11. Sınıf Matematik

11. Sınıf Matematik Parabol Testleri

Parabol konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Parabol nedir?

Parabol, y=ax²+bx+c biçimindeki ikinci dereceden fonksiyonların grafiğidir. 11. Sınıf Parabol testleri tepe noktası, simetri ekseni, kökler, eksen kesişimleri ve grafik dönüşümlerini birlikte çalıştırır.

Tepe noktası ve simetri

Parabolün kollarının yönü a katsayısına bağlıdır. a pozitifse kollar yukarı, negatifse aşağı açılır. Tepe noktası maksimum veya minimum değeri gösterir; simetri ekseni grafiği iki eş parçaya ayırır.

Kökler ve grafik ilişkisi

Diskriminant, parabolün x eksenini kaç noktada kestiğini gösterir. Köklerin toplamı ve çarpımı katsayılarla ilişkilidir. Grafik üzerindeki noktaları denkleme yerleştirmek parabol denklemini bulmada kullanılır.

2. Test

11. Sınıf Matematik Parabol Testleri

Parabol konusu 2. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Verilen parabolün tepe noktasını bulunuz:
y=x2+4x1

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen parabol: y = − x 2 + 4 x − 1 1) Tepe noktasının x-koordinatı için formül: x t = − b 2 a Bu parabol için katsayılar: a = − 1, b = 4 2) Tepe noktasının x-koordinatını bulalım: x t = − 4 2 ⋅ − 1 = − 4 − 2 = 2 3) Tepe noktasının y-koordinatı için bu değeri denklemde yerine yazalım: y t = − 2 2 + 4 ⋅ 2 − 1 = − 4 + 8 − 1 = 3 4) Tepe noktası: 2, 3 Sonuç: Doğru cevap B456 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen parabol: y = − x 2 + 4 x − 1 1) Tepe noktasının x-koordinatı için formül: x t = − b 2 a Bu parabol için katsayılar: a = − 1, b = 4 2) Tepe noktasının x-koordinatını bulalım: x t = − 4 2 ⋅ − 1 = − 4 − 2 = 2 3) Tepe noktasının y-koordinatı için bu değeri denklemde yerine yazalım: y t = − 2 2 + 4 ⋅ 2 − 1 = − 4 + 8 − 1 = 3 4) Tepe noktası: 2, 3 Sonuç: Doğru cevap B456 şıkkıdır.

Verilen parabol:

y=x2+4x1

1) Tepe noktasının x-koordinatı için formül:

xt=b2a

Bu parabol için katsayılar:

a=1,b=4

2) Tepe noktasının x-koordinatını bulalım:

xt=421=42=2

3) Tepe noktasının y-koordinatı için bu değeri denklemde yerine yazalım:

yt=22+421=4+81=3

4) Tepe noktası:

2,3

Sonuç: Doğru cevap B2178 şıkkıdır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

f(x)=x2+px parabolünün x=1 ve x=3 noktalarındaki teğetleri birbirine diktir.

p>-4 olduğuna göre p kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen fonksiyon: f ( x ) = x 2 + p x Teğet eğimi türevle bulunur: f ′ ( x ) = d d x ( x 2 + p x ) = 2 x + p x = 1 noktasındaki teğetin eğimi: f ′ ( 1 ) = 2 ⋅ 1 + p = p + 2 x = 3 noktasındaki teğetin eğimi: f ′ ( 3 ) = 2 ⋅ 3 + p = p + 6 Teğetler birbirine dik olduğundan, eğimlerin çarpımı: ( p + 2 ) ( p + 6 ) = - 1 Denklemi açalım: p 2 + 8 p + 12 = - 1 p 2 + 8 p + 13 = 0 İkinci dereceden denklemin kökleri: p = - 8 ± 8 2 - 4 ⋅ 1 ⋅ 13 2 p = - 8 ± 12 2 = - 8 ± 2 3 2 p = - 4 ± 3 Verilen koşul: p > - 4 Bu koşulu sağlayan kök: p = - 4 + 3 Sonuç: Doğru cevap C624 seçeneğidir. p = - 4 + 3

