Aşağıdaki koşulları sağlayan bir polinomu veriliyor:
polinomunun ile bölümünden kalan aşağıdakilerden hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
1) Cevap kontrolü Verilen koşullara göre kalan polinomun (derecesi 5’ten küçük) değerleri P ( 1 ) = 2 P ( 2 ) = 3 P ( 3 ) = 4 P ( 4 ) = 5 P ( 5 ) = 6 Bu değerleri sağlayan kalan x + 1 olur; dolayısıyla doğru seçenek D202 ’dir. 2) Bölme algoritmasıyla kalan fikri Şu böleni tanımlayalım: D ( x ) = ( x − 1 ) ( x − 2 ) ( x − 3 ) ( x − 4 ) ( x − 5 ) Polinom bölmesine göre P ( x ) = D ( x ) ⋅ K ( x ) + R ( x ) olacak şekilde bir K ( x ) ve derecece deg ( R ) < 5 olan tek bir R ( x ) vardır (kalan tektir). 3) Kalanın değerlerini bulma Bölenin kökleri 1, 2, 3, 4, 5 olduğu için her a ∈ { 1, 2, 3, 4, 5 } için D ( a ) = 0 olur. O hâlde bölme eşitliğinde P ( a ) = R ( a ) elde edilir. Yani R ( 1 ) = 2 R ( 2 ) = 3 R ( 3 ) = 4 R ( 4 ) = 5 R ( 5 ) = 6 4) Aday kalanı bulma (örüntü) Verilen değerler R ( 1 ) = 1 + 1 R ( 2 ) = 2 + 1 R ( 3 ) = 3 + 1 şeklinde gidiyor. Bu da kalan için güçlü bir aday verir: R ( x ) = x + 1 5) Adayın gerçekten kalan olduğunu ispat Şu polinomu tanımlayalım: Q ( x ) = P ( x ) − ( x + 1 ) Verilenlere göre Q ( 1 ) = P ( 1 ) − ( 1 + 1 ) = 0 Q ( 2 ) = P ( 2 ) − ( 2 + 1 ) = 0 Q ( 3 ) = P ( 3 ) − ( 3 + 1 ) = 0 Q ( 4 ) = P ( 4 ) − ( 4 + 1 ) = 0 Q ( 5 ) = P ( 5 ) − ( 5 + 1 ) = 0 Yani Q ( x ) polinomunun kökleri 1, 2, 3, 4, 5 olur. Bu nedenle ( x − 1 ) ( x − 2 ) ( x − 3 ) ( x − 4 ) ( x − 5 ) ifadesi Q ( x ) yi böler. Dolayısıyla P ( x ) nin bu bölenle bölümünden kalan gerçekten x + 1 olur. 6) Sonuç Doğru cevap: D1545 x + 1
- Çözüm: 1) Cevap kontrolü Verilen koşullara göre kalan polinomun (derecesi 5’ten küçük) değerleri P ( 1 ) = 2 P ( 2 ) = 3 P ( 3 ) = 4 P ( 4 ) = 5 P ( 5 ) = 6 Bu değerleri sağlayan kalan x + 1 olur; dolayısıyla doğru seçenek D202 ’dir. 2) Bölme algoritmasıyla kalan fikri Şu böleni tanımlayalım: D ( x ) = ( x − 1 ) ( x − 2 ) ( x − 3 ) ( x − 4 ) ( x − 5 ) Polinom bölmesine göre P ( x ) = D ( x ) ⋅ K ( x ) + R ( x ) olacak şekilde bir K ( x ) ve derecece deg ( R ) < 5 olan tek bir R ( x ) vardır (kalan tektir). 3) Kalanın değerlerini bulma Bölenin kökleri 1, 2, 3, 4, 5 olduğu için her a ∈ { 1, 2, 3, 4, 5 } için D ( a ) = 0 olur. O hâlde bölme eşitliğinde P ( a ) = R ( a ) elde edilir. Yani R ( 1 ) = 2 R ( 2 ) = 3 R ( 3 ) = 4 R ( 4 ) = 5 R ( 5 ) = 6 4) Aday kalanı bulma (örüntü) Verilen değerler R ( 1 ) = 1 + 1 R ( 2 ) = 2 + 1 R ( 3 ) = 3 + 1 şeklinde gidiyor. Bu da kalan için güçlü bir aday verir: R ( x ) = x + 1 5) Adayın gerçekten kalan olduğunu ispat Şu polinomu tanımlayalım: Q ( x ) = P ( x ) − ( x + 1 ) Verilenlere göre Q ( 1 ) = P ( 1 ) − ( 1 + 1 ) = 0 Q ( 2 ) = P ( 2 ) − ( 2 + 1 ) = 0 Q ( 3 ) = P ( 3 ) − ( 3 + 1 ) = 0 Q ( 4 ) = P ( 4 ) − ( 4 + 1 ) = 0 Q ( 5 ) = P ( 5 ) − ( 5 + 1 ) = 0 Yani Q ( x ) polinomunun kökleri 1, 2, 3, 4, 5 olur. Bu nedenle ( x − 1 ) ( x − 2 ) ( x − 3 ) ( x − 4 ) ( x − 5 ) ifadesi Q ( x ) yi böler. Dolayısıyla P ( x ) nin bu bölenle bölümünden kalan gerçekten x + 1 olur. 6) Sonuç Doğru cevap: D1545 x + 1
1) Cevap kontrolü
Verilen koşullara göre kalan polinomun (derecesi 5’ten küçük) değerleri
Bu değerleri sağlayan kalan
olur; dolayısıyla doğru seçenek B’dir.
2) Bölme algoritmasıyla kalan fikri
Şu böleni tanımlayalım:
Polinom bölmesine göre
olacak şekilde bir
ve derecece
olan tek bir
vardır (kalan tektir).
3) Kalanın değerlerini bulma
Bölenin kökleri
olduğu için her
için
olur. O hâlde bölme eşitliğinde
elde edilir. Yani
4) Aday kalanı bulma (örüntü)
Verilen değerler
şeklinde gidiyor. Bu da kalan için güçlü bir aday verir:
5) Adayın gerçekten kalan olduğunu ispat
Şu polinomu tanımlayalım:
Verilenlere göre
Yani
polinomunun kökleri
olur. Bu nedenle
ifadesi
yi böler. Dolayısıyla
nin bu bölenle bölümünden kalan gerçekten
olur.
6) Sonuç
Doğru cevap: B