 > π 6 Sonuç olarak aralıkta tek çözüm vardır: x = π 8 Dolayısıyla doğru seçenek: B

  1. Çözüm: Aralık koşulu: x ∈ ( 0, π 6 ) Verilen denklem: sin ( 3 x ) = cos ( x ) Sağ tarafı sinüs cinsinden yazalım: cos ( x ) = sin ( π 2 − x ) Böylece: sin ( 3 x ) = sin ( π 2 − x ) Sinüsler eşitse iki temel durum vardır: 1. durum: 3 x = π 2 − x + 2 k π Buradan: 4 x = π 2 + 2 k π x = π 8 + k π 2 k ∈ ℤ 2. durum: 3 x = π − ( π 2 − x ) + 2 k π Parantezi açalım: 3 x = π 2 + x + 2 k π Buradan: 2 x = π 2 + 2 k π x = π 4 + k π k ∈ ℤ Şimdi aralık koşuluna uyan değerleri seçelim: x ∈ ( 0, π 6 ) 1. durumdan k = 0 alınırsa: x = π 8 Bu değer aralıkta kalır: 0 < π 8 < π 6 2. durumdan gelen temel değer: x = π 4 Bu ise aralığın dışındadır: π 4 > π 6 Sonuç olarak aralıkta tek çözüm vardır: x = π 8 Dolayısıyla doğru seçenek: B

Aralık koşulu:

x(0,π6)

Verilen denklem:

sin(3x)=cos(x)

Sağ tarafı sinüs cinsinden yazalım:

cos(x)=sin(π2x)

Böylece:

sin(3x)=sin(π2x)

Sinüsler eşitse iki temel durum vardır:

1. durum:

3x=π2x+2kπ

Buradan:

4x=π2+2kπx=π8+kπ2k

2. durum:

3x=π(π2x)+2kπ

Parantezi açalım:

3x=π2+x+2kπ

Buradan:

2x=π2+2kπx=π4+kπk

Şimdi aralık koşuluna uyan değerleri seçelim:

x(0,π6)

1. durumdan k = 0 alınırsa:

x=π8

Bu değer aralıkta kalır:

0<π8<π6

2. durumdan gelen temel değer:

x=π4

Bu ise aralığın dışındadır:

π4>π6

Sonuç olarak aralıkta tek çözüm vardır:

x=π8

Dolayısıyla doğru seçenek:

B
9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulları sağlayan x için tanx kaçtır?

sin3x=cosx

0<x<π4

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen: sin 3 x = cos x 0 < x < π 4 Önce kosinüsü sinüs cinsinden yazalım: cos x = sin π 2 - x Denklem: sin 3 x = sin π 2 - x Bu aralıkta uygun çözüm için temel sinüs eşitliği durumlarını kullanırız: 1) Açıların eşit olması durumu: 3 x = π 2 - x 4 x = π 2 x = π 8 2) Tümler açı durumu: 3 x = π - π 2 - x 3 x = π 2 + x 2 x = π 2 x = π 4 Ama koşulda x < π 4 olduğu için bu çözüm alınamaz. Dolayısıyla: x = π 8 Şimdi istenen değeri bulalım: tan x = tan π 8 Bunu iki kat açı üzerinden bulalım. Aşağıdaki eşitliği kullanacağız: tan 2 a = 2 tan a 1 - tan a 2 Burada a = π 8 olursa 2 a = π 4 ve tan π 4 = 1 Şimdi t = tan π 8 diyelim. O zaman: 1 = 2 t 1 - t 2 1 - t 2 = 2 t t 2 + 2 t - 1 = 0 Kökler: t = - 2 ± 4 + 4 2 t = - 1 ± 2 Verilen aralıkta 0 < x < π 4 olduğundan tan x > 0 Bu yüzden pozitif kökü seçeriz: tan x = 2 - 1 Sonuç: Doğru cevap C826 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen: sin 3 x = cos x 0 < x < π 4 Önce kosinüsü sinüs cinsinden yazalım: cos x = sin π 2 - x Denklem: sin 3 x = sin π 2 - x Bu aralıkta uygun çözüm için temel sinüs eşitliği durumlarını kullanırız: 1) Açıların eşit olması durumu: 3 x = π 2 - x 4 x = π 2 x = π 8 2) Tümler açı durumu: 3 x = π - π 2 - x 3 x = π 2 + x 2 x = π 2 x = π 4 Ama koşulda x < π 4 olduğu için bu çözüm alınamaz. Dolayısıyla: x = π 8 Şimdi istenen değeri bulalım: tan x = tan π 8 Bunu iki kat açı üzerinden bulalım. Aşağıdaki eşitliği kullanacağız: tan 2 a = 2 tan a 1 - tan a 2 Burada a = π 8 olursa 2 a = π 4 ve tan π 4 = 1 Şimdi t = tan π 8 diyelim. O zaman: 1 = 2 t 1 - t 2 1 - t 2 = 2 t t 2 + 2 t - 1 = 0 Kökler: t = - 2 ± 4 + 4 2 t = - 1 ± 2 Verilen aralıkta 0 < x < π 4 olduğundan tan x > 0 Bu yüzden pozitif kökü seçeriz: tan x = 2 - 1 Sonuç: Doğru cevap C826 şıkkıdır.