  1. Çözüm: Verilen fonksiyon: f ( x ) = x 2 + p x Teğet eğimi türevle bulunur: f ′ ( x ) = d d x ( x 2 + p x ) = 2 x + p x = 1 noktasındaki teğetin eğimi: f ′ ( 1 ) = 2 ⋅ 1 + p = p + 2 x = 3 noktasındaki teğetin eğimi: f ′ ( 3 ) = 2 ⋅ 3 + p = p + 6 Teğetler birbirine dik olduğundan, eğimlerin çarpımı: ( p + 2 ) ( p + 6 ) = - 1 Denklemi açalım: p 2 + 8 p + 12 = - 1 p 2 + 8 p + 13 = 0 İkinci dereceden denklemin kökleri: p = - 8 ± 8 2 - 4 ⋅ 1 ⋅ 13 2 p = - 8 ± 12 2 = - 8 ± 2 3 2 p = - 4 ± 3 Verilen koşul: p > - 4 Bu koşulu sağlayan kök: p = - 4 + 3 Sonuç: Doğru cevap C624 seçeneğidir. p = - 4 + 3

Verilen fonksiyon:

f(x)=x2+px

Teğet eğimi türevle bulunur:

f(x)=ddx(x2+px)=2x+p

x=1 noktasındaki teğetin eğimi:

f(1)=21+p=p+2

x=3 noktasındaki teğetin eğimi:

f(3)=23+p=p+6

Teğetler birbirine dik olduğundan, eğimlerin çarpımı:

(p+2)(p+6)=-1

Denklemi açalım:

p2+8p+12=-1p2+8p+13=0

İkinci dereceden denklemin kökleri:

p=-8±82-41132p=-8±122=-8±232p=-4±3

Verilen koşul:

p>-4

Bu koşulu sağlayan kök:

p=-4+3

Sonuç: Doğru cevap C3626 seçeneğidir.

p=-4+3
3. SoruÇoktan Seçmeli

y=ax2+bx+c denklemi ile verilen parabolün simetri ekseni x=2 doğrusu olup (0,5) noktasından geçmektedir ve y=0 doğrusuna teğettir.

Buna göre a+b kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Önce şık A’nın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Parabolün simetri ekseni bilgisi ile katsayılar arasında ilişki kuracağız. Verilen parabol: y = a x 2 + b x + c Simetri ekseni: x = 2 Parabolde simetri ekseni formülü: x = - b 2 a Bu iki ifadeyi eşitleyelim: - b 2 a = 2 Buradan: - b = 4 a b = - 4 a Parabolün verilen noktadan geçmesi: ( 0, 5 ) Bu noktayı denklemde yerine yazalım: 5 = a 0 2 + b 0 + c Buradan: c = 5 Doğruya teğetlik: Parabol, y = 0 doğrusuna teğet ise, parabolün kökleri çakışıktır; yani diskriminant sıfırdır. Kök denklemi: a x 2 + b x + 5 = 0 Diskriminant: Δ = b 2 - 4 a 5 Teğetlik için: Δ = 0 Şimdi b = - 4 a ifadesini diskriminanta yazalım: 0 = ( - 4 a ) 2 - 20 a 0 = 16 a 2 - 20 a Ortak çarpan alalım: 0 = 4 a ( 4 a - 5 ) Buradan: a = 0 veya a = 5 4 Parabol olması için a ≠ 0 olmalı, dolayısıyla: a = 5 4 Şimdi b = - 4 a ile b = - 4 · 5 4 b = - 5 İstenen: a + b Hesaplayalım: a + b = 5 4 + ( - 5 ) a + b = 5 4 - 20 4 a + b = - 15 4 Sonuç: Bulduğumuz değer - 15 4 olduğundan doğru seçenek D999 ’dır.

  1. Çözüm: Önce şık A’nın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Parabolün simetri ekseni bilgisi ile katsayılar arasında ilişki kuracağız. Verilen parabol: y = a x 2 + b x + c Simetri ekseni: x = 2 Parabolde simetri ekseni formülü: x = - b 2 a Bu iki ifadeyi eşitleyelim: - b 2 a = 2 Buradan: - b = 4 a b = - 4 a Parabolün verilen noktadan geçmesi: ( 0, 5 ) Bu noktayı denklemde yerine yazalım: 5 = a 0 2 + b 0 + c Buradan: c = 5 Doğruya teğetlik: Parabol, y = 0 doğrusuna teğet ise, parabolün kökleri çakışıktır; yani diskriminant sıfırdır. Kök denklemi: a x 2 + b x + 5 = 0 Diskriminant: Δ = b 2 - 4 a 5 Teğetlik için: Δ = 0 Şimdi b = - 4 a ifadesini diskriminanta yazalım: 0 = ( - 4 a ) 2 - 20 a 0 = 16 a 2 - 20 a Ortak çarpan alalım: 0 = 4 a ( 4 a - 5 ) Buradan: a = 0 veya a = 5 4 Parabol olması için a ≠ 0 olmalı, dolayısıyla: a = 5 4 Şimdi b = - 4 a ile b = - 4 · 5 4 b = - 5 İstenen: a + b Hesaplayalım: a + b = 5 4 + ( - 5 ) a + b = 5 4 - 20 4 a + b = - 15 4 Sonuç: Bulduğumuz değer - 15 4 olduğundan doğru seçenek D999 ’dır.

Önce şık A’nın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Parabolün simetri ekseni bilgisi ile katsayılar arasında ilişki kuracağız.

Verilen parabol:

y=ax2+bx+c

Simetri ekseni:

x=2

Parabolde simetri ekseni formülü:

x=-b2a

Bu iki ifadeyi eşitleyelim:

-b2a=2

Buradan:

-b=4ab=-4a

Parabolün verilen noktadan geçmesi:

(0,5)

Bu noktayı denklemde yerine yazalım:

5=a02+b0+c

Buradan:

c=5

Doğruya teğetlik: Parabol,

y=0

doğrusuna teğet ise, parabolün kökleri çakışıktır; yani diskriminant sıfırdır.

Kök denklemi:

ax2+bx+5=0

Diskriminant:

Δ=b2-4a5

Teğetlik için:

Δ=0

Şimdi

b=-4a

ifadesini diskriminanta yazalım:

0=(-4a)2-20a0=16a2-20a

Ortak çarpan alalım:

0=4a(4a-5)

Buradan:

a=0 veya a=54

Parabol olması için

a0

olmalı, dolayısıyla:

a=54

Şimdi

b=-4a

ile

b=-4·54b=-5

İstenen:

a+b

Hesaplayalım:

a+b=54+(-5)a+b=54-204a+b=-154

Sonuç:

Bulduğumuz değer

-154

olduğundan doğru seçenek A’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

f(x)=x24x+1 parabolünün tepe noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen parabol: f ( x ) = x 2 − 4 x + 1 Tepe noktasının x-koordinatı için: x T = − b 2 a Burada katsayılar: a = 1 b = − 4 x-koordinatını bulalım: x T = − ( − 4 ) 2 ⋅ 1 = 4 2 = 2 Tepe noktasının y-koordinatı için fonksiyonda yerine yazalım: y T = f ( x T ) = f ( 2 ) Hesaplayalım: f ( 2 ) = 2 2 − 4 ⋅ 2 + 1 = 4 − 8 + 1 = − 3 Tepe noktası: 2, − 3 Bu nokta şıklardan A seçeneğidir; dolayısıyla doğru cevap A ’dır.

  1. Çözüm: Verilen parabol: f ( x ) = x 2 − 4 x + 1 Tepe noktasının x-koordinatı için: x T = − b 2 a Burada katsayılar: a = 1 b = − 4 x-koordinatını bulalım: x T = − ( − 4 ) 2 ⋅ 1 = 4 2 = 2 Tepe noktasının y-koordinatı için fonksiyonda yerine yazalım: y T = f ( x T ) = f ( 2 ) Hesaplayalım: f ( 2 ) = 2 2 − 4 ⋅ 2 + 1 = 4 − 8 + 1 = − 3 Tepe noktası: 2, − 3 Bu nokta şıklardan A seçeneğidir; dolayısıyla doğru cevap A ’dır.