Verilen:

sin3x=cosx0<x<π4

Önce kosinüsü sinüs cinsinden yazalım:

cosx=sinπ2-x

Denklem:

sin3x=sinπ2-x

Bu aralıkta uygun çözüm için temel sinüs eşitliği durumlarını kullanırız:

1) Açıların eşit olması durumu:

3x=π2-x4x=π2x=π8

2) Tümler açı durumu:

3x=π-π2-x3x=π2+x2x=π2x=π4

Ama koşulda

x<π4

olduğu için bu çözüm alınamaz. Dolayısıyla:

x=π8

Şimdi istenen değeri bulalım:

tanx=tanπ8

Bunu iki kat açı üzerinden bulalım. Aşağıdaki eşitliği kullanacağız:

tan2a=2tana1-tana2

Burada

a=π8

olursa

2a=π4

ve

tanπ4=1

Şimdi

t=tanπ8

diyelim. O zaman:

1=2t1-t21-t2=2tt2+2t-1=0

Kökler:

t=-2±4+42t=-1±2

Verilen aralıkta

0<x<π4

olduğundan

tanx>0

Bu yüzden pozitif kökü seçeriz:

tanx=2-1

Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulu sağlayan değer için isteneni bulunuz:

cos(2x)=sin(x)

x(0,π2)

tan(x) değeri kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen koşul: cos ⁡ ( 2 x ) = sin ⁡ ( x ) Aralık koşulu: x ∈ ( 0, π 2 ) Çift açı özdeşliğini kullanalım: cos ⁡ ( 2 x ) = 1 - 2 sin ⁡ ( x ) 2 Bunu verilen eşitlikte yerine yazalım: 1 - 2 sin ⁡ ( x ) 2 = sin ⁡ ( x ) Denklemi bir tarafa toplayalım: 2 sin ⁡ ( x ) 2 + sin ⁡ ( x ) - 1 = 0 Kısaltma yapalım: y = sin ⁡ ( x ) Böylece ikinci dereceden denklem elde ederiz: 2 y 2 + y - 1 = 0 Çözüm: y = - 1 ± 1 + 8 4 = - 1 ± 3 4 Kabul edilebilir kök (aralık nedeniyle pozitif olan): y = 1 2 Dolayısıyla: sin ⁡ ( x ) = 1 2 ⇒ x = π 6 İstenen değer: tan ⁡ ( x ) = tan ⁡ ( π 6 ) = 1 3 = 3 3 Sonuç, şıkkıD718 ile aynıdır; doğru cevap D739 ’dır.

  1. Çözüm: Verilen koşul: cos ⁡ ( 2 x ) = sin ⁡ ( x ) Aralık koşulu: x ∈ ( 0, π 2 ) Çift açı özdeşliğini kullanalım: cos ⁡ ( 2 x ) = 1 - 2 sin ⁡ ( x ) 2 Bunu verilen eşitlikte yerine yazalım: 1 - 2 sin ⁡ ( x ) 2 = sin ⁡ ( x ) Denklemi bir tarafa toplayalım: 2 sin ⁡ ( x ) 2 + sin ⁡ ( x ) - 1 = 0 Kısaltma yapalım: y = sin ⁡ ( x ) Böylece ikinci dereceden denklem elde ederiz: 2 y 2 + y - 1 = 0 Çözüm: y = - 1 ± 1 + 8 4 = - 1 ± 3 4 Kabul edilebilir kök (aralık nedeniyle pozitif olan): y = 1 2 Dolayısıyla: sin ⁡ ( x ) = 1 2 ⇒ x = π 6 İstenen değer: tan ⁡ ( x ) = tan ⁡ ( π 6 ) = 1 3 = 3 3 Sonuç, şıkkıD718 ile aynıdır; doğru cevap D739 ’dır.

Verilen koşul:

cos(2x)=sin(x)

Aralık koşulu:

x(0,π2)

Çift açı özdeşliğini kullanalım:

cos(2x)=1-2sin(x)2

Bunu verilen eşitlikte yerine yazalım:

1-2sin(x)2=sin(x)

Denklemi bir tarafa toplayalım:

2sin(x)2+sin(x)-1=0

Kısaltma yapalım:

y=sin(x)

Böylece ikinci dereceden denklem elde ederiz:

2y2+y-1=0

Çözüm:

y=-1±1+84=-1±34

Kabul edilebilir kök (aralık nedeniyle pozitif olan):

y=12

Dolayısıyla:

sin(x)=12x=π6

İstenen değer:

tan(x)=tan(π6)=13=33

Sonuç, A şıkkı ile aynıdır; doğru cevap A’dır.

Trigonometri hakkında sık sorulanlar

Birim çember neden önemlidir?

Birim çember trigonometrik oranların işaretini, özel açı değerlerini ve periyodik davranışını görsel olarak anlamayı sağlar.

Temel trigonometrik özdeşlik nedir?

En temel özdeşlik sin²x+cos²x=1’dir. Bu özdeşlik birçok sadeleştirme ve denklem çözümünde kullanılır.

Trigonometrik denklemlerde nelere dikkat edilir?

Çözüm aralığı, periyot, açı birimi ve denklemde kullanılan trigonometrik fonksiyonun işareti mutlaka kontrol edilmelidir.