Verilen parabol:

f(x)=x24x+1

Tepe noktasının x-koordinatı için:

xT=b2a

Burada katsayılar:

a=1b=4

x-koordinatını bulalım:

xT=(4)21=42=2

Tepe noktasının y-koordinatı için fonksiyonda yerine yazalım:

yT=f(xT)=f(2)

Hesaplayalım:

f(2)=2242+1=48+1=3

Tepe noktası:

2,3

Bu nokta şıklardan A seçeneğidir; dolayısıyla doğru cevap A’dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Verilen parabolün tepe noktasının koordinatları nedir?

f(x)=x24x+1

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Parabol: f ( x ) = x 2 − 4 x + 1 2) Tepe noktasını bulmak için kareye tamamlama yapalım: f ( x ) = x 2 − 4 x + 1 3) İlk iki terimi gruplayıp kareye tamamlayalım: f ( x ) = ( x 2 − 4 x ) + 1 4) Parantez içini tam kare yapalım: x 2 − 4 x = x 2 − 4 x + 4 − 4 5) Tam kareyi yazıp düzenleyelim: f ( x ) = ( x 2 − 4 x + 4 ) − 4 + 1 6) Parantez içi bir tam karedir: f ( x ) = ( x − 2 ) 2 − 3 7) Bu formdan tepe noktası okunur. Tepe noktasında kareli ifade sıfır olur: ( x − 2 ) 2 = 0 8) Buradan: x = 2 9) Tepe noktasının y değeri: f ( 2 ) = ( 2 − 2 ) 2 − 3 = 0 − 3 = − 3 10) Tepe noktası: 2, − 3 Sonuç: Doğru cevap B711 şıkkıdır.

  1. Çözüm: 1) Parabol: f ( x ) = x 2 − 4 x + 1 2) Tepe noktasını bulmak için kareye tamamlama yapalım: f ( x ) = x 2 − 4 x + 1 3) İlk iki terimi gruplayıp kareye tamamlayalım: f ( x ) = ( x 2 − 4 x ) + 1 4) Parantez içini tam kare yapalım: x 2 − 4 x = x 2 − 4 x + 4 − 4 5) Tam kareyi yazıp düzenleyelim: f ( x ) = ( x 2 − 4 x + 4 ) − 4 + 1 6) Parantez içi bir tam karedir: f ( x ) = ( x − 2 ) 2 − 3 7) Bu formdan tepe noktası okunur. Tepe noktasında kareli ifade sıfır olur: ( x − 2 ) 2 = 0 8) Buradan: x = 2 9) Tepe noktasının y değeri: f ( 2 ) = ( 2 − 2 ) 2 − 3 = 0 − 3 = − 3 10) Tepe noktası: 2, − 3 Sonuç: Doğru cevap B711 şıkkıdır.

1) Parabol:

f(x)=x24x+1

2) Tepe noktasını bulmak için kareye tamamlama yapalım:

f(x)=x24x+1

3) İlk iki terimi gruplayıp kareye tamamlayalım:

f(x)=(x24x)+1

4) Parantez içini tam kare yapalım:

x24x=x24x+44

5) Tam kareyi yazıp düzenleyelim:

f(x)=(x24x+4)4+1

6) Parantez içi bir tam karedir:

f(x)=(x2)23

7) Bu formdan tepe noktası okunur. Tepe noktasında kareli ifade sıfır olur:

(x2)2=0

8) Buradan:

x=2

9) Tepe noktasının y değeri:

f(2)=(22)23=03=3

10) Tepe noktası:

2,3

Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

y=ax2+bx+c parabolünde a>0.

Tepe noktası y-ekseni üzerindedir, odağı y=2x+1 doğrusu üzerindedir ve parabol (2,5) noktasından geçmektedir.

a kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen parabol: y = a x 2 + b x + c Kosul: a > 0 Tepe noktasinin y ekseni uzerinde olmasi, tepe noktasinin x = 0 olmasi demektir. Parabolde tepe noktasinin x - koordinati = - b 2 a oldugundan: - b 2 a = 0 ⇒ b = 0 Dolayisiyla parabol: y = a x 2 + c Bu parabolu odak icin standart bicime getirelim: y - c = a x 2 x 2 = 1 a ( y - c ) Standart form x 2 = 4 p ( y - c ) ile karsilastirilirsa: 4 p = 1 a ⇒ p = 1 4 a Tepe noktasi: ( 0, c ) Odak: ( 0, c + 1 4 a ) Odak, dogru uzerindedir: y = 2 x + 1 Odakta x = 0 oldugu icin dogrudan: y = 1 olmalidir. O halde: c + 1 4 a = 1 ⇒ c = 1 - 1 4 a Parabol noktadan geciyor: ( 2, 5 ) Yerine yazalim: 5 = a 2 2 + c 5 = 4 a + ( 1 - 1 4 a ) 4 a - 1 4 a = 4 Her iki tarafi 4 a ile carpiyoruz: 16 a 2 - 1 = 16 a 16 a 2 - 16 a - 1 = 0 Ikinci dereceden denklemi cozelim: a = 16 ± 16 2 - 4 ⋅ 16 ⋅ ( - 1 ) 2 ⋅ 16 a = 16 ± 320 32 a = 16 ± 8 5 32 a = 2 ± 5 4 Kosul: a > 0 Bu nedenle negatif olan kok elenir ve kalan değer: a = 2 + 5 4 Sonuc, siklardan A ile aynidir. Dolayisiyla dogru cevap C dir.

  1. Çözüm: Verilen parabol: y = a x 2 + b x + c Kosul: a > 0 Tepe noktasinin y ekseni uzerinde olmasi, tepe noktasinin x = 0 olmasi demektir. Parabolde tepe noktasinin x - koordinati = - b 2 a oldugundan: - b 2 a = 0 ⇒ b = 0 Dolayisiyla parabol: y = a x 2 + c Bu parabolu odak icin standart bicime getirelim: y - c = a x 2 x 2 = 1 a ( y - c ) Standart form x 2 = 4 p ( y - c ) ile karsilastirilirsa: 4 p = 1 a ⇒ p = 1 4 a Tepe noktasi: ( 0, c ) Odak: ( 0, c + 1 4 a ) Odak, dogru uzerindedir: y = 2 x + 1 Odakta x = 0 oldugu icin dogrudan: y = 1 olmalidir. O halde: c + 1 4 a = 1 ⇒ c = 1 - 1 4 a Parabol noktadan geciyor: ( 2, 5 ) Yerine yazalim: 5 = a 2 2 + c 5 = 4 a + ( 1 - 1 4 a ) 4 a - 1 4 a = 4 Her iki tarafi 4 a ile carpiyoruz: 16 a 2 - 1 = 16 a 16 a 2 - 16 a - 1 = 0 Ikinci dereceden denklemi cozelim: a = 16 ± 16 2 - 4 ⋅ 16 ⋅ ( - 1 ) 2 ⋅ 16 a = 16 ± 320 32 a = 16 ± 8 5 32 a = 2 ± 5 4 Kosul: a > 0 Bu nedenle negatif olan kok elenir ve kalan değer: a = 2 + 5 4 Sonuc, siklardan A ile aynidir. Dolayisiyla dogru cevap C dir.

Verilen parabol:

y=ax2+bx+c

Kosul:

a>0

Tepe noktasinin

y

ekseni uzerinde olmasi, tepe noktasinin

x=0

olmasi demektir. Parabolde tepe noktasinin

x-koordinati=-b2a

oldugundan:

-b2a=0b=0

Dolayisiyla parabol:

y=ax2+c

Bu parabolu odak icin standart bicime getirelim:

y-c=ax2x2=1a(y-c)

Standart form

x2=4p(y-c)

ile karsilastirilirsa:

4p=1ap=14a

Tepe noktasi:

(0,c)

Odak:

(0,c+14a)

Odak, dogru uzerindedir:

y=2x+1

Odakta

x=0

oldugu icin dogrudan:

y=1

olmalidir. O halde:

c+14a=1c=1-14a

Parabol noktadan geciyor:

(2,5)

Yerine yazalim:

5=a22+c5=4a+(1-14a)4a-14a=4

Her iki tarafi

4a

ile carpiyoruz:

16a2-1=16a16a2-16a-1=0

Ikinci dereceden denklemi cozelim:

a=16±162-416(-1)216a=16±32032a=16±8532a=2±54

Kosul:

a>0

Bu nedenle negatif olan kok elenir ve kalan değer:

a=2+54

Sonuc, siklardan

A

ile aynidir. Dolayisiyla dogru cevap

A

dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki parabolün tepe noktası hangisidir?

y=x2-4x+1

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen parabol: y = x 2 - 4 x + 1 Tepe noktasının x değeri (genel biçim y = a x 2 + b x + c için): x t = - b 2 a Burada katsayılar: a = 1, b = - 4, c = 1 Tepe noktasının x koordinatı: x t = - ( - 4 ) 2 · 1 = 4 2 = 2 Bu değeri fonksiyonda yerine koyup y koordinatını bulalım: y t = 2 2 - 4 · 2 + 1 Hesaplayalım: y t = 4 - 8 + 1 = - 3 Tepe noktası: x t, y t = 2, - 3 Şıklarla karşılaştırınca doğru cevap D405 ’dir.

  1. Çözüm: Verilen parabol: y = x 2 - 4 x + 1 Tepe noktasının x değeri (genel biçim y = a x 2 + b x + c için): x t = - b 2 a Burada katsayılar: a = 1, b = - 4, c = 1 Tepe noktasının x koordinatı: x t = - ( - 4 ) 2 · 1 = 4 2 = 2 Bu değeri fonksiyonda yerine koyup y koordinatını bulalım: y t = 2 2 - 4 · 2 + 1 Hesaplayalım: y t = 4 - 8 + 1 = - 3 Tepe noktası: x t, y t = 2, - 3 Şıklarla karşılaştırınca doğru cevap D405 ’dir.

Verilen parabol:

y=x2-4x+1

Tepe noktasının x değeri (genel biçim y=ax2+bx+c için):

xt=-b2a

Burada katsayılar:

a=1,b=-4,c=1

Tepe noktasının x koordinatı:

xt=-(-4)2·1=42=2

Bu değeri fonksiyonda yerine koyup y koordinatını bulalım:

yt=22-4·2+1

Hesaplayalım:

yt=4-8+1=-3

Tepe noktası:

xt,yt=2,-3

Şıklarla karşılaştırınca doğru cevap B’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulları sağlayan parabolün denklemi hangisidir?

Tepe noktası (2,3) ve (0,1) noktasından geçiyor.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Parabolün tepe noktası verildiği için tepe noktası formunu kullanırız: y = a ( x − 2 ) 2 − 3 Parabolün geçtiği nokta: ( 0, 1 ) Bu noktayı denklemde yerine yazalım: 1 = a ( 0 − 2 ) 2 − 3 Düzenleyelim: 1 = 4 a − 3 4 = 4 a a = 1 O hâlde parabolün denklemi: y = ( x − 2 ) 2 − 3 Açarsak: y = ( x 2 − 4 x + 4 ) − 3 y = x 2 − 4 x + 1 Bu denklem şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A ’dır (A doğru).

  1. Çözüm: Parabolün tepe noktası verildiği için tepe noktası formunu kullanırız: y = a ( x − 2 ) 2 − 3 Parabolün geçtiği nokta: ( 0, 1 ) Bu noktayı denklemde yerine yazalım: 1 = a ( 0 − 2 ) 2 − 3 Düzenleyelim: 1 = 4 a − 3 4 = 4 a a = 1 O hâlde parabolün denklemi: y = ( x − 2 ) 2 − 3 Açarsak: y = ( x 2 − 4 x + 4 ) − 3 y = x 2 − 4 x + 1 Bu denklem şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A ’dır (A doğru).

Parabolün tepe noktası verildiği için tepe noktası formunu kullanırız:

y=a(x2)23

Parabolün geçtiği nokta:

(0,1)

Bu noktayı denklemde yerine yazalım:

1=a(02)23

Düzenleyelim:

1=4a3
4=4a
a=1

O hâlde parabolün denklemi:

y=(x2)23

Açarsak:

y=(x24x+4)3
y=x24x+1

Bu denklem şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A’dır (A doğru).

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda

f(x)=x2+ax+b

parabolü ile

y=2x+3

doğrusu teğettir ve teğet noktasının apsisi x>0 koşulunu sağlar. Ayrıca parabol (1,6) noktasından geçmektedir.

Tepe noktasının ordinatı k ise k kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen parabol ve doğru: f ( x ) = x 2 + a x + b y = 2 x + 3 Teğetlik için, parabol ile doğruyu eşitleyip tek (çift katlı) kök elde etmeliyiz. x 2 + a x + b = 2 x + 3 x 2 + ( a - 2 ) x + ( b - 3 ) = 0 Teğetlik koşulu: diskriminant sıfır olmalı. a - 2 2 - 4 ( b - 3 ) = 0 Parabolün (1,6) noktasından geçmesi: f ( 1 ) = 6 1 2 + a + b = 6 a + b = 5 b = 5 - a Bunu diskriminant denkleminde yerine yazalım: a - 2 2 - 4 ( ( 5 - a ) - 3 ) = 0 a - 2 2 - 4 ( 2 - a ) = 0 Düzenlemek için t = a - 2 olacak şekilde yazalım. Bu durumda 2 - a = - ( a - 2 ) = - t Diskriminant denklemi: t 2 - 4 ( - t ) = 0 t 2 + 4 t = 0 t ( t + 4 ) = 0 t = 0 veya t = - 4 a - 2 = 0 veya a - 2 = - 4 a = 2 veya a = - 2 Teğet noktasının apsisi pozitif olmalı. Teğetlikte çift katlı kök: x = - a - 2 2 Seçenekleri kontrol edelim: a = 2 ⇒ x = 0 a = - 2 ⇒ x = 2 Koşul x > 0 olduğundan a = - 2 Buradan b = 5 - ( - 2 ) = 7 Tepe noktasının apsisi: x = - a 2 x = - - 2 2 = 1 Tepe noktasının ordinatı k = f ( 1 ) Zaten parabolün ( 1, 6 ) noktasından geçtiği verilmişti, dolayısıyla: k = 6 Sonuç: Doğru cevap B1070 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen parabol ve doğru: f ( x ) = x 2 + a x + b y = 2 x + 3 Teğetlik için, parabol ile doğruyu eşitleyip tek (çift katlı) kök elde etmeliyiz. x 2 + a x + b = 2 x + 3 x 2 + ( a - 2 ) x + ( b - 3 ) = 0 Teğetlik koşulu: diskriminant sıfır olmalı. a - 2 2 - 4 ( b - 3 ) = 0 Parabolün (1,6) noktasından geçmesi: f ( 1 ) = 6 1 2 + a + b = 6 a + b = 5 b = 5 - a Bunu diskriminant denkleminde yerine yazalım: a - 2 2 - 4 ( ( 5 - a ) - 3 ) = 0 a - 2 2 - 4 ( 2 - a ) = 0 Düzenlemek için t = a - 2 olacak şekilde yazalım. Bu durumda 2 - a = - ( a - 2 ) = - t Diskriminant denklemi: t 2 - 4 ( - t ) = 0 t 2 + 4 t = 0 t ( t + 4 ) = 0 t = 0 veya t = - 4 a - 2 = 0 veya a - 2 = - 4 a = 2 veya a = - 2 Teğet noktasının apsisi pozitif olmalı. Teğetlikte çift katlı kök: x = - a - 2 2 Seçenekleri kontrol edelim: a = 2 ⇒ x = 0 a = - 2 ⇒ x = 2 Koşul x > 0 olduğundan a = - 2 Buradan b = 5 - ( - 2 ) = 7 Tepe noktasının apsisi: x = - a 2 x = - - 2 2 = 1 Tepe noktasının ordinatı k = f ( 1 ) Zaten parabolün ( 1, 6 ) noktasından geçtiği verilmişti, dolayısıyla: k = 6 Sonuç: Doğru cevap B1070 şıkkıdır.

Verilen parabol ve doğru:

f(x)=x2+ax+by=2x+3

Teğetlik için, parabol ile doğruyu eşitleyip tek (çift katlı) kök elde etmeliyiz.

x2+ax+b=2x+3x2+(a-2)x+(b-3)=0

Teğetlik koşulu: diskriminant sıfır olmalı.

a-22-4(b-3)=0

Parabolün (1,6) noktasından geçmesi:

f(1)=612+a+b=6a+b=5b=5-a

Bunu diskriminant denkleminde yerine yazalım:

a-22-4((5-a)-3)=0a-22-4(2-a)=0

Düzenlemek için

t=a-2

olacak şekilde yazalım. Bu durumda

2-a=-(a-2)=-t

Diskriminant denklemi:

t2-4(-t)=0t2+4t=0t(t+4)=0t=0 veya t=-4a-2=0 veya a-2=-4a=2 veya a=-2

Teğet noktasının apsisi pozitif olmalı. Teğetlikte çift katlı kök:

x=-a-22

Seçenekleri kontrol edelim:

a=2x=0a=-2x=2

Koşul

x>0

olduğundan

a=-2

Buradan

b=5-(-2)=7

Tepe noktasının apsisi:

x=-a2x=--22=1

Tepe noktasının ordinatı

k=f(1)

Zaten parabolün

(1,6)

noktasından geçtiği verilmişti, dolayısıyla:

k=6

Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki parabolün tepe noktasını bulunuz.

y=x2-4x+3

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen parabol: y = x 2 - 4 x + 3 Tepe noktası için, parabolü genel forma göre karşılaştıralım: y = a x 2 + b x + c Buradan katsayılar: a = 1, b = - 4, c = 3 Tepe noktasının x -koordinatı: x v = - b 2 a Yerine koyarsak: x v = - ( - 4 ) 2 ⋅ 1 = 4 2 = 2 Tepe noktasının y -koordinatı için x yerine bulduğumuzu yazalım: y v = 2 2 - 4 ⋅ 2 + 3 = 4 - 8 + 3 = - 1 Tepe noktası: x v, y v = 2, - 1 Bu değer şıklarda seçeneğiC422dir. Dolayısıyla doğru cevap C449 ’dir.

  1. Çözüm: Verilen parabol: y = x 2 - 4 x + 3 Tepe noktası için, parabolü genel forma göre karşılaştıralım: y = a x 2 + b x + c Buradan katsayılar: a = 1, b = - 4, c = 3 Tepe noktasının x -koordinatı: x v = - b 2 a Yerine koyarsak: x v = - ( - 4 ) 2 ⋅ 1 = 4 2 = 2 Tepe noktasının y -koordinatı için x yerine bulduğumuzu yazalım: y v = 2 2 - 4 ⋅ 2 + 3 = 4 - 8 + 3 = - 1 Tepe noktası: x v, y v = 2, - 1 Bu değer şıklarda seçeneğiC422dir. Dolayısıyla doğru cevap C449 ’dir.

Verilen parabol:

y=x2-4x+3

Tepe noktası için, parabolü genel forma göre karşılaştıralım:

y=ax2+bx+c

Buradan katsayılar:

a=1,b=-4,c=3

Tepe noktasının x-koordinatı:

xv=-b2a

Yerine koyarsak:

xv=-(-4)21=42=2

Tepe noktasının y-koordinatı için x yerine bulduğumuzu yazalım:

yv=22-42+3=4-8+3=-1

Tepe noktası:

xv,yv=2,-1

Bu değer şıklarda B seçeneğidir. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.

Parabol hakkında sık sorulanlar

Parabolün kolları neye göre yön değiştirir?

y=ax²+bx+c fonksiyonunda a pozitifse parabol yukarı, a negatifse aşağı açılır.

Tepe noktası neyi gösterir?

Tepe noktası parabolün en küçük veya en büyük değerini gösterir. Bu nokta aynı zamanda simetri ekseni üzerinde yer alır.

Diskriminant parabolde ne anlama gelir?

Diskriminant parabolün x eksenini iki, bir veya hiç kesip kesmediğini gösterir.